
Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã qua đời tại Tổ đình Từ Hiếu, TP Huế, vào lúc nửa đêm ngày 22/1. Trước khi ra đi, ông đã viết thư gửi các đệ tử: “Thầy không mong muốn được xây một tượng đài ở Tổ Đình sau này. Việc xây tượng đài sẽ không có ý nghĩa nếu các bạn không thực sự tiếp tục công việc của thầy”.
Trong suốt 95 năm cuộc đời, với 70 năm tu hành, những lời dạy của Thiền sư đã đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng Phật giáo. Sứ mệnh của ông được truyền bá thông qua hơn 120 tác phẩm sách. Nhiều cuốn sách trong số đó đã ảnh hưởng đến nhiều người độc giả.
Cuộc đời của Đức Phật
Trong số các tác phẩm mà thiền sư Thích Nhất Hạnh để lại, có một cuốn nổi tiếng không thua kém gì, đó là Đường xưa mây trắng. Cuốn sách dày hơn 700 trang có tựa đề “Theo vết chân của Đức Phật” dẫn dắt người đọc khám phá hành trình của Đức Phật. Với văn phong nhẹ nhàng, giản dị, và lối kể gần gũi, cuốn sách thu hút, đưa người đọc trở về thời điểm cách đây hơn 2.600 năm để hiểu rõ hơn về bậc giác ngộ.
Hành trình của Đức Phật (trong sách được gọi bằng âm 'Bụt', phiên âm từ Buddha trong tiếng Phạn) được tường thuật qua lời của chú bé chăn trâu Svastika, người sau này rời gia đình, xuất gia và trở thành môn đồ của Phật.
Những câu chuyện về cuộc đời của Đức Phật được kể theo thứ tự thời gian, từ khi Ngài sinh ra, trưởng thành, kết hôn, có con, cho đến khi học làm chính sự…
Hành trình tiếp theo bắt đầu khi Đức Phật chứng kiến sự sinh, già, bệnh, tử, và quyết tâm tìm kiếm sự giác ngộ, dạy học cho đến khi Ngài thấu hiểu Đạo và giải thoát khỏi vòng luân hồi, sau đó bắt đầu sứ mạng truyền đạo và phát triển cộng đồng Phật tử...
Cuốn sách là minh chứng cho việc Bụt là một con người phàm tục, không phải là một vị thần. Từ một con người bình thường, sống cuộc đời vĩ đại, Bụt trở nên vĩ đại.
Sách đã được dịch sang hơn 20 ngôn ngữ, tái bản nhiều lần tại nhiều quốc gia và được coi là một trong những quyển sách xuất sắc nhất của thế kỷ 20. Ở Việt Nam, ấn bản phổ biến nhất hiện nay do Nhà Xuất Bản Phương Nam thực hiện, và cũng đã được tái bản nhiều lần.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã chia sẻ rằng ông đã viết Đường xưa mây trắng với rất nhiều niềm vui: “Viết Đường xưa mây trắng không phải là công việc mệt mỏi mà là một niềm vui to lớn. Đó là quá trình khám phá đầy hạnh phúc”.
Những trang viết cảm động về tình thân mẫu
Bông hồng cài áo là một bài văn về mẹ được thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng tác vào năm 1962. Trong đó, thiền sư kể về một truyền thống ở Nhật Bản: Ngày của Mẹ, mọi người sẽ cài một bông hoa hồng trên áo nếu mẹ còn sống và một bông hoa màu trắng nếu mẹ đã mất. Thiền sư viết: “Tôi thấy truyền thống này rất đẹp và nghĩ rằng chúng ta có thể áp dụng vào ngày Vu Lan để thể hiện lòng hiếu thảo”.
“Mẹ là món quà tuyệt vời nhất mà cuộc đời ban tặng cho chúng ta, những ai đã và đang may mắn có mẹ”, Thích Nhất Hạnh viết.
Cuốn sách về mẹ được viết qua hình ảnh đẹp, lời văn đơn giản, gần gũi. Ông giải thích về tình yêu mẫu tử: “Yêu mẹ là điều tự nhiên nhất. Giống như cần nước để uống. Con cần mẹ, con phải yêu mẹ. Đây không chỉ là nghĩa vụ mà là điều hiển nhiên... Yêu mẹ không phải là vấn đề của đạo lý hay đạo đức... Yêu mẹ là điều đáng trân trọng”.
