Họ Đỗ quyên

Họ Đỗ quyên, tên khoa học: Rhododendron (từ tiếng Hy Lạp: rhodos, 'hoa hồng', và dendron, 'cây'), là một họ thực vật có hoa thuộc gia đình Thạch nam (Ericaceae). Đây là một họ lớn với khoảng 850-1.000 loài, hầu hết đều có hoa rất đẹp. Đỗ quyên là quốc hoa của Nepal và nhiều loài được trồng làm cây cảnh. Một số loài còn có tác dụng y học.

Họ Đỗ quyên có đặc điểm là cây bụi hoặc cây lớn (hiếm), với những loài nhỏ nhất cao khoảng 10–100 cm, và loài lớn nhất, R. giganteum, có thể cao đến 30 m. Lá cây mọc theo kiểu xoắn ốc; kích thước lá dao động từ 1–2 cm đến hơn 50 cm, với R. sinogrande có lá dài tới 100 cm. Đỗ quyên có thể là cây thường xanh hoặc rụng lá theo mùa. Một số loài có mặt dưới lá phủ vảy hoặc lông tơ, và một số nổi bật với hoa nở thành chùm lớn. Có những loài ở vùng núi có hoa và lá nhỏ, trong khi một số loài nhiệt đới sống bám như tầm gửi.

Phân bố

Họ Đỗ quyên có sự phân bố rộng khắp, xuất hiện ở hầu hết Bắc bán cầu ngoại trừ các vùng khô hạn, và tiếp tục xuống Nam bán cầu ở Đông Nam Á và miền bắc Australasia. Độ đa dạng loài cao nhất tập trung ở vùng núi Himalaya từ Uttarakhand, Nepal và Sikkim đến Vân Nam và Tứ Xuyên, cũng như ở Đông Dương, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan. Nhiều loài nhiệt đới xuất phát từ Đông Nam Á và Bắc Úc, với 55 loài ở Borneo và 164 loài ở New Guinea. Ít loài hơn ở Bắc Mỹ và châu Âu, và chưa ghi nhận ở Nam Mỹ hay châu Phi.
Tại Việt Nam, Đỗ quyên mọc tự nhiên chủ yếu ở vùng núi Sa Pa (Lào Cai), Bạch Mã (Thừa Thiên Huế), Tam Đảo (Vĩnh Phúc), Đà Lạt (Lâm Đồng) và Tây Giang (Quảng Nam). Đặc biệt, Vườn quốc gia Hoàng Liên đã phát hiện đến 30 loài Đỗ quyên.

Hình ảnh minh họa

Chú giải

Liên kết tham khảo

• Danh mục phân loại Đỗ quyên trên trang Sinh vật rừng Việt Nam