Buzz
Có nhiều lý do khiến bạn muốn thu mẫu ADN của bản thân hoặc người thân. Hiện nay có nhiều bộ kit thu mẫu ADN tại nhà cho các mục đích như xác định quan hệ cha con, xác định dòng họ hoặc sàng lọc di truyền để phát hiện bệnh. Nhiều cơ quan thi hành luật pháp cũng khuyến khích các bậc cha mẹ thu mẫu ADN của con cái để phục vụ cho các mục đích nhận dạng. Có nhiều phương pháp thu mẫu ADN, trong đó có những phương pháp không gây đau và không xâm phạm tính mạng. Tùy thuộc vào loại mẫu, ADN có thể lưu giữ trong nhiều năm nếu được xử lý đúng cách.
Các bước
Biết những thứ bạn cần
Đưa ra quyết định xem bạn có cần bộ kit thu mẫu ADN hay không. Quyết định này phụ thuộc vào mục đích thu mẫu của bạn. Có thể bạn cần mua bộ kit nếu muốn có kết quả thử nghiệm từ mẫu ADN. Trong trường hợp chỉ muốn lưu giữ mẫu ADN để sử dụng sau này, bạn có thể không cần bộ kit, nhưng vẫn có thể mua để tiện lợi.
- Bộ kit thu mẫu ADN cung cấp đầy đủ dụng cụ cần thiết, đi kèm theo hướng dẫn chi tiết và biểu mẫu chấp thuận cần thiết cho việc xét nghiệm hoặc lưu trữ hồ sơ tại các cơ quan chức năng.
Kiểm tra yêu cầu pháp lý. Trong hầu hết các trường hợp, bạn không được phép thu mẫu ADN tại nhà nếu kết quả xét nghiệm sẽ được sử dụng trong tòa án. Mẫu ADN lấy tại nhà để xét nghiệm huyết thống cha con có thể mang lại kết quả, nhưng để chuyên viên xét nghiệm lấy mẫu ADN khi cần đến tòa án liên quan đến quyền nuôi con hoặc cấp dưỡng.
Xác định đúng loại mẫu thử. Nếu bạn sử dụng bộ kit, hướng dẫn cụ thể về loại mẫu cần lấy sẽ được cung cấp. Nếu gửi mẫu đến phòng thí nghiệm mà không sử dụng bộ kit, hãy tham khảo ý kiến của nhân viên để chọn loại mẫu phù hợp.
- Hầu hết các bộ kit đòi hỏi mẫu bông thấm hoặc nước bọt. Tóc cũng là mẫu thử phổ biến.
- ADN có thể được lấy từ mọi phần của cơ thể, bao gồm móng tay, máu, tinh dịch và các vật dụng có dính nước bọt như kẹo cao su. Tuy nhiên, mẫu một số phần cơ thể sẽ dễ thu thập hơn. Việc lấy mẫu không đúng cách có thể làm mất ADN hoặc tăng chi phí xử lý.
Giữ nguyên vẹn mẫu thử
Không chạm vào mẫu thử. Dù mẫu thử là loại nào, không được chạm hoặc để mẫu thử tiếp xúc với bề mặt có thể bị nhiễm khuẩn. Điều này quan trọng nếu bạn thu mẫu ADN của người khác, vì ADN của bạn có thể dính vào mẫu thử một cách không mong muốn.
- Rửa tay sạch trước khi thực hiện và luôn đeo găng tay.
Sử dụng dụng cụ không nhiễm khuẩn. Trong quá trình lấy mẫu, nếu sử dụng bông gạc, nhíp hoặc bấm móng tay, hãy đảm bảo sát trùng chúng và tránh chạm vào phần tiếp xúc với mẫu thử.
- Bạn có thể sát trùng dụng cụ kim loại bằng cồn hoặc đun sôi trong nước.
Bảo quản mẫu thử trong không gian khô ráo và sạch sẽ. Bộ kit thử có các vật đựng mẫu và hướng dẫn chi tiết về cách bảo quản mẫu.
