Buzz
Trình bày đặc điểm và tác dụng của một số hiện tượng phá vỡ những quy tắc ngôn ngữ thông thường bằng cách hoàn thành bảng
Câu 1
Hướng dẫn trả lời câu hỏi 1 trang 11 trong sách bài tập Văn lớp 11 Chân trời sáng tạo
Trình bày đặc điểm và tác dụng của một số hiện tượng phá vỡ những quy tắc ngôn ngữ thông thường bằng cách hoàn thành bảng
Phương pháp giải:
Đọc lại kiến thức về một số hiện tượng phá vỡ những quy tắc ngôn ngữ thông thường
Lời giải chi tiết:
|
Loại hiện tượng |
Đặc điểm |
Tác dụng |
|
Hiện tượng đảo trật tự từ |
Từ ngữ được đảo trật tự so với từ ngữ thông thường. |
Nhấn mạnh, tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt |
|
Hiện tượng mở rộng khả năng kết hợp của từ |
Từ ngữ được cung cấp thêm những khả năng kết hợp mới tạo ra những kết hợp từ vô cùng độc đáo. |
Làm tăng hiệu quả diễn đạt. |
|
Hiện tượng tách biệt |
Các thành phần câu được tách thành những câu độc lập. |
Nhấn mạnh hoặc bộc lộ cảm xúc |
Câu 2
Hướng dẫn trả lời câu hỏi 2 trang 11 trong sách bài tập Văn lớp 11 Chân trời sáng tạo
Tìm hiện tượng đảo ngữ trong các trường hợp dưới đây và phân tích tác dụng của trường hợp này:
Trong cánh đồng lúa xanh mướt,
Đàn cò con nhảy nhót tung tăng bay lượn,
Làm bất ngờ một cô gái đẹp nhẹ nhàng,
Thò tay cầm cỏ làm cho ruộng sắp nở hoa.
(Anh Thơ, Buổi chiều mùa xuân)
Phương pháp giải:
Đọc lại kiến thức về hiện tượng đảo ngữ
Lời giải chi tiết:
Trong bài thơ, tác giả đã sắp xếp lại từ “bay vụt” thành “vụt bay”. Điều này tạo ra sự nhấn mạnh hơn, hấp dẫn hơn, và thể hiện được sự nhanh nhẹn của “đàn cò con” khi bay.
Câu 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 12 trong sách bài tập Văn lớp 11 Chân trời sáng tạo
Chỉ ra hiện tượng mở rộng khả năng kết hợp của từ trong các trường hợp dưới đây và phân tích tác dụng biểu đạt của những cách diễn đạt này.
(Trần Duy Phiên, Kiến và người)
b. Những giai điệu phức tạp bay cao vút lên khỏi mặt đất tối, giữ cho một ngôi sao vẫn muốn từ biệt vũ trụ.
(Nguyễn Tuân, Con người là bầy đàn)
c. Mấy đôi cánh bướm mềm mại bay trước gió,
Những con trâu bò chầm chậm gầm gừ ăn mưa
(Anh Thơ, Buổi chiều mùa xuân)
Phương pháp giải:
Đọc lại kiến thức về hiện tượng mở rộng khả năng kết hợp của từ
Lời giải chi tiết:
a. Hiện tượng mở rộng khả năng kết hợp của từ: “sự đặc biệt của cuộc sống”,
Cuộc sống là một khái niệm trừu tượng lại kết hợp với “đặc biệt” danh từ chỉ đặc điểm. Cách kết hợp từ này phá vỡ quy tắc thông thường của việc sử dụng từ
b. Hiện tượng mở rộng khả năng kết hợp của từ : “vị trí quan trọng của ngôi sao”
c. Hiện tượng mở rộng khả năng kết hợp của từ: “vương mưa”
Ăn là hành động nạp năng lượng bằng thức ăn để duy trì sự sống. Mưa là hiện tượng tự nhiên. Cách kết hợp này nghe có vẻ không hợp lý nhưng lại rất ổn. Nó làm cho lời thơ trở nên sâu sắc hơn, tạo ra ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc bằng tính nghệ thuật và sự tưởng tượng của nó.
Câu 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 12 trong sách bài tập Văn lớp 11 Chân trời sáng tạo
Phân tích tác dụng của hiện tượng tách rời trong các trường hợp dưới đây:
a. Tôi nhớ lại lời của mẹ, cúi xuống, hy vọng tìm thấy một đám kiến chết nơi đâu đó. Nhưng chỉ thấy toàn bụi tro.
(Trần Duy Phiên, Con người và kiến)
b. Tôi ôm mẹ như bay. Đến bờ rào, tôi không đủ sức để vượt qua. Ở phía bên kia, bố tôi trở về. Bố tôi nắm đầy kiến rướm máu và đưa mẹ tôi qua. Tôi vượt qua bờ rào nhưng chân tôi bị kẹt vào kẽm. Kéo không ra, mở không được.
(Trần Duy Phiên, Con người và kiến)
c. Từ quốc lộ vào nhà tôi không có con đường được lập kế hoạch. Chỉ là những con đường nhỏ tùy tiện. Những con đường đó bây giờ bị phủ kín bởi bóng đen của đàn kiến.
(Trần Duy Phiên, Con người và kiến)
Phương pháp giải:
Đọc lại kiến thức về hiện tượng tách rời
Lời giải chi tiết:
a.
Hiện tượng tách rời: Phân cụm “Nhưng toàn tro than” thành một câu độc lập, nhấn mạnh nhân vật “cháu” không thấy xác kiến mà chỉ thấy tro than của những gì đã cháy 3 ngày trước.
b.
Hiện tượng tách rời: Phân cụm “giựt không đứt, gỡ không ra” thành một câu độc lập, giúp người đọc hình dung ra tình trạng của cậu bé ấy khi bị mắc chân vào dây kẽm. Cậu bé bị mắc rất chặt, rất khó để gỡ ra.
c.
Hiện tượng tách rời: Phân cụm “Chỉ những lối mòn tùy tiện” thành một câu độc lập, giúp người đọc hình dung ra con đường vào nhà của cậu bé, tạo ra ấn tượng bởi sự hẻo lánh, khó tìm của ngôi nhà trong rừng đó.
