Hội Gióng Sóc Sơn – Một phần của văn hóa đặc biệt vẫn được truyền bá qua các thế hệ
1.1 Ý nghĩa của Hội Gióng Sóc Sơn
Hội Gióng là một lễ hội Hà Nội có văn hóa cổ truyền phát triển ở phía Bắc để tái hiện sinh động các trận đấu giữa thánh Gióng và người dân Văn Lang chống lại quân xâm lược Ân. Qua đó, lễ hội muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng về cách tổ chức và hình thức của chiến tranh bộ lạc thời xưa. Đồng thời, kỷ niệm tới tinh thần không khuất phục trong cuộc Tổng khởi nghĩa, cuộc chiến tranh toàn dân nhằm giải phóng và bảo vệ Tổ quốc.

Lễ Khai mạc buổi Hội Gióng - Mọi người thường mặc áo dài màu đỏ hoặc vàng, đầu đội khăn đóng
Vào ngày 16 tháng 11 năm 2010 tại thành phố Nairobi - Thủ đô của Kenya, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) đã công nhận lễ hội Gióng ở đền Phù Đổng thuộc huyện Gia Lâm và đền Sóc thuộc huyện Sóc Sơn là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và là một trong những tưởng niệm đặc sắc và sinh động về Thánh Gióng. Điều đó càng nhấn mạnh thêm tinh thần “giữ lửa” lễ hội, văn hóa nghệ thuật cổ xưa nước nhà của thủ đô Hà Nội.

Các lễ vật được chuẩn bị công phu và đầy đủ để dâng lên cho Thánh Gióng
1.2 Hội Gióng Sóc Sơn diễn ra như thế nào?
Theo truyền thuyết, xã Phù Linh thuộc huyện Sóc Sơn, Hà Nội, là nơi Thánh Gióng ghé qua trước khi ông bay về trời. Vào ngày mồng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm, mọi người dân ở xã Phù Linh mở hội linh đình kéo dài 3 ngày tại Khu di tích đền Sóc thờ Thánh Gióng – Phù Đổng Thiên Vương. Lễ hội Gióng Sóc Sơn được tổ chức long trọng với các nghi lễ truyền thống như: lễ khai quang, lễ rước, lễ dâng hương và cuối cùng là dâng hoa tre lên đền Thượng, nơi thờ Thánh Gióng.

Các hoạt động vui nhộn đặc sắc của Hội Gióng Sóc Sơn
Bảy thôn làng, đại diện cho bảy xã sẽ chuẩn bị lễ vật cho ngày mở đầu hội chính. Các phần nghi lễ đặc biệt cũng sẽ được làm vào đêm mùng 5, như lễ Dục Vọng mời ông Gióng về với các cống phẩm, lễ vật đã được 7 xã chuẩn bị chu đáo và vẹn toàn. Họ hy vọng Thánh Gióng sẽ phù hộ cho dân làng huyện Sóc Sơn có được một cuộc sống ấm no và hạnh phúc. Ngoài ra, nhiều trò chơi dân gian sôi động như cờ tướng, hát ca trù, chọi gà, hát chèo… sẽ được tổ chức sôi nổi.

Cả làng sẽ hòa mình để tổ chức buổi lễ hội lộng lẫy như vậy - Nhìn con heo quay đủ rồi bạn ạ

Lễ vật sẽ được dâng vào ngày mùng 5 Âm Lịch, chuẩn bị cho ngày lễ chính vào ngày mùng 6

Hoạt động tái hiện truyền thuyết Thánh Gióng sử dụng tre ngà quật chết Thạch Linh - Tướng cầm quân của giặc Ân

Khung cảnh hỗn độn và náo loạn khi mọi người tranh giành để lấy được lễ vật lộc
Một số Hội Gióng khác tại thủ đô Hà Nội
2.1 Hội Gióng Chi Nam
Hội Gióng Chi Nam diễn ra tại làng Sen Hồ, xã Lệ Chi, huyện Gia Lâm, thủ đô Hà Nội. Lễ hội này xảy ra trước một ngày so với Hội Gióng Phù Đổng, được biết đến với tên gọi Hội Phù Gióng. Mục đích của Hội Phù Gióng là tưởng nhớ và ghi nhớ chiến công của ông Hiển Công. Trong thời kỳ Văn Lang bị giặc Ân xâm lược, ông Hiển Công đã nhận từ sứ giả vua Hùng một cây chùy sắt và một con thuyền sắt. Ngay sau đó, trên sông Đuống, quân đội của ông Hiển Công đã đánh bại giặc Ân. Ông trở về quê nhà ở làng Sen Hồ và được mừng công rồi được thần hóa. Mỗi sáng mùng 8 tháng Tư hàng năm, mọi người dân sẽ tụ họp lại để tái hiện chiến thắng của ông Hiển Công. Thanh niên trai tráng trong làng sẽ được chia làm hai phe, mỗi phe bằng nhau, đóng vai trò là quân của ông Hiển Công và giặc Ân. Quân của ông Công sẽ mặc áo đỏ và cầm cờ vàng, trong khi quân giặc Ân sẽ mặc áo xanh và cầm cờ trắng. Ngoài ra, còn có trò chơi 'cướp dừa'. Luật chơi rất đơn giản – Người cướp được quả dừa sẽ gặp may mắn. Sau đó, dừa sẽ được đập thành nhiều mảnh và chia cho mọi người.

Hoạt động múa kiếm đặc sắc trong Hội Gióng Chi Nam ở làng Sen Hồ
2.2 Hội Gióng Xuân Đỉnh
Hội Gióng Xuân Đỉnh được tổ chức vào ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm tại làng Xuân Tảo, xã Xuân Đỉnh, huyện Từ Liêm, thủ đô Hà Nội. Hội Gióng này phần lớn được tổ chức để Thánh Gióng chứng kiến những đồ vật có ý nghĩa lịch sử khác nhau mà dân làng vẫn bảo quản đến ngày nay. Lễ hội này liên quan đến truyền thuyết kể rằng trên đường thánh thiện về trời, Gióng đã dừng lại ở làng Cáo - làng Xuân Tảo hiện nay để nghỉ ngơi và tắm mát. Khi tiếp tục hành trình, Gióng lại quên thanh roi sắt của mình tại đây. Hiện nay, phiến đá mà Thánh Gióng đã nghỉ vẫn còn nằm bên cạnh giếng nước ở làng Xuân Tảo.

Các Hội Gióng thường có những trang phục đặc sắc, đầy màu sắc
2.3 Hội Gióng Bộ Đầu
Hội Gióng Bộ Đầu được tổ chức vào ngày 8 tháng Giêng tại làng Bộ Đầu, xã Bộ Đầu, huyện Thường Tín, thủ đô Hà Nội. Ở làng còn có tượng gỗ cao 5m thể hiện hình ảnh của Gióng. Trong lễ hội, có cuộc thi gậy nhằm tái hiện cảnh Gióng sử dụng cây tre ngà đánh tan quân giặc. Truyền thuyết của làng Bộ Đầu kể rằng trên đường về trời, Thánh Gióng nghe thấy tiếng kêu cứu của một người dân bị cuốn trôi ở sông Hồng bởi dòng nước lũ. Ông đã nhanh chóng lao xuống giải cứu và tiêu diệt thủy quái, cứu sống người đó. Hóa ra, người được cứu chính là mẹ của Thánh Gióng!

Cả một con ngựa cũng được dùng để tái hiện hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa bay trên bầu trời
Nhật Anh
Trích từ nhiều nguồn
