
Câu 1
Phân tích phương pháp triển khai trong đoạn trích trên theo cách diễn dịch, quy nạp hay tổng - phân - hợp? Học sinh dựa vào những gì để nhận biết cấu trúc đó?
Phương pháp giải:
- Đọc kỹ văn bản.
- Chú ý đến vị trí câu chủ đề của văn bản.
Lời giải chi tiết:
- Phân tích đoạn trích trên theo phương pháp diễn dịch.
- Em dựa vào cách tác giả tổ chức để xác định cấu trúc: liệu tác giả nêu câu chủ đề trước, sau đó mới trình bày bằng dẫn chứng hay không.
Câu 2
Lập kế hoạch cho một trong hai đề sau:
Đề 1: Phân tích và đánh giá nội dung cũng như hình thức của một trong những tác phẩm văn xuôi đã được học trong lớp Ngữ văn 10, tập hai.
Đề 2: Viết một bài văn phân tích đoạn thơ được trích từ trường ca “Mặt đường khát vọng” của tác giả Nguyễn Khoa Điềm:
“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”
Đất Nước đã có trong những câu chuyện “ngày xửa ngày xưa...” mà mẹ thường kể
Đất Nước bắt đầu từ miếng trầu, giờ đây bà ăn
Đất Nước trưởng thành khi nhân dân biết trồng tre để đánh đuổi kẻ thù
Tóc của mẹ được bài bỏ sau đầu
Cha mẹ thể hiện tình yêu bằng gừng cay và muối mặn
Cả nước ghi nhớ tên qua từng công trình, từng khối đá
Hạt gạo phải trải qua một chuỗi quá trình, từ việc được mặt trời chiếu sáng, đến việc xay, giã, giần và sàng lọc
Đất Nước bắt đầu tồn tại từ ngày ấy...
(Trích trường ca Mặt đường khát vọng – Nguyễn Khoa Điềm)
Phương pháp giải:
- Xác định ý chính và lập chi tiết dàn ý.
- Tìm kiếm nguồn tư liệu tham khảo.
- Kiểm tra và chỉnh sửa lỗi (nếu có).
Lời giải chi tiết:
Đề số 1
Nội dung bài viết
Hồi trống cổ thành là một phần trong hồi thứ 28 trong cuốn sách kể về cuộc gặp gỡ căng thẳng giữa Quan Công và Trương Phi, với nội dung đầy kịch tính và hấp dẫn. Đoạn trích không chỉ thu hút bởi cốt truyện đầy gay cấn mà còn bởi những chi tiết sâu sắc, đặc biệt là chi tiết về việc vang trống.
Sau khi Lưu Bị, Quan Công và Trương Phi rời xa Tào Tháo và bị đuổi theo, mỗi người một phương hướng: Lưu Bị chạy đến Viên Thiệu, Trương Phi tới Cổ Thành, còn Quan Công, vì phải bảo vệ chị dâu (vợ của Lưu Bị), nên phải ở lại với Tào Tháo. Tuy nhiên, Quan Công không phục vụ cho Tào Tháo mà chỉ làm việc cho nhà Hán, và anh đã đưa ra điều kiện: khi nghe tin Lưu Bị ở đâu, anh sẽ ngay lập tức tìm kiếm. Quan Công ra đi tìm Lưu Bị và trong quá trình đó, anh đã gặp lại Trương Phi. Khi hai người gặp nhau, đã có nhiều biến cố xảy ra.
Khi gặp lại Quan Công, Trương Phi ngay lập tức cáo buộc anh là kẻ phản bội. Trương Phi đặt ra thách thức cho Quan Công: sau ba lần vang trống, Quan Công phải giết được một tướng của Tào Tháo để chứng minh tính trong sạch của mình. Vì vậy, việc vang trống có ý nghĩa lớn. Với Trương Phi, đó là một cách để thử thách Quan Công, đặt anh ta vào tình huống cần phải vượt qua để chứng tỏ sự trong sạch. Việc Trương Phi chọn ba lần vang trống cũng không phải ngẫu nhiên. Anh là người rất nóng tính, nếu là năm lần sẽ quá lâu và anh không chờ đợi được. Còn nếu là một lần, sẽ là quá ít để Quan Công chứng minh. Vì vậy, ba lần là sự lựa chọn hợp lý nhất, là thời gian đủ để Quan Công chứng minh mình và cũng thể hiện lòng hy vọng của Trương Phi đối với anh.
Đối với Quan Công, đó là một cơ hội để minh oan. Khi nhận lời thách thức từ Trương Phi, Quan Công ngay lập tức đồng ý, vì anh hiểu rất rõ tính cách của Trương Phi, nếu không thể chứng minh được thì anh sẽ không bao giờ được công nhận. Quan Công tự mình đưa ra điều kiện để lấy lại lòng tin của Trương Phi, hành động thực sự hùng dũng khi hạ gục Sái Dương, thực hiện điều kiện thêm về thời gian mà Trương Phi đặt ra. Sái Dương là tướng giỏi nhất của Tào Tháo và duy nhất không phục Quan Công. Tần Kì, một trong sáu tướng bị Quan Công giết, lại là cháu nội của Sái Dương. Khi Tào Tháo từ chối cho Sái Dương đi giết Quan Công, anh vẫn quyết tâm. Vì vậy, việc giết Sái Dương là quyết định đúng đắn nhất. Ngoài ra, để thuyết phục Trương Phi, Quan Công còn bắt một tù nhân của Tào Tháo, giải thích mọi chuyện cho Trương Phi hiểu. Quan Công là người trung thành, thông minh, thông minh, bình tĩnh, và đã vượt qua được thử thách khó khăn.
Hồi trống cổ thành là một phần trong đoạn văn thể hiện rõ tính cách tốt đẹp của Trương Phi và lòng trung hiếu của Quan Vũ. Không chỉ vậy, nó còn ca ngợi tài năng, phẩm chất anh hùng của những người dưới trướng Lưu Bị và thêm sự trân trọng của mối quan hệ gia đình giữa ba anh em kết nghĩa vườn đào.
Với sự sắc bén của chi tiết nghệ thuật, giàu ý nghĩa, hồi trống không chỉ thể hiện tình cảm sâu sắc mà Trương Phi dành cho Quan Công mà còn chứng tỏ sự bình tĩnh, can đảm và tự tin của Quan Công trong việc minh chứng sự trong sạch của mình. Đồng thời, chi tiết này cũng là minh chứng cho tài năng văn học tuyệt vời của tác giả.
