Buzz
'Tôi đi học' của Thanh Tịnh đưa tôi trở lại với những khoảnh khắc ngọt ngào của tuổi thơ'
'Hằng năm, khi lá phong rơi và bầu trời trải dài những đám mây bồng bềnh, tôi lại bồi hồi nhớ về những ngày đầu bước chân vào trường học.
Những cảm xúc trong trắng ấy vẫn hiện hữu trong tôi như những bông hoa tươi thắm nở rộ giữa bầu trời xanh ngắt.
Những suy tư đó tôi chưa từng ghi lại vì khi ấy tôi chưa biết viết và hiện tại tôi không thể nhớ hết. Nhưng mỗi khi thấy những đứa trẻ nhỏ ngại ngùng trốn dưới nón mẹ trong lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại vui vẻ hồi hộp.
Sáng sớm hôm đó, một buổi sáng rất sương và gió se lạnh. Mẹ tôi ôm tôi đi dọc con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã đi nhiều lần, nhưng lần này lại thấy lạ. Mọi thứ xung quanh tôi đều đổi khác, vì chính lòng tôi đang thay đổi lớn: Hôm nay tôi bắt đầu đi học.
Đó là đoạn mở đầu của bài văn 'Tôi đi học' của tác giả Thanh Tịnh thường được nhắc đến mỗi khi năm học mới bắt đầu.
Hoa hậu Ngọc Hân chia sẻ: 'Trong cuốn sách 'Tôi đi học', cả một thế giới ký ức tuổi thơ của tôi được tái hiện. Mỗi lần đọc lại, tôi như được sống lại những kỷ niệm đẹp nhất của tuổi thơ, cảm thấy thật hạnh phúc'.
Khi còn là một học sinh, Hoa hậu Ngọc Hân đã là một cô bé tự lập và mạnh mẽ. 'Có một lần, bố mẹ quên đến đón tôi vì mỗi người đều nghĩ rằng người kia đã đến đón rồi'.
Khi về đến nhà lúc 7 giờ tối, cả hai bố mẹ mới nhận ra không ai đón con, họ vội vã quay lại trường và thấy Hân vẫn đang chơi một mình. Khi bố mẹ đến, Hân tự mình lên xe mà không khóc lóc, không hỏi tại sao họ đến muộn, và về nhà cũng ăn cơm như bình thường', Hoa hậu kể.
Ngọc Hân nhớ lại thời đi học lớp 1, cô thường nói với mẹ rằng 'con thích vẽ chữ' vì từ bé đã thích vẽ, và tâm hồn của cô luôn bay bổng, mộng mơ. Mẹ phải giải thích mãi rằng 'phải viết chữ chứ không phải vẽ'. Có lẽ, chính vì khả năng sáng tạo độc đáo đó mà bây giờ cô là một Hoa hậu kiêm Nhà thiết kế thời trang đặc biệt.
'Đọc Tôi đi học của nhà văn Thanh Tịnh, tôi rất thương các em nhỏ trong mùa dịch. Tôi tự hỏi khi nào các em mới có thể quay lại trường, gặp lại thầy cô và bạn bè, nghe tiếng trống quen thuộc của trường, ngắm nhìn những cảnh đẹp của mùa thu... Bây giờ, như nhiều em nói, 'trường của em, mùa nào cũng nghỉ. Suốt cả năm. Trống trường đều vắng vẻ'.
Tôi xem trên tivi, thấy gương mặt lạnh lùng của nhiều em lúc mới bước vào lớp 1, khai giảng qua màn hình máy tính, ipad, điện thoại thông minh. Các em không thể trải qua những cảm xúc của 'buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh', Ngọc Hân chia sẻ thêm.
Không chỉ với Ngọc Hân, Tôi đi học đưa nhiều người trở lại tuổi thơ với những cảm xúc trong trẻo nhất trong ngày đầu tiên đến trường của nhân vật 'tôi'. Tôi đi học giống như một mảnh ký ức hơn là một tác phẩm văn chương. Vì vậy, những cảm xúc được ghi lại đều rất chân thực.
Thông qua câu chuyện của nhân vật 'tôi', Thanh Tịnh đã diễn đạt tất cả các thế hệ học trò suy nghĩ và tưởng tượng về buổi học đầu tiên trong cuộc đời mỗi người.
