Buzz
Vào ngày này 135 năm trước, 23 tháng 9 năm 1889, nghệ nhân Fusajiro Yamauchi đã sáng lập tiệm Nintendo Koppai tại quận Shimogyō-ku, Kyoto, Nhật Bản. Trong những ngày đầu, xưởng Nintendo chuyên sản xuất các bộ bài hanafuda.Trước thời kỳ cải cách dưới triều đại Thiên Hoàng Minh Trị, Nhật Bản có xu hướng từ chối các sản phẩm nhập khẩu từ phương Tây, trong đó có bộ bài 48 lá kiểu Bồ Đào Nha, với 4 bộ mỗi bộ 12 lá thay vì 13 như bộ bài hiện đại. Năm 1633, mạc phủ Tokugawa ban hành lệnh cấm bài tây. Tuy nhiên, mặc dù có lệnh cấm, người dân Nhật vẫn ưa chuộng cờ bạc, dẫn đến nhu cầu cần có những bộ bài mang phong cách Nhật Bản nhưng vẫn thể hiện rõ số của từng lá. Dần dần, các bộ bài Karuta đã phát triển thành hanafuda, với hình ảnh núi non, hoa lá, và số từ 1 đến 12 được xác định theo tháng thay vì các số thông thường.
Trong thời kỳ Minh Trị, việc chơi bài không còn bị cấm đoán nghiêm ngặt như trước nữa. Nintendo đã trở thành một trong những xưởng sản xuất bài hanafuda thành công nhất, nhưng do mỗi lá bài đều được sản xuất thủ công nên không đáp ứng đủ nhu cầu. Vì vậy, ngài Yamauchi đã thuê thêm nhân công và trợ lý để tăng cường sản xuất bài hanafuda.
Do Fusajiro không có con trai, ông đã nhận con rể Sekiryo Kaneda làm người kế thừa. Kaneda sau này đã đổi họ thành Yamauchi. Năm 1929, Fusajiro Yamauchi nghỉ hưu, và Sekiryo trở thành chủ tịch mới của Nintendo. Đến năm 1933, ông Sekiryo thành lập công ty liên doanh và đổi tên thành Yamauchi Nintendo & Co.
Tiếp tục câu chuyện về những con rể may mắn, vợ chồng ông Sekiryo và bà Tei Yamauchi cũng không có con trai, chỉ có hai cô con gái. Vì vậy, họ đã nhận con rể Shinajoko làm người kế thừa. Cuối cùng, vợ chồng ông Shinajoko đã hạ sinh cậu con trai Hiroshi Yamauchi, người được ông bà nuôi dưỡng. Chính Hiroshi sau này đã trở thành chủ tịch Nintendo thay vì cha mình, Shinajoko.
Năm 1949, Hiroshi theo học tại trường Waseda ở Tokyo. Tuy nhiên, đến năm 1950, sau khi ông ngoại bị đột quỵ, cậu trai 23 tuổi đã trở về để kế thừa vị trí chủ tịch của Nintendo. Đến năm 1953, Nintendo trở thành công ty đầu tiên ở Nhật Bản sản xuất bài bằng chất liệu nhựa, mang lại độ bền cao hơn so với giấy.
Tuy nhiên, một bước ngoặt tích cực đã đến rất nhanh. Năm 1956, Hiroshi Yamauchi đã đến Mỹ để thảo luận về việc hợp tác với USPCC, nhà sản xuất bài tây lớn nhất nước Mỹ. Ông đã bất ngờ và choáng váng khi nhận thấy văn phòng của doanh nghiệp dẫn đầu thị trường Mỹ lại chật chội và ọp ẹp. Từ đó, ông nhận ra rằng kinh doanh bài cũng chỉ có thể phát triển đến mức độ nhất định.
Năm 1962, Nintendo chính thức lên sàn chứng khoán Osaka. Nhờ vào khoản đầu tư mới, công ty bắt đầu mở rộng nghiên cứu sang các lĩnh vực kinh doanh khác như cơm ăn liền, máy hút bụi, và cả máy hút bụi đồ chơi mang tên Chiritori, được phát triển bởi thiên tài Gunpei Yokoi vào năm 1979. Một thông tin thú vị là, trong thập niên 1950 và 1960, Nintendo từng sở hữu chuỗi khách sạn tình yêu phục vụ các cặp đôi.
