
Hướng dẫn Giải bài tập Tiếng Việt lớp 5 Tuần 4 trang 14, 15, 16
Bài 1 (trang 14 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Đọc và trả lời câu hỏi:
Hoa trạng nguyên
Hoa trạng nguyên - cái tên khiến ta nhớ đến tiếng pháo rộn ràng và dòng người vui vẻ chào đón người thành danh. Những bông hoa này với cánh lá hình lá, màu sắc rực rỡ như niềm vui không thể che giấu, luôn luôn mỉm cười, mỉm cười, và mỉm cười.
Người đã đặt tên cho loài hoa này, chắc chắn muốn nó liên kết vĩnh viễn với tuổi thơ học trò. Hoa trạng nguyên cháy lên từ những ngày ôn thi căng thẳng, đốt cháy trong lòng những ai sắp bước vào kỳ thi với niềm tin. Sau đó, mùa thi qua đi. Bao học sinh từ tiểu học đến trung học vui mừng bước vào trường mới. Nhưng dù sao đi nữa, không thể tránh khỏi có một số ít học sinh phải trở lại với việc học tập dài dằng dặc. Một đêm nọ, trong ánh đèn đọc sách muộn, họ nhìn qua cửa sổ và thấy ánh lửa đỏ vẫn lấp lánh trong bóng tối. Hoa trạng nguyên ở lại cùng họ suốt kỳ thi.
Đừng bao giờ để ngọn lửa trong trái tim tắt đi. Đó là lời khuyên dành cho em!
(Theo K.D- NXB Trẻ)
a) Các chi tiết nào miêu tả hình ảnh của hoa trạng nguyên thể hiện màu sắc và hình dáng tạo ra niềm vui?
Hướng dẫn giải:
- Những bông hoa có cánh hình lá ấy, màu sắc rực lên như niềm vui không thể giấu, cười mãi, cười mãi, cười mãi không thôi.
b) Vì sao tác giả cho rằng hoa trạng nguyên liên kết với tuổi thơ học trò?
Hướng dẫn giải:
- bởi vì hoa nảy lên từ những ngày ôn thi gian dài, đem lại hy vọng trong lòng những ai sắp bước vào kỳ thi. Một đêm nào đó, đèn học vẫn sáng, ngước nhìn ra cửa sổ, có thể nhìn thấy ánh lửa đỏ lung linh giữa bóng đêm. Hoa trạng nguyên ở lại với học trò suốt thời gian thi.
c) Hình ảnh so sánh nào trong bài đọc làm cho em ấn tượng nhất, và tại sao?
Hướng dẫn giải:
- Những bông hoa có cánh hình lá, màu sắc rực lên như niềm vui không thể che giấu, luôn mỉm cười không ngớt.
Hình ảnh này khiến cho mỗi người cảm thấy gần gũi với hoa trạng nguyên và cảm nhận được niềm vui khi ở gần nó, nhưng cũng cảm nhận được niềm vui lan tỏa từ loài hoa ấy đến mỗi người.
d) Hình ảnh hoa trạng nguyên gợi cho em cảm xúc và suy nghĩ như thế nào? Chọn ý em.
A. Hoa trạng nguyên gợi lên cảm xúc về mùa thi và niềm tin rực cháy trong lòng.
B. Hoa trạng nguyên gợi nhớ về những kỷ niệm tuổi học trò trong mùa thi.
C. Hoa trạng nguyên là biểu tượng của học trò.
Hướng dẫn giải:
Đáp án : Lựa chọn A.
Bài 2 (trang 15 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Điền cặp từ trái nghĩa trong ngoặc đơn vào chỗ trống thích hợp để hoàn thành câu thành ngữ, tục ngữ:
(trước - sau; đứng - ngồi; thấp - cao; cứng - mềm; sớm - khuya; nắng - mưa.)
Hướng dẫn giải:
- Đi sớm đến khuya
- Đất thấp trời cao
- Sáng nắng chiều mưa
- Chân cứng đá mềm
- Kẻ đứng người ngồi
- Nói trước quên sau
Bài 3 (trang 15 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Gạch dưới cặp từ trái nghĩa trong các thành ngữ, tục ngữ sau:
- Bán bạn xa, mua hàng xóm gần
- Ra trông, vào ngóng
- Lên ghềnh, xuống thác
- Đi xuôi, về ngược
Hướng dẫn giải:
- Mua anh em gần, bán láng giềng xa.
