Hồ Lời Than Vãn

Hồ Lời Than Vãn là một hồ nước tự nhiên nằm ở thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, và cũng là một điểm du lịch nổi tiếng của thành phố này.

Vị trí

Hồ Lời Than Vãn cách trung tâm Đà Lạt khoảng 6 km về phía đông, dọc theo con đường Quang Trung - Hồ Xuân Hương. Hồ nằm trên một ngọn đồi cao giữa khu rừng thông, tạo nên không gian yên tĩnh và hoang vắng, gần với địa danh Đồi thông hai mộ, gắn liền với truyền thuyết về một tình yêu dang dở. Mặt hồ luôn giữ được sự trong xanh và yên bình. Ở phía bắc hồ có một cặp thông đứng sát nhau, tạo cảm giác như đôi tình nhân không bao giờ rời xa.

Hồi Ức

Khu vực hồ Lời Than Vãn trước đây từng có một cái ao tên là Tơnô Pang Đòng. Năm 1917, người Pháp đã xây đập và tạo ra hồ chứa nước phục vụ cho thành phố Đà Lạt, hình thành hồ lớn như hiện tại. Hồ được đặt tên là Lacdes Soupirs, có nghĩa là 'tiếng rì rào', nhưng khi dịch sang tiếng Việt, ý nghĩa này chuyển thành 'than thở'.

Theo ông Hiền, Trưởng phòng tư liệu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Lạt, vào năm 1956, dựa trên đề xuất của ông Nguyễn Vĩ, Chủ tịch Hội đồng thị xã Đà Lạt lúc đó, hồ được đổi tên từ tên Pháp thành tên Việt là hồ Lời Than Vãn. Tuy nhiên, từ năm 1975, hồ được đổi tên thành hồ Sương Mai, nhưng người dân Đà Lạt vẫn quen gọi là hồ Lời Than Vãn. Đến năm 1990, hồ đã được khôi phục lại tên cũ.

Trong những năm 1980-1990, rừng thông quanh hồ đã bị tàn phá nghiêm trọng. Dù có trồng lại thông non, nhưng sự thay đổi này đã làm mất đi vẻ đẹp tĩnh mịch vốn có. Bên cạnh đó, lòng hồ bị bồi lắng và thu hẹp do hoạt động nông nghiệp ở vùng thượng lưu, khiến nước hồ không còn giữ được màu xanh như trước.

Vào năm 1997, chính quyền địa phương đã cho phép Công ty Du lịch Thùy Dương từ TP.HCM đầu tư trồng rừng, nạo vét hồ, chống bồi lắng và xây dựng các khu vui chơi giải trí nhằm bảo vệ cảnh quan của hồ.

Vào năm 1999, hồ được chính thức công nhận là di tích danh thắng cấp quốc gia.

Huyền Thoại

Theo truyền thuyết, hồ gắn liền với câu chuyện tình yêu của Hoàng Tùng và Mai Nương. Vào thế kỷ 18, khi Nguyễn Huệ nổi dậy chống lại quân xâm lược nhà Thanh, Hoàng Tùng là một trong những người tham gia cuộc chiến. Trước khi rời đi, anh và Mai Nương đã hẹn ước bên bờ hồ, với lời hứa rằng sẽ trở về vào mùa xuân khi hoa mai anh đào nở để báo tin chiến thắng. Mai Nương nhận được tin Hoàng Tùng tử trận, và đau khổ, nàng đã nhảy xuống hồ tự vẫn. Khi Hoàng Tùng trở về vào mùa xuân và biết về cái chết của người yêu, anh đã gieo mình xuống hồ để chứng minh lòng trung thành vĩnh cửu của mình. Cảm thương cho số phận bi thương của đôi tình nhân, rừng thông bên hồ vẫn văng vẳng tiếng thở than. Từ đó, hồ được gọi là hồ Lời Than Vãn cho đến ngày nay.

Khi đến thăm hồ Lời Than Vãn, du khách sẽ được nghe kể về những câu chuyện tình cảm động và bi thương nơi đây.

Hồ Lời Than Vãn trong văn học

Hồ Lời Than Vãn là một trong những điểm đến quen thuộc không thể bỏ qua khi tới Đà Lạt.

Trong dân gian có câu:

Cam Ly thác nước ở Đà Lạt

Với hồ Lời Than Vãn, người ra đi chẳng đành

Dù trải qua nhiều biến động, hồ Lời Than Vãn vẫn là nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm thơ ca, đặc biệt là những bài thơ về tình yêu đau thương, tiêu biểu là bài Hồ Lời Than Vãn của nhà thơ Văn Liêm:

Anh đưa em đến thăm hồ Lời Than Vãn

Gió lạnh đã về, Đà Lạt đã vào mùa đông

Xe ngựa đưa ta qua thung lũng

Gió, mây, trời đều tụ hội nơi đây…

Hồ Lời Than Vãn vĩnh viễn ở đó

Ôm lấy đồi thông trong tiếng gió rít

Vì sao không chia sẻ nỗi u sầu

Để giữ lại nỗi buồn đến mai sau?

Em hỏi anh: Tại sao lại buồn?

Câu chuyện tình từ thuở xưa cũ

Đôi trai gái yêu nhau nhưng không thành

Để nỗi buồn còn lưu lại đến bây giờ…

Gió thêm lạnh, mưa rơi nặng hạt

Đưa em về trong cơn mưa dày đặc

Ta nghe lòng hồ thổn thức

Như nỗi buồn vẫn còn mãi ngàn năm