Buzz
Nhận định: Cảm xúc trữ tình trong bài Cây tre Việt Nam của Thép Mới
Sự hòa quyện của tâm hồn trong bài văn mẫu Cây tre Việt Nam của Thép Mới
Mẫu văn: Cảm xúc trữ tình trong bài Cây tre Việt Nam của Thép Mới
Cây tre Việt Nam, một tác phẩm văn xuôi tràn ngập cảm xúc trữ tình, là tác phẩm đặc sắc của nhà văn Thép Mới. Bài văn không chỉ là lời bình cho bộ phim Ba Lan mà còn là biểu tượng của lòng tự hào dân tộc. Với sự kết hợp tinh tế giữa miêu tả và trữ tình, bài văn không chỉ là khô khan mà còn là một bức tranh đẹp với nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Bộ phim Cây tre Việt Nam, một hình ảnh của đất nước và con người Việt Nam sau cuộc chiến tranh chống Pháp. Thép Mới đã làm cho ngòi bút của mình trở thành một cây cảm xúc, ghi chép những cảm nhận, kiêu hãnh về dân tộc, những phẩm chất cao quý được thừa hưởng từ thời xa xưa. Những hình ảnh tre, nứa ngút ngàn đã trở thành biểu tượng kiêu hãnh của tự do, sức sống bền vững, và tình yêu quê hương.
Đọc bài văn, người đọc như bước vào một thế giới trữ tình của cây tre, từ miền Nam đến miền Bắc, từ Đồng Nai đến Điện Biên Phủ. Câu văn lưu loát, đậm chất thơ, hòa quyện với hình ảnh tre, nứa, luỹ tre thân thuộc mỗi làng quê Việt Nam. Tâm hồn của bài văn không chỉ nằm ở hệ thống luận điểm mà còn tìm thấy trong từng chi tiết nhỏ nhất, từng nét chấm phẩy, từng dấu nhấn âm điệu của ngôn từ.
Khắp nơi tre mọc, xanh tốt tựa như sự sống đầy năng lượng.
Hình ảnh tre vươn lên mộc mạc, mang vẻ đẹp tinh tế của màu xanh nhã nhặn.
Nhà văn thể hiện sự gắn bó vững chắc của cây tre với hàng ngàn đời, tượng trưng cho mối tình chung thuỷ.
Tre sinh sống bên người đời suốt hàng đời, là đồng hành chung từ lúc mới lọt lòng đến giây phút cuối cùng. Mối tình chung thuỷ giữa tre và con người như một câu chuyện đẹp kể từ lúc mới chào đời đến lúc vĩnh viễn ngủ yên trong giường tre.
Giọng văn bất ngờ biến đổi, như chuyện cổ tích 'Ngày xửa, ngày xưa', lọt vào lòng người như một câu chuyện sâu sắc. Rồi giọng văn trở nên mạnh mẽ, lạ thường khi mô tả về tre kết nối với dân tộc trong cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương. ... Gậy tre, chông tre đối đầu với sắt thép của quân thù... Tre bảo vệ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hy sinh để bảo vệ con người. Lời văn kiêu hãnh, hùng biện, tôn vinh sự bất khuất của tre. Nhà văn ca ngợi tre với danh hiệu cao quý: Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu. Hai câu: Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến dấu! không chỉ là văn xuôi, mà như một đoạn thơ, với cấu trúc lặp lại và dấu than cuối cùng tạo nên chất trữ tình, gửi đến lòng đọc giả.
Càng trữ tình khi tác giả đề cập đến vai trò của cây tre trong giai đoạn xây dựng và đổi mới (thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá), hiện tại và tương lai. Ôm trọn hình ảnh của trúc, tre, sáo tre, sáo trúc để thể hiện tình cảm của con người. Cây tre là người bạn 'chia bùi sẻ ngọt' với con người. Tác giả mở đầu bằng hình ảnh của trúc, tre, sáo tre, sáo trúc, thể hiện tình cảm sâu sắc của con người với cây tre. Câu văn về âm nhạc của trúc, tre như một đoạn thơ - văn xuôi giàu nhạc:... Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc của đồng quê. Nhớ một buổi trưa, cơn gió nồm nam thổi, khóm tre làng rung lên khúc nhạc đồng quê. Tre là phương tiện để con người diễn đạt rung động, cảm xúc bằng âm thanh, tiếng sáo: Trời cao lồng lộng, đồng ruộng mênh mông, lắng nghe tiếng hát giữa trời của trúc, của tre. Nói về tre trong tương lai của đất nước: Các em, khi lớn lên, sẽ quen dần với sắt thép và xi măng cốt sắt. Đến đây, câu văn dường như khá khô khan, nhưng ngay sau đó là những câu văn uốn lượn, bay bổng, trữ tình như thơ, ngân nga êm dịu: Ngày mai, sắt thép có thể nhiều hơn tre. Nhưng trên con đường ta đi, cây tre vẫn xanh mát. Tre vẫn giữ khúc nhạc tâm tình. Tre sẽ tươi sáng hơn ở những cổng chào chiến thắng. Những chiếc đu tre vẫn bay lên. Tiếng sáo diều tre vẫn hòa cao. Cây tre giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tượng trưng cao quý của dân tộc Việt Nam với thế hệ ngày nay và tương lai.
