'Hoa trên mộ Algernon': Tragedy của một thiên tài ngu ngốc

Tuy nhiên, Charlie dần nhận ra rằng, dù anh có là một kẻ ngốc ngếch từng bị mọi người chế nhạo và khinh bỉ hoặc là một thiên tài, anh vẫn luôn cảm thấy cô đơn. Khi trở nên thông minh, mọi người không còn chế nhạo anh nữa mà lại ganh tị. Hơn nữa, mặc dù chỉ số IQ cao hơn nhưng EQ của anh vẫn không thay đổi, điều này dẫn đến nhiều tình huống hài hước và đau đớn khi Charlie là một thiên tài “ngớ ngẩn”.

Không thể đoán trước được rằng, khi trở thành một thiên tài, cuộc đời của Charlie có trở nên hạnh phúc hơn hay đau khổ hơn so với trước. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng trong vài tháng ngắn ngủi đó, Charlie đã trải qua cuộc sống như một con người thực sự: biết yêu, biết đau khổ, biết tha thứ. Gia đình và những người từng từ bỏ anh, mặc dù không còn phản ứng tiêu cực nhưng không thể xóa bỏ được những kí ức bi kịch khi anh vẫn là một đứa trẻ tội nghiệp: từ khi mẹ anh bạo hành, quyết định gửi anh đi, cho đến khi em gái căm ghét anh.

Dù là người ngốc hay thiên tài, tôi luôn nhận thấy rằng Charlie mong muốn có được tình yêu. Nhưng cho dù anh có thông minh đến đâu, anh vẫn không thể khiến người con gái mình yêu thương anh. Trong quãng thời gian là thiên tài, anh biết rằng bản chất thật của mình - Charlie với chỉ số IQ thấp vẫn tồn tại trong anh. Charlie muốn loại bỏ người ngốc đó để trở thành thiên tài mãi mãi. Nhưng tất nhiên, ước mơ đó không bao giờ thành hiện thực.

Nói một chút về tên cuốn sách. Tại sao lại là Hoa cho Algernon? Algernon là một chú chuột bị thử nghiệm giống như Charlie để cải thiện trí thông minh. Algernon được phẫu thuật trước Charlie, trở nên thông minh và sau đó không còn ý thức được hành vi của mình nữa và chết. Sự chết của Algernon cũng là biểu tượng cho những hy vọng, mong muốn trở thành người bình thường của Charlie: bắt đầu nhen nhóm nhưng bị đời tắt đi. Nếu cuộc sống như một thiên tài đau khổ như vậy, tại sao không quay trở lại làm người thiểu năng trí tuệ? Để không còn phải đối mặt với sự giả dối của thế giới? Vì ít ra khi không biết, không đau lòng.

Toàn bộ câu chuyện mang một không khí buồn, không quá u ám nhưng đủ để đem lại suy tư cho người đọc. Chi tiết cuối cùng của truyện đã khiến tôi rơi nước mắt. Trước khi Charlie mất hoàn toàn ý thức và trở về làm người ngốc nghếch như trước, anh đã nhớ nhắc: nếu có thể, hãy đến sân sau và đặt một bông hoa lên mộ Algernon thay anh.” Không biết liệu người đời có còn nhớ Charlie thiên tài hay không, nhưng tôi tin rằng sâu thẳm trong Charlie ngốc nghếch, vẫn có hình ảnh của một chú chuột, chú chuột đã đi cùng anh trong những thời gian đặc biệt của cuộc đời và mãi mãi không trở lại.

Quỳnh Mai