Tác giả: PGS.TS, BS. Trần Thị Diễm Trang, Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Quốc tế Mytour Central Park

Ngưng thở trong giấc ngủ có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở giai đoạn trung niên. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, hội chứng này có thể dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đái tháo đường, tăng huyết áp, loạn nhịp tim, thậm chí đột quỵ.

Hội chứng Ngưng Thở Trong Giấc Ngủ là một vấn đề hô hấp gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Mỗi năm, trái tim và não bộ của bạn phải đối mặt với căng thẳng lớn. Giấc ngủ bị ảnh hưởng, chất lượng giấc ngủ giảm là một trong những kết quả của tình trạng này.

Trong thời gian nghỉ, những người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ phải đối mặt với tình trạng thanh quản bị hẹp lại do các cơ vùng hầu cũng "nghỉ ngơi". Tình trạng này làm cho khí không lưu thông qua vùng hầu họng một cách dễ dàng và người bệnh sẽ phải ngáy để chống lại tình trạng trên. Khi hầu họng hoàn toàn bị đóng kín, bệnh nhân sẽ ngưng thở trong một khoảng thời gian, được gọi là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

Tình trạng này có thể kéo dài khoảng 10 giây hoặc lâu hơn và lặp lại nhiều lần trong đêm. Người bệnh thường không nhớ gì về tình trạng này, mặc dù có những cơn thức giấc sau mỗi lần ngưng thở.

Ngưng thở khi ngủ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất là ở tuổi trung niên, tăng dần theo tuổi, đặc biệt là ở nam giới. Những người có nguy cơ cao mắc hội chứng này nếu có: thừa cân (nguy cơ bị ngưng thở khi ngủ gấp 3 lần người bình thường); vấn đề về cấu trúc đường hô hấp trên (phì đại amidan, hàm nhỏ, hàm lùn, lưỡi to, tắc mũi...); nghiện rượu, sử dụng thuốc an thần, chất gây nghiện; trong gia đình có người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ; đang mắc các bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp, nhược giáp, suy tim, bệnh mạch máu não...

Ngưng thở khi ngủ, nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như: nhồi máu cơ tim, đái tháo đường, tăng huyết áp, loạn nhịp tim, đột quỵ... Hội chứng ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: cảm giác buồn ngủ quá mức, tăng rủi ro tai nạn giao thông, thay đổi tâm trạng hoặc trầm cảm, giảm ham muốn tình dục. Việc nhận biết chứng bệnh và điều trị sớm giúp giảm nguy cơ mắc các biến chứng nguy hiểm.

Có nhiều cách để điều trị. Ngoài các phương pháp chính, việc thay đổi hành vi cũng giúp cải thiện hội chứng ngưng thở khi ngủ :

• Ngủ nghiêng: Nên nằm về một bên thay vì nằm ngửa. Nằm ngửa tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ vì làm cơ hàm, lưỡi khép lại và làm tắc nghẽn đường thở;
• Giảm cân;
• Không uống rượu;
• Tránh thuốc ngủ, an thần, chống co giật... vào ban đêm;
• Tránh các chất kích thích (cafe) vào buổi tối.

Chọn phương pháp phù hợp sẽ tùy thuộc vào mức độ nặng của bệnh, các vấn đề về đường hô hấp trên, và các bệnh lý đi kèm... Bác sĩ sẽ thảo luận với bệnh nhân để lựa chọn phương pháp phù hợp: sử dụng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP); sử dụng dụng cụ trong miệng khi ngủ; phẫu thuật...

5.1 Máy thở áp lực dương CPAP

• Máy thở CPAP tạo áp lực dương, thổi vào đường hô hấp. Áp lực này giúp nâng cơ vùng hầu, duy trì thông thoáng đường thở.
• Triệu chứng ngưng thở giảm khi ngủ, chỉ sử dụng máy khi đi ngủ. Sử dụng ít nhất 4 giờ mỗi đêm và ít nhất 70% số ngày trong tháng theo khuyến cáo của Hội y học giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM).
• Hiệu quả thấy rõ sau vài ngày sử dụng. Kiên trì là quan trọng cho điều trị lâu dài và hiệu quả.

5.2 Thiết bị nha khoa: dụng cụ nâng hàm

• Hiệu quả đối với bệnh nhân có hàm dưới nhỏ và lùi. Nha sĩ đo kích thước miệng và tạo thiết bị phù hợp.
• Giữ hàm dưới và lưỡi ra phía trước, giữ vòm hầu lên để ngăn chặn đóng lại của đường thở.

5.3 Phẫu thuật tai mũi họng

Phẫu thuật có thể làm giảm ngưng thở khi ngủ, đặc biệt là nếu nguyên nhân là cấu trúc của đường hô hấp.

Các phương pháp phẫu thuật bao gồm:

• Phẫu thuật mũi: tái tạo vách mũi, giải phẫu xoang;
• Cắt amidan: giảm amidan phì đại;
• Phẫu thuật sửa lưỡi gà, vòm hầu, họng, lưỡi;
• Phẫu thuật đẩy xương hàm dưới và cơ cằm lên;
• Phẫu thuật nâng xương móng.

Hội chứng ngưng thở thường do người ngủ phát hiện: Ngáy và có cơn ngưng thở khi ngủ. Triệu chứng khác cần chú ý:

• Buồn ngủ ban ngày nhiều hơn bình thường;
• Nhức đầu buổi sáng;
• Thay đổi tâm trạng, cáu kỉnh hoặc trầm cảm;
• Mệt mỏi;
• Giảm trí nhớ.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour cung cấp Gói sàng lọc hội chứng ngưng thở khi ngủ để chẩn đoán và điều trị sớm. Gói sàng lọc này bao gồm các thăm khám lâm sàng và theo dõi hô hấp khi ngủ để phát hiện dấu hiệu ngưng thở, giảm thở, giảm oxy máu trong giấc ngủ ở những người có nguy cơ.