Đây là hướng dẫn cách nén tập tin lớn thành tập tin nhỏ hơn trên Windows và macOS. Dung lượng bạn có thể nén tập tin sẽ phụ thuộc vào loại tập tin cần nén. Khi nén tập tin âm thanh, video hoặc hình ảnh, bạn nên sử dụng phần mềm chỉnh sửa âm thanh, video hoặc hình ảnh; tuy nhiên, sau khi nén, chất lượng của chúng sẽ bị giảm. Các loại tập tin khác, như văn bản và cơ sở dữ liệu, có thể được nén bằng cách sử dụng phần mềm như 7-Zip, WinRAR và Archive Utility tích hợp sẵn trong macOS.
Các bước
Sử dụng phần mềm 7-Zip cho Windows

Tải và cài đặt 7-Zip. Đây là chương trình nén tập tin miễn phí mà bạn có thể sử dụng để nén tập tin và thư mục lớn. Bạn có thể thực hiện các bước sau để tải và cài đặt 7-Zip:
- Truy cập https://www.7-zip.org/ qua trình duyệt web.
- Nhấp vào Download (Tải về) bên cạnh phiên bản mới nhất của 7-Zip.
- Mở tập tin .exe trong trình duyệt web hoặc thư mục 'Downloads'.
- Nhấp vào Install (Cài đặt).

Luigi Oppido Kỹ thuật viên sửa chữa máy tính & Chủ sở hữu, Pleasure Point Computers
Bạn đã biết chưa? Thao tác nén hữu ích khi bạn muốn tạo ra tập tin có dung lượng nhỏ hơn hoặc cần gộp nhiều tập tin vào một thư mục. Ví dụ, nếu bạn cần gửi tập tin dung lượng 12MB qua email nhưng chỉ được phép gửi tối đa 10MB, hãy nén tập tin để có dung lượng 7MB. Người nhận có thể giải nén để xem nội dung.

Nhấp chuột phải vào tập tin hoặc thư mục bạn muốn nén. Một menu sẽ xuất hiện ngay lập tức.
- Để chọn nhiều tập tin cùng một lúc, nhấn và giữ phím Control trong khi nhấp vào từng tập tin.
- Bạn có thể nén gần như mọi loại tập tin, nhưng một số loại (đặc biệt là video và âm thanh) chỉ có thể nén một phần vì chúng đã được nén trước đó.

Chọn 7-Zip. Sẽ hiển thị một số tùy chọn khác.

Nhấp vào Add to Archive (Thêm vào lưu trữ). Chương trình 7-Zip sẽ tự động mở ra.

Chọn 7z trong trình đơn 'Định dạng lưu trữ'. Khi nén tập tin bằng 7-Zip, bạn có thể lựa chọn các định dạng khác nhau để lưu tập tin. Định dạng .7z của 7-Zip hỗ trợ nén tập tin thành dung lượng nhỏ nhất.
- Người nhận tập tin cần sử dụng phần mềm hỗ trợ định dạng .7z để giải nén, như 7-Zip, WinZip và Archive Utility trên Mac.
- Nếu lo ngại về việc người nhận không thể mở tập tin, bạn có thể chọn zip. Định dạng ZIP có thể mở được trên hầu hết các thiết bị và vẫn hỗ trợ nén tập tin thành dung lượng nhỏ.

Chọn Ultra trong trình đơn 'Mức độ nén'. Thao tác này yêu cầu 7-Zip nén tập tin thành dung lượng nhỏ nhất có thể. Dung lượng nén sẽ thay đổi tùy thuộc vào loại tập tin bạn nén.

Chọn LZMA 2 trong trình đơn 'Phương pháp nén'. Nếu bạn không thấy lựa chọn này, hãy chọn LZMA. Đây là phương pháp nén hiện đại nhất và có thể sử dụng trên hầu hết các thiết bị.

Đặt 'Dung lượng thư mục nén' thành giá trị nhỏ hơn dung lượng bộ nhớ của bạn ít nhất 10 lần. Dung lượng thư mục nén lớn hơn sẽ cung cấp khả năng nén tốt hơn, nhưng yêu cầu bộ nhớ gấp 10 lần dung lượng thư mục nén. Thường thì, dung lượng 128MB là đủ, vì nó cung cấp khả năng nén tuyệt vời với tốc độ tương đối ổn định.
- Ví dụ, nếu máy tính có dung lượng RAM 8GB, bạn có thể chọn số gần bằng 800MB hoặc ít hơn làm dung lượng thư mục nén để tập tin có thể nén và giải nén nhanh hơn.

