
“Chữ người tử tù” là tác phẩm yêu thích của tôi, và tôi không đồng tình với bài viết của Trần Hà Nam về tác phẩm này và nhân vật viên quản ngục. Dù tuổi đời và kiến thức của tôi chưa bằng tác giả, tôi muốn chia sẻ vài suy nghĩ của riêng mình.
Như tác giả đã mô tả, viên quản ngục là người đã “đọc vỡ nghĩa sách thánh hiền,” có tâm hồn trong sáng, và là “âm thanh trong trẻo chen giữa âm nhạc hỗn độn.”
Viên quản ngục không đứng đầu hệ thống áp bức, nhưng có thể coi ông là đại diện cho chế độ phong kiến thời bấy giờ. Ông lo sợ về những hậu quả khi để người khác nghe thấy những lời bất cẩn của thầy thơ lại, bởi ông chỉ là một viên quản ngục nhỏ bé. Cách ông đối xử với tù nhân khác chưa được nêu rõ, nhưng ông có vẻ phải tuân theo chức trách. Tuy nhiên, tác giả đã mô tả ông là “người có tính cách dịu dàng và trọng người.” Ông không áp dụng thủ đoạn bỉ ổi với Huấn Cao bởi ông tôn trọng ông và coi ông là báu vật. Việc hàng ngày dâng rượu thịt là do ông muốn đảm bảo Huấn Cao không chịu cực khổ trong những ngày cuối đời, và cũng để tiếp cận ông hơn. Điều này thể hiện sự vượt qua giới hạn của triều đình phong kiến.
Mong muốn sở hữu chữ của Huấn Cao là nguyện vọng chân thành của viên quản ngục, không phải là sự khao khát. Sự phân biệt giữa “ước nguyện” và “thèm khát” là quan trọng trong tác phẩm “Chữ người tử tù.” Tác giả đã tạo ra một hình ảnh quản ngục giữa ngục tù nhưng vẫn giữ được mong muốn cao cả như vậy.
Dù là quản ngục, ông không nắm quyền sinh sát hoàn toàn. Khi chuẩn bị giấy lụa cho Huấn Cao viết chữ, ông không mở cùm gông vì lo sợ sự việc bại lộ. Tác giả mô tả Huấn Cao cổ đeo gông, chân bị xiềng trong khi viết chữ để nhấn mạnh sự bất diệt của cái đẹp và tài năng. Dù trong hoàn cảnh giam cầm, nét chữ của Huấn Cao vẫn toát lên tự do và hoài bão. Ông đã dành những phút cuối đời để sáng tạo cái đẹp và trao lời khuyên cuối cùng cho người bạn tri kỉ của mình.
