Xác định ý nghĩa ẩn của các câu sau đây: a) Nói thật với ông: Chú em rể tôi vừa trúng chức chủ tịch huyện, ông ấy kính trọng tôi lắm. (Lưu Quang Vũ). b) Thằng cha lang băm nào cho anh đơn mua cái kính này thế? (Nê-xin) c) Bạn phải đến bệnh viện nhà nước kiểm tra xem tình hình thế nào! (Nê-xin)
Câu 1
Câu 1 (trang 44, SBT Ngữ văn 8 Cánh diều, tập 1):
Xác định ý nghĩa ẩn của các câu sau đây:
a) Nói thật với ông: Chú em rể tôi vừa trúng chức chủ tịch huyện, chú ấy kính trọng tôi lắm. (Lưu Quang Vũ).
b) Thằng cha lang băm nào cho anh đơn mua cái kính này thế? (Nê-xin)
c) Bạn phải đến bệnh viện nhà nước kiểm tra xem tình hình thế nào! (Nê-xin)
Chi tiết lời giải:
Sử dụng kiến thức đã học về nghĩa hàm ẩn để hoàn thành bài tập.
Chi tiết lời giải:
a) Ý nghĩa rõ ràng của câu (người nói - nhân vật “tôi” - thông báo về sự kiện: “Chú em rể vừa trúng chủ tịch huyện” và “chú ấy nể tôi lắm”) và hoàn cảnh (ô Thình tỏ ý tò mò: “Trên tỉnh, trên huyện liệu có tán thành không ạ?”).
Ý nghĩa ẩn: Tôi có một nguồn tin đáng tin cậy, đó là một người thân có vị trí quan trọng ở huyện (chủ tịch huyện).
b. Mỉa mai bác sĩ cắt kính cho nhân vật “tôi”.
c. Mỉa mai bệnh viện tư nhân không sánh kịp bệnh viện nhà nước.
Câu 2
Câu 2 (trang 44, Sách bài tập Ngữ văn 8 Cánh diều, tập 1):
Đọc đoạn văn dưới đây (trích tác phẩm Tắt đèn của Ngô Tất Tố) và thực hiện các yêu cầu sau:
Chị Dậu nói nhưng mắt vẫn buồn bã:
- Thôi u không ăn, để phần cho con. Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa thôi. U không muốn ăn hết của con. Con hãy ăn no thật, không cần phải nhường nhịn cho u.
Cái Tí không hiểu ý của mẹ, nó đỏ mặt và hỏi vội vã:
- Bữa tới con ăn ở đâu vậy?
Điểm thêm một chút, chị Dậu nhìn con với ánh mắt đầy xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
a) Nêu ý nghĩa ẩn của những câu in đậm. Tại sao chị Dậu không dám nói trực tiếp với con mà phải sử dụng câu có ý nghĩa ẩn?
b) Ý nghĩa ẩn trong câu của chị Dậu nào rõ ràng hơn? Tại sao chị Dậu cần phải diễn đạt rõ ràng như vậy?
Chi tiết phương pháp giải:
Sử dụng kiến thức đã học về ý nghĩa ẩn để hoàn thành bài tập.
Chi tiết lời giải:
a. Ý nghĩa ẩn trong câu:
- Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa thôi: đây là bữa cuối cùng của cái Tí khi ở nhà.
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài: chị Dậu sẽ đem bán cái Tí cho nhà cụ Nghị.
Chị Dậu không dám nói thẳng với con mà phải dùng câu có ý nghĩa ẩn vì sợ làm cái Tí đau lòng hơn, và càng làm tổn thương hơn.
b. Ý nghĩa ẩn trong câu “Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài” rõ ràng hơn. Chị Dậu phải diễn đạt rõ ràng như vậy để cái Tí hiểu rõ rằng sẽ không còn ở nhà và sẽ chuyển đến một nơi khác.
Câu 3
Câu 3 (trang 44, SBT Ngữ văn 8 Cánh diều, tập 1):
Kết hợp các câu tục ngữ ở cột bên trái với ý nghĩa ẩn phù hợp ở cột bên phải:
|
A
|
B
|
Phương pháp giải:
Sử dụng kiến thức đã học về ý nghĩa ẩn để giải quyết bài tập.
Chi tiết lời giải:
a) - 5)
b) - 3)
c) - 4)
d) - 2)
e) - 1)
Câu 4
Câu 4 (trang 45, SBT Ngữ văn 8 Cánh diều, tập 1):
Nêu ngắn gọn nghĩa hàm ẩn của những câu sau (dẫn theo Thơ Tố Hữu):
a) Không muốn làm đe, hãy làm búa!
b) Không muốn làm than, hãy làm lửa đỏ!
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức đã học về nghĩa hàm ẩn để thực hiện bài tập.
Lời giải chi tiết:
a, Không muốn làm thứ để người ta chà đạp lên thì hãy trở thành người tài giỏi, cứng rắn để không bị trở thành thứ người ta dễ dàng chà đạp
b, Không muốn trở thành vật dễ dàng bị người khác đổ lỗi, sử dụng làm công cụ thì phải đủ tài giỏi cứng rắn để lấn át, thắng được người khác.