Chọn tùy chọn chia tập tin thành các tập tin nhỏ hơn (tuỳ chọn). Bạn có thể giữ nguyên thiết lập mặc định của các tùy chọn khác. Tuy nhiên, nếu tập tin có dung lượng lớn, bạn có thể chia tập tin thành các phần nhỏ hơn. Ví dụ, bạn có thể chia một thư mục 12GB thành ba phần nhỏ phù hợp để lưu trên ba đĩa DVD. Sử dụng trình đơn 'Chia thành dung lượng, byte' để chọn dung lượng bạn muốn chia.
- Bạn cần toàn bộ các phần đã chia để giải nén tập tin. Đừng xóa hoặc mất bất kỳ phần đã chia nào.

Nhấp vào Ok để nén tập tin. Thực hiện thao tác này để nén tập tin với các thiết lập đã chọn.
Sử dụng WinRAR trên Windows

Tải về và cài đặt WinRAR. Đây là phần mềm miễn phí (trong một khoảng thời gian nhất định) mà bạn có thể sử dụng để nén tập tin trên Windows. Thực hiện các bước sau để tải về và cài đặt WinRAR:
- Truy cập https://www.win-rar.com/download.html qua trình duyệt của bạn.
- Nhấp vào nút màu xanh dương WinRAR 6.02 (tên phiên bản có thể thay đổi) để tải chương trình về.
- Mở tập tin '.exe' của WinRAR.
- Nhấp vào Install (Cài đặt) và làm theo hướng dẫn trên màn hình.

Nhấp chuột phải vào tập tin hoặc thư mục bạn muốn nén. Một menu ngữ cảnh sẽ hiển thị ngay lập tức.
- Để chọn nhiều tập tin cùng một lúc, bạn cần giữ phím Control và nhấp chuột vào từng tập tin.
- Bạn có thể nén gần như mọi loại tập tin, nhưng một số tập tin chỉ có thể nén một phần nhỏ.

Nhấp vào Add to archive (Thêm vào lưu trữ) kế bên biểu tượng WinRAR. Đây là biểu tượng chồng sách.

Chọn định dạng lưu trữ. Bạn có thể lựa chọn RAR, RAR5 hoặc ZIP. RAR và RAR5 nén tốt hơn ZIP, nhưng cần phần mềm hỗ trợ (WinRAR hoặc 7-Zip trên Windows, Unarchiver trên macOS). RAR5 là phiên bản mới nhất, nhưng cũ hơn không nhận diện được. ZIP là lựa chọn tiêu chuẩn và dễ dàng mở trên mọi hệ thống.

Chọn Best trong 'Phương pháp nén'. Đây là phương pháp nén có tỷ lệ nén cao nhất (tập tin nhỏ nhất).

Chọn Dung lượng thư mục nén. Lựa chọn mặc định được chọn dựa trên định dạng lưu trữ. Dung lượng thư mục nén càng lớn thì hiệu suất nén càng tốt, nhưng quá trình này có thể mất thời gian và cần phần cứng tốt hơn. Hãy chọn dung lượng nhỏ hơn bộ nhớ 10 lần hoặc lựa chọn mặc định nếu quá lâu.
- Ví dụ, nếu máy có 4GB RAM, bạn có thể chọn gần 400MB làm dung lượng thư mục nén.

Chọn chia tập tin thành những tập tin nhỏ hơn (tùy chọn). Đối với tập tin lớn, bạn có thể chia thành nhỏ hơn. Ví dụ, chia thư mục 12GB thành tập tin nhỏ hơn để lưu vào ba đĩa DVD. Sử dụng 'Chia thành dung lượng' để chọn dung lượng bạn muốn.
- Bạn cần toàn bộ tập tin đã chia để giải nén. Đừng xóa hoặc mất tập tin đã chia.

Nhấp vào Ok ở góc phải dưới. Tập tin sẽ được nén ngay sau đó.
Sử dụng Tiện ích Lưu trữ dành cho Mac



Nhấp phải vào tập tin cần nén. Một trình đơn sẽ xuất hiện.
- Để chọn nhiều tập tin cùng một lúc, nhấn và giữ phím Command khi nhấp vào từng tập tin. Sau đó, nhấp phải vào tập tin đã chọn.
- Bạn có thể nén hầu hết các loại tập tin trên Mac. Dung lượng sau khi nén sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại tập tin - ví dụ: các tập tin ảnh, văn bản và tài liệu sẽ nhỏ hơn so với video và âm thanh.