- Phong bì giấy là lựa chọn tốt nhất cho các mẫu không chứa chất lỏng. Tránh sử dụng túi nilon vì nó giữ hơi ẩm, gây hại cho ADN từ tóc hoặc bông tẩm nước bọt.
- Không liếm mép dính của phong bì, tránh làm mẫu bị nhiễm bẩn.
- Nếu lưu mẫu để sử dụng sau này, đính kèm tên, ngày lấy mẫu, và tên người lấy mẫu.
- Bảo quản mẫu ở nơi khô, tránh hóa chất và nhiệt độ cao hoặc thấp.
Làm theo hướng dẫn đóng gói và vận chuyển. Hướng dẫn trong bộ kit rất rõ ràng, hãy tuân thủ chúng nếu sử dụng bộ kit. Đối với gửi mẫu thử đến phòng thí nghiệm mà không có bộ kit, bạn cần hiểu rõ hướng dẫn vận chuyển.
Lấy mẫu
Sử dụng bông thấm bên trong miệng. Chải bông vô trùng trong miệng khoảng một phút. Chải đều, nhưng không gây đau. Tiếp tục thấm ít nhất 30-60 giây. Khi hoàn tất, đảm bảo không để đầu bông chạm vào bề mặt nào ngoại trừ bên trong miệng và vật đựng.
- Nhiều bộ kit yêu cầu hai mẫu bông để đảm bảo ADN. Bạn cũng có thể tự lấy nhiều mẫu bông từ cả hai bên miệng hoặc chia đều trong một khoảng thời gian dài.
- Không ăn uống, hút thuốc, nhai kẹo cao su, đánh răng, hoặc sử dụng nước súc miệng ít nhất một tiếng trước khi lấy mẫu.
- Súc miệng bằng nước ấm 10 phút trước khi chải bông. Trẻ em cần uống nước từ bình riêng trước khi lấy mẫu.
- Làm khô bông trước khi bảo quản.
Lấy khoảng 10-20 sợi tóc. Khi lấy mẫu tóc, hãy chắc chắn giữ nguyên nang tóc ở phần chân, mảng màu trắng nhỏ.
- Không cắt tóc trên lược hoặc quần áo. Tóc cắt ra không sử dụng được.
- Không chạm vào nang tóc.
- Lưu ý rằng việc lấy mẫu tóc có thể gây đau, đặc biệt là với tóc đen và dày.
Thu thập mẫu nước bọt. Phương pháp tốt nhất là nhỏ nước bọt vào bình chứa mẫu. Bộ kit có thể đi kèm với miếng xốp giúp lấy mẫu nước bọt ở trẻ nhỏ.
- Trước khi lấy mẫu, không ăn uống, hút thuốc, nhai kẹo cao su, đánh răng, hoặc sử dụng nước súc miệng ít nhất một tiếng.
- Súc miệng bằng nước ấm 10 phút trước để loại bỏ thức ăn dư thừa. Trẻ cần uống nước từ bình riêng trước khi lấy mẫu.
Lấy các mẫu khác với sự cẩn trọng tương tự. Trong trường hợp bạn muốn lấy mẫu như máu, tinh dịch hoặc móng tay, hãy cực kỳ cẩn thận để tránh làm ô nhiễm. Hãy thảo luận với phòng thí nghiệm về kế hoạch gửi mẫu để đảm bảo họ có thể lấy ADN từ mẫu bạn thu thập.
Gợi ý
- Bạn cần có sự đồng thuận để thu thập ADN từ người khác. Nếu đối tượng là trẻ em hoặc người không đủ năng lực, cha mẹ hoặc người giám hộ cần phải đưa ra sự đồng thuận.
Những vật dụng cần thiết
- Bộ kit thu mẫu ADN
- Bông vô trùng
- Vật đựng và phong bì vô trùng
- Túi ni lông
- Găng tay cao su
- Xà phòng
- Nước