Đại bản doanh đầu tiên của Nintendo, tòa nhà ba tầng gần sông Kamo ở Kyoto, giờ đã chuyển đổi thành một khách sạn hạng sang với 18 phòng mang tên Marufukuro. Trong số đó, một phòng chính là căn hộ của gia đình Yamauchi. Để nghỉ tại khách sạn này, chi phí có thể lên đến 1.800 USD mỗi đêm:
Khi nhắc đến thiên tài Gunpei Yokoi, vào năm 1965, ông được mời về làm kỹ sư bảo trì dây chuyền sản xuất. Tuy nhiên, lịch sử đã chỉ ra rằng tài năng của Yokoi không chỉ giới hạn ở việc bảo trì máy móc.
Trong thập niên 1960, Nintendo đã đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì sự hiện diện trên thị trường đồ chơi Nhật Bản. Thị trường vốn đã nhỏ vì dân số lại càng phải cạnh tranh với những tên tuổi lớn như Bandai và Tomy. Nhận ra vòng đời sản phẩm đồ chơi trẻ em rất ngắn, Nintendo cũng đã rút ngắn thời gian ra mắt sản phẩm mới.
Từ cánh tay nối dài Ultra Hand năm 1966, cho đến máy ném bóng chày Ultra Machine năm 1967, và bộ trống Ele-Conga năm 1972, Yokoi đã trở thành nhà thiết kế sản phẩm hàng đầu của Nintendo.
Vào năm 1972, khi Magnavox Odyssey, cỗ máy chơi game console đầu tiên, ra mắt, Nintendo đã giới thiệu món đồ chơi đi kèm mang tên Shooting Gallery, một khẩu súng quang điện để trải nghiệm các trò chơi trên hệ máy này. Ngay sau đó, Nintendo cũng bắt đầu sản xuất các cỗ máy game riêng. Năm 1975, họ cho ra mắt EVR Race, và năm 1977 là Color TV-Game 6 và Color TV-Game 15, hợp tác với Mitsubishi Electric. Số lượng trò chơi có trong mỗi máy được thể hiện qua những con số này.
Bước vào thập niên 1980, Nintendo bắt đầu sản xuất máy điện tử dạng thùng, theo kịp xu hướng arcade đang bùng nổ toàn cầu lúc bấy giờ. Tại đây, một huyền thoại khác xuất hiện: Shigeru Miyamoto.
Năm 1981, trò chơi Donkey Kong do Miyamoto sáng tạo ra đời, sau đó là hàng loạt cái tên kinh điển trong làng game như Donkey Kong Jr., Sky Skipper, Mario Bros., và Donkey Kong 3…
Cùng thời điểm đó, Gunpei Yokoi không ngừng sáng tạo với việc giới thiệu những chiếc máy Game & Watch, món đồ chơi đơn giản nhưng hoàn hảo cho trẻ em lúc bấy giờ. Với chỉ một trò chơi duy nhất trên màn hình LCD, từ năm 1980 đến 1991, Game & Watch đã bán được 43,4 triệu máy trên toàn cầu, trở thành một trong những thành công đầu tiên của Nintendo trong ngành giải trí tương tác.
Năm 1982, Nintendo phát triển AVS, mẫu thử nghiệm của máy game gia đình, bao gồm bộ điều khiển, ổ băng cassette, joystick và súng ánh sáng. Nhờ vào những nghiên cứu từ AVS, vào năm 1983, Family Computer được ra mắt tại Nhật Bản với giá khoảng 100 USD. Chỉ sau hai tháng, Nintendo đã tiêu thụ được nửa triệu bộ Famicom. Tuy nhiên, họ ngay lập tức nhận được phản hồi rằng cỗ máy màu đỏ và kem này gặp tình trạng lag ở một số trò chơi. Vấn đề xuất phát từ một con chip bán dẫn bị lỗi, buộc Nintendo phải thu hồi toàn bộ máy chưa tiêu thụ, với thiệt hại ước tính lên tới nửa triệu USD.