Truyện được viết theo dạng hồi tưởng, từ hiện tại trở lại quá khứ, với ngôn từ trữ tình, trong sáng và phong phú về biểu cảm.
Ngôi trường Mỹ Lý trong câu chuyện Tôi đi học là một ngôi trường trong trí tưởng tượng bay bổng của nhà văn. Từ ngôi trường đó, mỗi người đều có một hình ảnh riêng về ngôi trường tuổi thơ của mình.
Xúc cảm được tác giả truyền đạt rất chân thật, tự nhiên và sống động.
Sự hiện diện của các nhân vật như ông đốc, thầy giáo chủ nhiệm hiền lành là biểu tượng cho sự tận tụy của người hướng dẫn, dẫn dắt các thế hệ học trò qua sông đến bến tri thức.
Hình ảnh của người mẹ trong tiềm thức của nhân vật 'tôi' thể hiện sự quan trọng của người thầy đầu tiên đối với con cái. Đặc biệt, điều thiêng liêng nhất là được cha mẹ dẫn tay tới trường - hình ảnh sẽ ở bên ta suốt đời.
Ký ức không bao giờ phai nhạt với mỗi đứa trẻ trong ngày đầu tiên đến trường, khi mặc bộ quần áo còn mới mùi vải, mang theo chiếc cặp sách mới cùng với bút, sách mới tinh tươm, những trang vở thơm mùi giấy mới.
'Tôi đi học - món quà đặc biệt từ hòm thư tuổi thơ'
Theo Ngọc Hân, truyện ngắn đầy chất thơ này như một món quà đặc biệt từ hòm thư tuổi thơ. 'Nếu như nhà văn Thạch Lam có truyện ngắn Gió lạnh đầu mùa thì Thanh Tịnh có Tôi đi học nhẹ nhàng mà đầy chất tự sự, khơi gợi dòng cảm xúc không ngừng. Tôi đi học như một món quà đặc biệt từ hòm thư tuổi thơ mà mỗi câu, mỗi từ đều gợi lên biết bao kỷ niệm', Hoa hậu Ngọc Hân chia sẻ cảm xúc.
Khi nhiều người đọc lại những trang sách giáo khoa cũ, họ đều chia sẻ những kỷ niệm chung như vậy:
'Cả một trời kỷ niệm, không thể nào quên được 'Tôi đi học', 'Gửi lời chào lớp 1', 'Thương ông', 'Hạt gạo làng ta', 'Nói với em', 'Mẹ vắng nhà ngày bão'....'
'Cuộc sống mỗi người đều có một khởi đầu, và khởi đầu tươi đẹp nhất của học trò là Tôi đi học. Những cảm xúc trong trẻo ấy, dẫn theo chúng ta suốt cuộc đời, ta sẽ muốn mang theo mãi mãi'.
'Đọc lại những trang sách cũ, bao kỷ niệm tuổi thơ trỗi dậy. Mỗi câu mỗi chữ nghe thật hay và đọng sâu trong lòng người, và câu văn thì dễ nhớ,...'
'Thế hệ của chúng tôi, mỗi khi nhắc đến ngày khai trường là lập tức nhớ ngay đến Tôi đi học của nhà văn Thanh Tịnh.'
Dù đã trải qua nhiều năm, với bao nắng mưa của cuộc đời, nhưng những kỷ niệm về buổi tụu trường vẫn không phai nhạt. Chúng vẫn đọng lại trong ta với biết bao cảm xúc và suy tư hòa quyện với nhịp đập rộn ràng của trái tim.
'Không phải ngẫu nhiên mà ngày khai trường cũng là lúc mùa thu sang Hà Nội: có hương cốm mới trôi trong gió se se lạnh, có lá vàng rơi phủ khắp nơi. Ôi, khi lật giở lại từng trang sách, ta lại nhớ đến ngày đầu được mẹ đưa bằng xe đạp đi khai giảng, đi qua những con đường Trần Phú, Hoàng Diệu... Tuổi thơ ơi!'
Thanh Tịnh (1911 - 1988), tên thật Trần Văn Ninh, quê ở Gia Lạc, bên bờ sông Hương, thành phố Huế.
Nhà văn Thanh Tịnh đã nhận được nhiều giải thưởng, bao gồm Giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam (1951-1952) cho những tác phẩm độc tấu xuất sắc, và Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (năm 2007).
Phương Nhung | Dân Trí