Để giải thích ý bao quát của bài văn: cây tre là người bạn thân của nông dân Việt Nam, là người bạn thân của nhân dân Việt Nam, nhà văn tạo ra một hệ thống dẫn chứng rõ ràng và đầy đủ. Tác giả không khó khăn bởi đã chèn cảm xúc vào các hình ảnh chọn lọc, mang ý nghĩa biểu trưng, nhạc điệu trong câu văn, cấu trúc câu, từ ngữ gợi cảm... Một yếu tố trữ tình không thể thiếu là các câu thơ trữ tình, câu ca dao, tục ngữ được đưa vào đúng lúc. Bản giao hưởng Cây tre Việt Nam chứa đựng những câu thơ như những nốt nhạc sâu sắc:
Bóng tre trùm mát rượi
Đây là hình ảnh quen thuộc đối với mỗi làng quê Việt Nam. Bóng tre không chỉ là biểu tượng của nền văn hoá lâu dài, mà còn xuất hiện nhiều trong văn chương dân tộc. Tố Hữu đã sáng tác về tre trong bài Cá nước:
Gặp nhau dưới bóng đèo Nhe '
Bóng tre làm mát rượi
Nhớ bao câu hát cũ vang vọng trong trí nhớ, mỗi buổi chiều vàng, mỗi trưa nắng lửa:
Làng tôi mát lời bóng tre,
Nghe tiếng chuông hoàng hôn,
Nhịp chuông nhà thờ vang...
(Theo Văn Cao)
Làng tôi, lụa tre che mờ xa
Tình quê âm thầm những dáng nhà...
(Theo Hồ Bắc)
Kể về những bước chân mạnh mẽ của tre và con người giữa cuộc sống thường ngày:
Đồng ruộng ta mỗi năm đôi, ba vụ
Tre và người chung đôi bước, nghẹn ngào từng ngày.
Một câu thơ như dòng sông ngầm, nói lên mối liên kết sâu sắc 'đời đời kiếp kiếp' giữa cây tre và con người.
Như những nốt nhạc tình ca thấu đẫm: Giọng đàn trúc êm đềm, kết nối mềm mại, khăng khít như tình yêu đôi lứa, như cái kết không thể tách rời dưới bóng tre, dưới tán lá xanh thẳm:
Trong Lạt, bánh chưng xanh được gói sẵn như một điều tất yếu.
Dành cho mai, trúc là nơi chúng ta lấy năng lượng, còn cho anh, nàng là hòa nhạc tuyệt vời...
Hình ảnh quen thuộc như một dải phim dài kể về quá khứ: Cối xay tre nặng nề quay vòng, từ nghìn đời qua, nắm thóc mịn như tình cảm âm nhạc. Ngắt nhịp đều, câu thơ 3/3/4/3, vần 'ay' láy đánh nhấn mạnh cuộc sống của người nông dân Việt Nam xưa, đầy vất vả, lam lũ, quanh quẩn, nặng nề.
Bản giao hưởng vút lên với câu Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng như nốt nhạc nhấn mạnh phẩm chất của tre: Thẳng thắn, bất khuất như dải tre. Rồi lại trầm xuống bởi giai điệu đồng quê man mác, làm rung lên hồn người.
Tạo bức tranh cho mọi bài văn là một giai điệu nhẹ nhàng, cân đối với những câu từ có âm nhạc cao tạo nên bản văn trữ tình, hùng hồn. Điều này làm nổi bật vẻ đẹp của bài viết, tài năng của tác giả.
Cây tre Việt Nam là một tác phẩm tràn ngập cảm xúc trữ tình. Khi đọc, ta như cảm nhận được nét nhạc buồn đang vang vọng, làm rung động lòng người, hòa mình vào không gian của những câu ca dao, tục ngữ truyền thống. Đặc biệt, sự tinh tế của các câu văn, uốn lượn mềm mại, bay bổng, dẫn dắt chúng ta đến thế giới trữ tình như một bức tranh thơ ca, lời hát ngân nga mãi mãi. Sự đẹp nhẹ nhàng trong bài văn không chỉ kể chuyện mà còn truyền cảm sâu sắc, làm ấm lòng độc giả. Điều này chứng minh rằng tính trữ tình là chìa khóa quan trọng góp phần vào thành công của bài kí.
Chúng tôi giới thiệu Cảm xúc trữ tình trong bài Cây tre Việt Nam tiếp theo, hướng dẫn học sinh chuẩn bị trả lời câu hỏi trong sách giáo trình, Cảm nhận của em về bài Cây tre Việt Nam cũng như phần Cảm nhận của em về cây tre, người bạn đồng hành của ta và tầm quan trọng của cây tre trong tương lai. Nhận xét của em sau khi tham khảo bài tuỳ bút Cây tre Việt Nam để hỗ trợ học tốt môn Ngữ Văn lớp 6 hơn.