Song song với đó, Famicom được tái thiết kế thành Nintendo Entertainment System để ra mắt tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, giai đoạn 1983 đến 1985 chứng kiến sự bùng nổ của các máy console với chất lượng game kém, dẫn đến một cú sốc khiến thị trường console gia đình sụp đổ. Để ứng phó, Nintendo giới thiệu tem vàng, Seal of Quality. Chỉ những sản phẩm đạt tiêu chuẩn của họ mới được phép phát hành trên nền tảng NES.
Vào ngày 18/10/1985, NES chính thức ra mắt tại thị trường New York. Tiếp theo là Los Angeles vào tháng 2/1986, rồi đến Chicago và San Francisco. Đến cuối năm 1986, NES đã có mặt trên toàn nước Mỹ, đi kèm với 15 trò chơi. Cũng trong năm 1986, hai tựa game đình đám Metroid và The Legend of Zelda được phát hành.
Tiếp theo là năm 1989, khi cỗ máy Game Boy được ra mắt, do thiên tài Gunpei Yokoi thiết kế. Game Boy đã trở thành một trong những sản phẩm điện tử bán chạy nhất thế giới với 118 triệu máy được tiêu thụ. Điều này đến từ hai yếu tố chính: giá cả hợp lý và trò chơi Tetris đi kèm với các máy Game Boy phiên bản đầu tiên.
Dần dần, Nintendo đã tập trung hoàn toàn vào mảng máy chơi game gia đình. Từ kỷ nguyên 8-bit với Family Computer, đến 16-bit với Super Family Computer, hay còn gọi là SNES, và bước nhảy lên 64-bit để cạnh tranh với Sega Saturn và Sony PlayStation 32-bit mang tên Nintendo 64, Nintendo luôn chọn cho mình một hướng đi rất độc đáo.
Họ luôn song hành phát triển các máy handheld cùng với những cỗ máy console kết nối với TV để phục vụ cho người chơi. Trong thời kỳ NES, họ có Game Boy; khi đến Nintendo 64, họ cho ra Game Boy Color; trong thời kỳ Game Cube là Game Boy Advance; tiếp theo là Nintendo DS trong thời kỳ Wii; và cuối cùng là Nintendo 3DS trong thời kỳ Wii U.
Đây cũng chính là thời điểm mà ngài chủ tịch quá cố Satoru Iwata đã giúp Nintendo đạt được nhiều thành công vang dội. Câu nói nổi tiếng của ngài có lẽ là: “Trên danh thiếp, tôi là chủ tịch tập đoàn. Trong tâm hồn, tôi là một nhà phát triển game. Nhưng trong trái tim, tôi là một gamer.”
Một điều đáng tiếc là cỗ máy cuối cùng mà ngài Iwata trực tiếp quản lý, Wii U, không đạt được thành công tài chính như mong đợi của Nintendo. Dự án Nintendo Switch, khởi động khi ngài Iwata còn sống, thể hiện sự chuyển mình trong tư duy của Nintendo. Họ không còn muốn tạo ra hai dòng thiết bị với sự khác biệt về hiệu năng để phục vụ cho nhu cầu chơi game ở nhà và di động riêng biệt. Thay vào đó, họ muốn có một thiết bị có khả năng làm cả hai. Switch đã đánh dấu một bước ngoặt mới cho tập đoàn Nintendo.
Với doanh số hiện tại đã vượt qua 143 triệu máy bán ra, Switch là một thành công rực rỡ của Nintendo. Chỉ có hai thiết bị chơi game bán chạy hơn là PlayStation 2 (hơn 155 triệu máy) và Nintendo DS (154 triệu máy). Sắp tới, chúng ta sẽ chào đón cả Switch 2 nữa.
Cùng thời điểm đó, các giám đốc cao cấp tại Nintendo dường như cũng nhận thức được giới hạn của giải trí tương tác, tương tự như cách mà ngài Yamauchi trước đây đã nhận ra hạn chế trong việc kinh doanh bài. Nintendo bắt đầu chuyển hướng nghiên cứu để khám phá những lĩnh vực giải trí khác, chẳng hạn như điện ảnh và công viên giải trí thực tế. Một trong những sản phẩm tiêu biểu được ra đời là bộ phim The Super Mario Bros., đã gặt hái thành công rực rỡ với doanh thu vượt mốc 1.3 tỷ USD tại các phòng vé.
