Buzz
Trong quá trình sống, cơ thể của chúng ta trải qua nhiều biến đổi lớn như tuổi dậy thì và sinh sản. Sau những thay đổi này là một hệ thống nội tiết hoạt động liên tục để điều chỉnh sự phát triển và giới tính, ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhịp tim và sự phát triển của tế bào trong cơ thể,...
Hệ thống nội tiết hoạt động dựa trên 3 thành phần chính là các tuyến hormone, hormone và hàng tỷ thụ thể. Một số bộ phận cụ thể có khả năng sản xuất hormone bao gồm 3 trong não và 7 trong phần còn lại của cơ thể:- Vùng dưới đồi (não)
- Tuyến yên (não)
- Tuyến tùng (não)
- Tuyến giáp
- Tuyến cận giáp
- Tuyến ức
- Tuyến thượng thận
- Tuyến tụy
- Buồng trứng
- Tinh hoàn
Những tuyến này có khả năng chiết xuất hàng loạt hormone và bơm một lượng nhỏ vào mạng lưới mạch máu dày đặc bao quanh. Từ đó, mỗi hormone sẽ thực hiện nhiệm vụ của mình. Các hormone cần tìm kiếm một nhóm tế bào đích để gây ra một số thay đổi cụ thể, và để làm điều này, họ cần sự hỗ trợ từ các thụ thể. Thụ thể là các protein đặc biệt trên bề mặt tế bào, chúng nhận ra và kết nối với hormone khi chúng đi ngang qua. Khi kết nối xảy ra, sẽ kích hoạt một chuỗi các tác động để thay đổi cách hoạt động của tế bào.
Bằng cách kích hoạt cùng lúc hàng triệu tế bào, hệ thống nội tiết điều chỉnh những thay đổi quy mô lớn trên cơ thể, như tuyến giáp tạo ra hai hormone triiodothyronine và thyroxine. Những hormone này di chuyển đến hầu hết các tế bào trong cơ thể và điều chỉnh tốc độ sử dụng năng lượng của chúng từ nhịp thở, nhịp tim, thân nhiệt và tiêu hóa.
Hormone cũng gây ra những biến đổi phổ biến và dễ thấy trong quá trình dậy thì. Ở nam giới, dậy thì bắt đầu khi tinh hoàn tiết ra testosterone để kích thích sự phát triển của các cơ quan sinh dục, làm cho râu mọc, giọng nói trở nên trầm hơn và tăng chiều cao. Ở phụ nữ, estrogen được sản xuất từ buồng trứng, đánh dấu sự khởi đầu của tuổi trưởng thành, giúp cơ thể phát triển với sự mở rộng của hông, niêm mạc tử cung dày hơn để chuẩn bị cho chu kỳ kinh nguyệt và thai kỳ.
Một quan điểm sai lầm về hệ thống nội tiết là chỉ có testosterone ở nam giới và estrogen ở phụ nữ. Thực tế, cả nam và nữ đều có cả estrogen và testosterone, chỉ khác nhau về tỉ lệ. Cả hai loại hormone này, cùng với hơn 10 loại hormone khác, đóng vai trò quan trọng trong thai kỳ, đảm bảo sự phát triển của thai nhi và hỗ trợ việc cho con bú của người mẹ.
Hormone cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến tâm trạng của chúng ta, bởi vì chúng có khả năng ảnh hưởng đến việc sản xuất một số hóa chất trong não như serotonin. Khi nồng độ hóa chất này thay đổi, tâm trạng của chúng ta cũng sẽ thay đổi theo.
Đôi khi, căng thẳng, bệnh tật và thậm chí cả chế độ ăn uống cũng có thể gây ra sự rối loạn trong việc điều tiết hormone. Bệnh tiểu đường là một trong những bệnh phổ biến nhất là biểu hiện của sự rối loạn nội tiết. Bệnh này xảy ra khi tuyến tụy sản xuất quá ít insulin, một loại hormone quản lý lượng đường trong máu.
Đôi khi, ta không thể phủ nhận tầm quan trọng của hormone. Hệ thống nội tiết giữ cho cơ thể chúng ta ở trạng thái cân bằng, thúc đẩy những thay đổi để chúng ta trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân mình.
Nguồn: TED-Ed