Nhấp vào Nén. Thao tác này sẽ nén tập tin thành định dạng ZIP và giảm dung lượng.
- Tập tin mới có phần mở rộng ZIP, là định dạng nén toàn cầu và có thể mở trên hầu hết các hệ thống mà không cần phần mềm đặc biệt.
- Bạn chỉ cần nhấp đúp vào tập tin để giải nén.
Nén video có dung lượng lớn

Tải về Avidemux. Để nén video có dung lượng lớn thành tập tin nhỏ hơn, bạn cần phần mềm nén dành riêng cho video. Avidemux là chương trình miễn phí giúp giảm dung lượng video đáng kể và hỗ trợ Windows, Mac và Linux. Bạn có thể thực hiện các bước sau để tải và cài đặt:
- Truy cập http://fixounet.free.fr/avidemux/download.html qua trình duyệt web.
- Nhấp vào FOSSHUB gần hệ điều hành của bạn.
- Chọn đường dẫn tải cho hệ điều hành của bạn.
- Mở tập tin đã tải xuống trong trình duyệt hoặc thư mục Tải về.
- Hoàn thành quá trình cài đặt theo hướng dẫn.

Mở Avidemux. Bạn có thể tìm chương trình này trong Menu Start hoặc trong thư mục Applications trên Mac.
- Nén video sẽ giảm chất lượng của chúng. Hãy thử nhiều cài đặt nén để tìm ra tỉ lệ lưu trữ và chất lượng tốt nhất.
- Phim được tải về từ internet thường đã được nén. Quá trình nén tiếp theo có thể gây ra sự mất mát chất lượng hoặc không giảm kích thước tập tin nhiều.
- Bạn không thể giải nén tập tin video đã nén. Lưu ý lưu trữ bản sao nén để không mất bản gốc.

Mở tập tin video trong Avidemux. Thực hiện như sau:
- Nhấp vào Tệp và chọn Mở.
- Chọn tập tin video trên máy tính và nhấp Mở.

Chọn Mpeg4 AVC (x264) trong 'Video Output' (Đầu ra Video). Định dạng này cung cấp mức nén cao nhất với chất lượng tốt nhất.

Chọn AAC FDK trong 'Audio Output' (Đầu ra Âm thanh). Lựa chọn này nén âm thanh của video để tạo ra tập tin nhỏ hơn.

Chọn MP4 Muxer trong 'Output Format' (Định dạng Đầu ra). Đây là định dạng video phổ biến nhất.

Nhấp vào nút Cấu hình dưới phần 'Video Output' (Đầu ra video). Đây là lựa chọn đầu tiên trong danh sách 'Video Output'.

Chọn Dung lượng video (Two Pass) trong trình đơn. Lựa chọn này nằm trong phần 'Rate Control' (Kiểm soát tỉ lệ) ở dưới. Bạn có thể chọn dung lượng nén cho video.
- Dung lượng càng lớn, chất lượng càng cao. Thiết lập dung lượng mục tiêu nhỏ hơn dung lượng gốc sẽ dẫn đến giảm chất lượng đáng kể.
- Nếu không chắc chắn, hãy để mặc định.

Nhập dung lượng mục tiêu cho video muốn chuyển đổi. Avidemux sẽ điều chỉnh cài đặt để video có dung lượng gần bằng dung lượng mục tiêu, nhưng kết quả có thể nhỏ hơn hoặc lớn hơn một chút.

Nhấp vào OK. Thao tác này sẽ quay lại màn hình trước đó.

Nhấp vào biểu tượng đĩa để lưu và nén video. Biểu tượng này nằm ở góc trên bên trái của ứng dụng. Bạn sẽ được yêu cầu đặt tên cho video trước khi quá trình nén bắt đầu. Thời gian hoàn thành phụ thuộc vào độ dài và chất lượng của video.
Nén file âm thanh lớn

Hiểu nội dung bạn muốn nén. Bạn có thể nén hầu hết các file âm thanh tải từ internet, như MP3 hoặc AAC. Nhưng nén những file này có thể làm giảm chất lượng âm thanh. Hãy chỉ nén file chưa nén như WAV hoặc AIFF.


Mở Audacity. Bạn có thể tìm chương trình này trong menu Start nếu dùng Windows hoặc thư mục Applications nếu dùng Mac.

Mở file âm thanh bạn muốn nén. Thao tác như sau:
- Mở menu File và chọn Open.
- Chọn file âm thanh và nhấp Open.