- Vào ngóng, ra trông
- Xuống thác, lên ghềnh
- Về ngược, đi xuôi
Bài 4 (trang 15 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Gạch dưới cặp từ trái nghĩa trong thành ngữ, tục ngữ sau:
Hướng dẫn giải:
a. Trước quen sau lạ
b. Tốt nên yêu, xấu nên ghét
c. Lòng nhiều của ít
d. Ra sinh vào tử
Bài 5 (trang 15 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Viết từ trái nghĩa cho mỗi từ sau:
Hướng dẫn giải:
- thật thà > < gian trá
- Cứng cỏi > < mềm nhũn
- Giỏi giang > < kém xơ xác
- Hiền lành > < ác độc
- Khỏe > < nhược
- Bí mật > < phơi bày
Bài 6 (trang 16 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Tìm 2 từ trái nghĩa với từ Chăm chỉ và tạo câu với mỗi từ tìm được
Hướng dẫn giải:
- Hai từ trái nghĩa với từ chăm chỉ đó là: lười biếng, lười nhác.
Đặt câu:
- Do lười biếng nên cậu ta không hoàn thành được bài tập.
- Bố mẹ phải khuyến khích con mình học để tránh trở nên lười nhác.
Bài 7 (trang 16 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1): Sau bao ngày nắng gay gắt, cây cỏ khô héo xác xơ. Vạn vật đều lả đi vì nóng nực. Rồi cơn mưa bất chợt đến, đem lại sức sống mới cho mọi sinh vật. Hãy viết một đoạn văn tả lại cơn mưa tốt lành ấy (dựa vào phần thân bài trong bài đã làm tuần trước)
Hướng dẫn giải:
Bỗng chốc từ đâu mây đen kéo đến ầm ầm, nhanh chóng phủ kín bầu trời. Gió thổi lớn như xay lúa làm những rặng mía trong vườn đổ nhào nhào. Bên đường, bụi mù mịt, lá khô bay rủng rỉnh. Sấm vang rền, sét vẽ ngang trời ghe rợn, như thể chào đón khách tới. Tiếng mưa vang xa nhưng gần, cơn mưa bắt đầu rơi xuống. Những giọt mưa nhẹ nhàng rơi trên mái hiên. Mùi đất ẩm ướt từ lâu không mưa trỗi dậy. Rồi mưa dần dần trở nên dày hơn, rào rào như từng cơn giông. Mưa tạo ra những bọt bèo lớn rồi vỡ tung trên sân nhà. Nước chảy xối xả, làm cống rãnh tràn ngập. Cây cỏ dưới mưa như được tắm rửa sảng khoái, giải thoát khỏi bụi bặm của ngày hè. Đàn gà con chạy về ẩn náu dưới cánh mẹ ướt nhẹp. Sau một hồi mưa, trời lại sáng. Cây lá hồi phục sức sống. Một cầu vồng xuất hiện phía chân trời. Sau cơn mưa, mọi người tiếp tục cuộc sống bình thường, hối hả như mọi ngày.
Vui học (trang 16 Cùng em học Tiếng Việt 5 Tập 1):
Truy bắt
Trên đường về nhà từ trường, Hà nhận ra Tân có vẻ buồn bã. Cô bạn Hà hỏi:
- Sao hôm nay cậu có vẻ u sầu vậy?
- Hôm nay mình mang bìa kiểm tra nhưng phải nộp giấy trắng!
- Chắc là vì không ôn bài nên nộp giấy trắng thôi.
- Không đâu, hôm qua mình mơ thấy nghe thầy nói ai sao chép sẽ bị zero, còn ai bắt quả tang bạn sao chép sẽ được thưởng 10 điểm. Vì vậy hôm qua mình không ôn bài, để hôm nay ngồi canh xem có ai sao chép không, không ngờ,...
(Tổng hợp từ nhiều nguồn)
*Câu chuyện hài hước ở điểm nào?
Hướng dẫn giải:
- Điểm hài hước trong câu chuyện nằm ở câu trả lời cuối cùng của bạn Tân: Không đâu, hôm qua mình mơ thấy nghe thầy nói ai sao chép sẽ bị zero, còn ai bắt quả tang bạn sao chép sẽ được thưởng 10 điểm. Vì vậy hôm qua mình không ôn bài, để hôm nay ngồi canh xem có ai sao chép không, không ngờ,...
*Nếu tôi là Hà, tôi sẽ nói gì với bạn Tân?
Hướng dẫn giải:
- Nếu tôi là Hà, tôi sẽ giải thích cho bạn hiểu rằng cần phải cố gắng làm bài để đạt được điểm 10 một cách xứng đáng, không nên bỏ bài trắng để làm một việc vô nghĩa như vậy. Đồng thời tôi cũng khuyên bạn nên cố gắng hơn ở những bài kiểm tra tiếp theo.
Các bài Giải bài tập Cùng em học Tiếng Việt lớp 5 Tập 1 khác:
