Hỏa hoạn rừng

Hỏa hoạn rừng hay còn gọi là lửa rừng là sự kiện lửa xảy ra trong một khu rừng, gây ảnh hưởng hoặc phá hủy một số hoặc toàn bộ thành phần của khu rừng đó. Đám cháy rừng có thể là kiểm soát hoặc không kiểm soát. Khi xảy ra hỏa hoạn rừng, một lớp khói mù mịt bao phủ khu rừng, với những cột khói cao màu xám, tạo nên một bức màn khói khổng lồ.

Xảy ra

Đám cháy rừng thường có hai nguồn gốc: do tác động của con người hoặc các điều kiện thời tiết thiên nhiên. Đám cháy do con người gây ra thường được gọi là đốt rừng. Con người thường sử dụng lửa để phá hủy rừng hoàn toàn để thay thế bằng các mục đích sử dụng khác hoặc để kiểm soát rừng trong các biện pháp lâm nghiệp.

Cháy rừng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong quá trình tái sinh rừng. Sâu bệnh và dịch bệnh làm cho cây trở nên yếu hơn, dẫn đến sự gia tăng các cây chết và gỗ khô, và những hiện tượng thời tiết có thể gây ra các vụ cháy lớn. Tuy nhiên, từ những hạt giống còn lại hoặc nhờ vào động vật, gió và nước, rừng sẽ dần phục hồi. Đôi khi, vụ cháy có thể dẫn đến hậu quả không thể phục hồi, khiến cây không thể mọc trở lại trên vùng đất đã cháy.

Dịch bọ

Từ Colorado đến tiểu bang Washington, một dịch bọ cây thông lớn chưa từng thấy kéo dài hàng năm đã phá hủy 2,6 triệu ha rừng. Ở British Columbia, loài bọ cánh cứng đã tàn phá tới 14 triệu ha rừng - gấp đôi diện tích của Cộng hòa Ireland. Dự báo loài bọ này sẽ tiêu diệt 80% loài thông của tỉnh Canada trước khi bệnh chấm dứt. Về phía Bắc hơn, ở Yukon, loài bọ cánh cứng đã gây thiệt hại lớn đối với cây chi Vân sam, ăn hết 400.000 ha rừng, và tình trạng này cũng diễn ra ở Alaska láng giềng, trong một dịch bệnh không thể dừng lại.

Các con bọ ấu trùng thường đào hầm trong thân cây, làm đứt các sợi dẫn chất dinh dưỡng và gây chết cây. Lá kim của cây chuyển sang màu đỏ rồi xám và cuối cùng bị gió đổ đứt thân cây đã chết.

Nhiệt độ mùa đông đã từng xuống thấp nhất là âm 40 độ C (âm 40 độ F), làm chết các ấu trùng, nhưng hiện nay thời tiết lạnh như vậy hiếm khi xảy ra. Các mùa hè ấm hơn đã giúp cho một số loại bọ cánh cứng hoàn thành chu kỳ sinh sản trong một năm thay vì hai năm, khiến dân số của chúng phát triển nhanh chóng hơn.

Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Tại vùng Bắc Cực và phía dưới Bắc Cực - Alaska, khắp Siberia, phía Bắc của châu Âu và Yukon cùng các khu vực khác của Canada - khí hậu Trái Đất đang thay đổi nhanh chóng nhất. Trong khi nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng 0,74 độ C (1,3 độ F) trong thế kỷ 20, các khu vực xa xôi phía Bắc đã trải qua sự gia tăng nhiệt độ gấp đôi hoặc hơn. Ở vùng đông băng của Nga, nhiệt độ trung bình đã tăng hơn 2 độ C (3,6 độ F), với mức nhiệt cao hơn trong mùa đông.

Trên nền đánh giá chính thức vào năm 2007, Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu, tổ chức khoa học do Liên Hợp Quốc bảo trợ, đã liên kết sự lan rộng của các vụ cháy rừng với điều kiện khí hậu ấm lên và khô hơn. Vào tháng 6 năm 2009, khi các vụ cháy rừng đầu tiên bùng phát trong mùa cháy rừng của California, các nhà khoa học tại Đại học Harvard đã dự báo rằng vùng cháy rừng ở miền Tây Hoa Kỳ có thể gia tăng lên đến 50% vào những năm 2050. Tại Siberia, nguy cơ hỏa hoạn tăng cao và mùa cháy đến sớm hơn. Tại Canada, vào cuối những năm 2000, diện tích cháy rừng đã tăng gấp đôi so với những năm 1970, mặc dù có nhiều nỗ lực chữa cháy hơn và điều kiện thời tiết thuận lợi hơn gần đây.

Độ sinh thái học

Tàn băng

Theo các nhà khoa học, lớp băng tại cực đang tan ra từng ngày và sự tan chảy này đang đe dọa vùng rừng phía Bắc - một thảm thực vật bao gồm cây vân sam, thông và các loại cây hình nón khác, mà ở đó nó chủ yếu đóng vai trò là 'bể chứa' hấp thụ khí CO2 hơn là một nguồn phát thải, trong khi hàng triệu tấn khí thải nhà kính được phát ra từ cây bị chết, cháy và phân hủy.

Ghi chú

Liên kết bên ngoài

• (bằng tiếng Pháp) « Những đám cháy rừng » Lưu trữ 2005-07-17 tại Wayback Machine
• (bằng tiếng Pháp) « Những đám cháy rừng tại Canada » Lưu trữ 2008-05-11 tại Wayback Machine