Tạo file âm đơn (tùy chọn). Không nên làm điều này với nhạc hoặc âm thanh có hiệu ứng cao, nhưng với giọng nói hoặc ghi âm khác, chuyển thành file âm đơn có thể giảm đáng kể dung lượng. Thực hiện như sau:
- Nhấp vào mũi tên xuống bên cạnh tên file trong khu vực làm việc.
- Chọn 'Chia thành âm đơn' trong menu.

Mở cửa sổ 'Xuất âm thanh'. Thao tác này mở ra cửa sổ cho bạn chọn nơi lưu và định dạng. Thực hiện như sau:
- Nhấp vào Tệp.
- Nhấp vào Xuất.
- Nhấp vào Xuất âm thanh...

Chọn định dạng nén. Tất cả định dạng trong menu 'Lưu thành' đều là định dạng nén, ngoại trừ .wav và .aiff. Lựa chọn phụ thuộc vào nhu cầu của bạn.
- '.mp3' phổ biến cho âm nhạc, nén tốt mà không làm giảm chất lượng. Tương thích với hầu hết các thiết bị.
- '.flac' nén mất ít chất lượng, tốt cho hệ thống âm thanh cao cấp.
- '.ogg' tạo chất lượng tốt hơn MP3 với dung lượng tương đương.

Chọn chất lượng âm thanh. Chất lượng thấp hơn sẽ nén cao hơn, nhưng làm giảm chất lượng.
-
MP3: Lựa chọn Medium và Standard cung cấp tỉ lệ nén ổn với chất lượng trung bình.
-
OGG/M4A(ACC): Kéo thanh trượt sang trái để nén cao hơn, sang phải để tăng chất lượng.
-
Các loại khác: Sử dụng thanh trượt 'Bit Rate' hoặc 'Bit Depth'. Giảm bit rate/bit depth giảm chất lượng nhưng nén cao hơn.

Đặt tên và nhấp Lưu. Thực hiện như sau:
- Nén file gốc thành file mới với tên và thiết lập bạn chọn. File gốc vẫn được lưu trên máy tính.
Nén ảnh để giảm dung lượng

Hiểu về việc nén ảnh. Hầu hết ảnh từ internet đã được nén. Chỉ cần nén ảnh khi xử lý từ máy ảnh số hoặc tệp .bmp.
- Ảnh đã nén không thể khôi phục. Lưu phiên bản nén thành tập tin riêng để không mất ảnh gốc.

Biết sự khác biệt giữa nén 'không mất thông tin' và 'mất thông tin'. 'Không mất thông tin' giữ nguyên bản gốc, phù hợp với vẽ, biểu đồ, ảnh y tế. 'Mất thông tin' thích hợp cho ảnh chụp.
- Định dạng .gif, .tiff và .png là 'không mất thông tin'.
- .jpg thường là 'mất thông tin'.

Mở chương trình chỉnh sửa ảnh. Hầu hết chương trình chỉnh sửa ảnh đều hỗ trợ nén ảnh bằng cách lưu dưới định dạng khác. Bạn có thể nén ảnh trên Photoshop, GIMP và Paint.
- Photoshop phổ biến nhất, còn GIMP là lựa chọn miễn phí tốt.

Mở ảnh trong chương trình chỉnh sửa ảnh. Mở tập tin ảnh bằng cách:
- Nhấp vào Tệp trong menu.
- Nhấp vào Mở.
- Chọn ảnh và nhấp Mở.

Mở trình đơn Xuất. Đây là nơi bạn lưu bản sao ảnh gốc với định dạng mới.
- Nhấp vào Tệp.
- Nhấp vào Lưu thành trên Photoshop và Paint, hoặc Xuất thành trên GIMP.

Chọn định dạng mong muốn. Trên Paint, chọn định dạng ảnh. Trên Photoshop, chọn trong khung 'Định dạng'. Trên GIMP, nhấp vào
Chọn Tệp theo Loại và chọn định dạng ảnh bạn muốn.
- .jpg cho ảnh chụp.
- .gif cho ảnh ít hơn 256 màu.
- .png cho ảnh không tự nhiên.
- .tiff cho ảnh có nhiều layer.

Nhấp vào Lưu trên Photoshop hoặc Xuất trên GIMP. Thao tác này sẽ lưu ảnh dưới dạng mới.

Chọn chất lượng (nếu có) và nhấp Ok. Photoshop và GIMP sẽ yêu cầu bạn chọn chất lượng và cài đặt sau khi nhấp 'Xuất/Lưu'.
- Tăng tỷ lệ nén (giảm chất lượng) tạo ra tập tin nhỏ hơn, nhưng ảnh sẽ mất độ nét và màu sắc. Cần điều chỉnh tỷ lệ cân bằng giữa chất lượng và dung lượng.