Bài viết được tư vấn bởi Bác sĩ nội tiêu hóa, Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Hải Phòng

Hội chứng đường ruột kích thích (IBS) là vấn đề phổ biến ở 30% người trưởng thành, đặc biệt là phụ nữ mang thai. Khi duy trì một lối sống lành mạnh và khoa học, có thể kiểm soát được hội chứng này và bảo vệ sức khỏe của thai nhi.

Hội chứng đường ruột kích thích là một rối loạn chức năng của ruột, được xác định bởi đau bụng tái phát, trung bình mỗi tuần ít nhất một lần trong ba tháng, liên quan đến hai hoặc nhiều tiêu chí sau:

• Liên quan đến đại tiện
• Liên quan đến sự thay đổi số lần đại tiện
• Liên quan đến sự thay đổi về hình thái phân

Hội chứng đường ruột kích thích thường xuất hiện sau nhiễm trùng đường ruột, dị ứng hoặc nhạy cảm với thức ăn, mất cân bằng nội tiết tố, căng thẳng tâm lý,... Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, đồng thời việc điều trị cũng khá khó khăn với kết quả hạn chế.

Hội chứng đường ruột kích thích thường phổ biến ở phụ nữ mang thai. Nguyên nhân là do IBS thường xuất hiện ở phụ nữ sinh đẻ, đồng thời khi mang thai, các triệu chứng tiêu hóa thường trở nên nặng hơn do tác động của hormone nữ lên đường tiêu hóa.

Hội chứng ruột kích thích có những triệu chứng gì?

• Đau quặn bụng.
• Thay đổi lớn trong chất lượng phân: Tiêu chảy hoặc táo bón.
• Cảm giác đầy hơi bụng.

Những triệu chứng thường trở nên nặng hơn sau khi ăn, nhưng giảm nhẹ sau khi điều trị.

Trong thời kỳ mang thai, việc điều trị hội chứng ruột kích thích chủ yếu tập trung vào việc giảm nhẹ các triệu chứng thông qua điều chỉnh lối sống. Điều này bao gồm:

• Điều trị tâm lý: Hội chứng ruột kích thích liên quan chặt chẽ đến thần kinh, nên yếu tố tâm lý là quan trọng trong quá trình điều trị. Bác sĩ cần giải thích rõ ràng về tính chất không nguy hiểm của bệnh để hỗ trợ bệnh nhân giảm lo lắng và tạo điều kiện cho quá trình điều trị hiệu quả. Hơn nữa, trạng thái tinh thần buồn nôn cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hội chứng ruột kích thích khi mang thai. Do đó, thai phụ cần thư giãn để giảm bớt triệu chứng và hỗ trợ sự phát triển bình thường của thai nhi.
• Thay đổi chế độ ăn: Bổ sung chất xơ (từ hoa quả, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt) vào chế độ ăn hàng ngày của bà bầu có thể cải thiện tình trạng táo bón và tiêu chảy. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chế độ ăn của bà bầu không nên quá giàu chất xơ, để tránh tình trạng đầy hơi. Ngoài ra, thai phụ nên tránh các thức ăn và thức uống kích thích như caffeine, cũng như các thực phẩm gây sinh hơi như đậu, bông cải, cải bắp,... vì chúng có thể làm tăng triệu chứng khó chịu của bệnh.
• Uống đủ nước: Mẹ bầu nên uống 8 – 10 cốc nước nhỏ mỗi ngày để làm mềm phân và giảm tình trạng táo bón. Nước ép mận cũng là một lựa chọn tốt để giảm tình trạng táo bón cho bà bầu. Do đó, nếu có thể, thai phụ nên uống một ít nước ép mận ấm vào mỗi buổi sáng. Ngoài ra, nước gừng ấm cũng có thể giúp giữ ấm bụng và giảm cảm giác buồn nôn.
• Điều chỉnh lối sống: Khi bị mắc hội chứng ruột kích thích, bà bầu nên thực hiện những bài tập nhẹ nhàng, thực hành thở sâu, và đi bộ 30 phút mỗi ngày để giảm tình trạng nặng nề.
• Thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng thuốc: Các loại thuốc giúp kiểm soát các triệu chứng như tiêu chảy, táo bón và các triệu chứng khác của hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, một số thành phần trong thuốc có thể không an toàn cho phụ nữ mang thai. Vì vậy, thai phụ và gia đình nên tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc ngưng sử dụng thuốc trước khi sinh con hoặc chuyển sang loại thuốc an toàn hơn cho cả mẹ và bé.
• Cân nhắc sử dụng các loại thảo dược với sự tư vấn của bác sĩ để cải thiện các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.

Khi mang thai và mắc phải hội chứng ruột kích thích, bà bầu nên duy trì tâm trạng thoải mái, lạc quan, duy trì chế độ ăn uống khoa học, vận động đều đặn và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát tốt nhất các triệu chứng.