Lấy cảm hứng từ bài viết của thiền sư Thích Nhất Hạnh, nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ đã sáng tác ca khúc Bông hồng cài áo năm 1967. Bài hát không chỉ được phát đi mỗi dịp Vu Lan, mà còn là một tác phẩm chân thành, đầy cảm xúc về mẹ.
Những cuốn sách về sự tự do, hạnh phúc
Ngoài các sách về đạo Phật, các tác phẩm văn thơ, khảo luận, Thiền sư Thích Nhất Hạnh còn có nhiều cuốn sách viết về việc tìm kiếm bình an và sự tự do.
Mở đầu trong cuốn Muốn an được an, Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết: “Nếu chúng ta không có hạnh phúc và bình an trong lòng, chúng ta không thể truyền tải hạnh phúc và bình an cho bất kỳ ai, kể cả những người chúng ta yêu thương, những người ta chia sẻ cùng một mái nhà. Với bình an và hạnh phúc, chúng ta sẽ tỏa sáng như những bông hoa tươi tắn. Lúc đó, mọi người xung quanh, từ gia đình đến cộng đồng, đều sẽ được hưởng lợi”.
Muốn an được an (xuất bản lần đầu vào năm 1987 với tên Being Peace), là một trong những cuốn sách phổ biến nhất của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, đã được bán hàng trăm nghìn bản trên khắp thế giới. Cuốn sách giúp người đọc nhận ra rằng hạnh phúc luôn có mặt xung quanh chúng ta, vấn đề là mỗi người phải tự rèn luyện để đạt được an lạc.
Quan điểm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh về hạnh phúc được phản ánh ở đầu sách Giận: “Theo tôi, hạnh phúc là sự ít đau khổ. Nếu chúng ta không thể biến đổi nỗi đau, thì không thể trải nghiệm được hạnh phúc”.
Từ góc nhìn đó, Thiền sư đưa ra các bước để “Tiêu hóa nỗi giận”, “Dập tắt ngọn lửa của sân hận”, lan tỏa “Lời nói của tình thương chân thành” để “Biến đổi”, từ đó có thể đạt được hạnh phúc và sống hạnh phúc từng phút giây.
Cuốn sách mở ra những cơ hội để chúng ta từ từ vượt qua cơn giận và sống hòa thuận với xã hội xung quanh. Giận là một trong những tác phẩm nổi tiếng của Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Sách được xuất bản vào năm 2001 và ngay khi ra mắt đã trở thành một cuốn sách bán chạy trong vòng 9 tháng tại Mỹ. Ở Hàn Quốc, đã có một triệu bản được bán ra trong vòng 11 tháng.
Văn chương qua góc nhìn của Thiền sư
Thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng là một nhà thơ, nhà văn với nhiều tập thơ và truyện đã được xuất bản. Ông đã dạy văn chương và viết Truyện Kiều dưới dạng văn xuôi. Thả một bè lau là cuốn sách về kiệt tác dân tộc qua góc nhìn của một Thiền sư.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh tin rằng việc nhìn nhận mọi sự kiện từ góc độ của một Thiền sư là việc nhìn sâu sắc, cẩn thận, thông qua sự chánh niệm của thiền quán về mọi điều, từ nỗi đau, khổ đau, hạnh phúc, thành công, thất bại đến sự tu học của bản thân.
Ông viết: “Khi ta có chánh niệm, khi ta đem nỗi đau, luân lạc và gian truân của mình đặt vào việc đọc Truyện Kiều, chúng ta có cơ hội nhìn thấy bản thân mình. Và trong quá trình đọc Truyện Kiều, chúng ta cũng đang tu. Tu nghĩa là nhìn nhận những điều đã và đang diễn ra trong cuộc đời mình bằng ánh sáng của chánh niệm. Nhìn như vậy trong khi đọc Truyện Kiều, chúng ta có thể phát hiện ra những điều mới mẻ”.
Theo Zing News
