Buzz
Học cách phát âm một giọng đặc biệt có thể rất hữu ích trong nhiều tình huống khác nhau. Nói tiếng Anh với giọng Ireland chuẩn sẽ khiến đồng nghiệp và bạn bè bất ngờ trước vẻ duyên dáng của đất nước này và khiến họ quên hẳn về giọng của các ngôi sao Hollywood. Bạn sẽ nói tiếng Anh như người Dublin nếu biết cách.
Các bước
Phát âm nguyên âm và phụ âm
Phát âm các nguyên âm một cách tự nhiên. Nhiều người, đặc biệt là người Mỹ thường phát âm rõ nguyên âm. Ví dụ, người Mỹ phát âm chữ A là 'ay'; trong khi người Ireland sẽ phát âm là 'ah' hoặc 'aw'. Hãy chú ý điều này khi phát âm từng từ, nhất là các từ có nguyên âm ở giữa.
- Câu 'How are you?' thông thường sẽ được phát âm là 'Ha-ware-ya?'. Âm 'au' (trong 'how') và 'oo' (trong 'you') trong cách phát âm của người Mỹ thường không có sự khác biệt.
- Âm trong từ 'night' (đêm) ,'like' (thích) và 'I' (tôi) phát âm giống như 'oi' trong từ 'oil' (dầu). Từ 'Ireland' (Ai-len) phát âm là 'Oireland'.
- Mặc dù âm này rất giống 'oi' nhưng không giống hoàn toàn. Bạn sẽ biến 'o' thành âm hơi giống âm schwa (được phát âm như /ə/). Nguyên âm đôi không tồn tại trong tiếng Anh của người Mỹ và được phát âm giống như khi kết hợp 'Uh, I...'.
- Âm schwa (tiếng kêu của người sông trong hang) giống như trong từ 'strut' (đi khệnh khạng), khác nhau tùy theo giọng. Trong giọng Dublin địa phương thì nguyên âm ngày được phát âm như trong từ 'foot' (bàn chân) và trong giọng Dublin tân thời (phổ biến trong giới trẻ) thì phát âm như 'bit' (một ít).
- Âm /e/ (như trong từ 'end' (kết thúc)) được phát âm như nguyên âm trong từ 'ash' (tro). Từ 'any' (bất kỳ) được phát âm như 'Annie'.
- Có rất nhiều giọng Ireland khác nhau với vô số sự khác biệt nhỏ. Do đó, vài quy tắc không thể áp dụng đối với một số giọng.
Đặt sự tập trung vào phát âm phụ âm. Theo quy tắc chung, người Mỹ thường lười phát âm phụ âm khi nói. Từ 'ladder' (cái thang) và 'latter' (sau cùng) được phát âm như nhau ở Mỹ nhưng với người Ai-len thì có sự khác biệt. Bạn nên phát âm rõ từng phụ âm (ngoại trừ quy định tiếp theo).
- Khi /d/ là âm đầu, nó thường được phát âm như /d͡ʒ/ hoặc âm của chữ J trong hầu hết các giọng của tiếng Anh. Do đó, 'due' (đến hạn) sẽ phát âm như 'Jew' (người Do Thái). Âm 't' vô thanh cũng tương tự như vậy, sẽ được phát âm là 'ch'. Từ 'tube' (ống) phát âm giống như 'choob'.
- Có sự khác biệt giữ từ 'wine' (rượu) và 'whine' (than phiền). Từ bắt đầu bằng 'wh' thường sẽ được đọc âm 'h' trước; thử bật hơi trước khi phát âm từ đó - phần phát âm sẽ hơi giống 'hwine'.
- Một sống giọng Ai-len biến từ 'think' (suy nghĩa) và 'that' (cái đó) thành 'tink' và 'dat'. Thỉnh thoảng hãy thử cách phát âm này trong khi nói.
Bỏ âm /g/ đi. Tiếng Anh có rất nhiều từ kết thúc bằng -ing nhưng bạn sẽ không thể nghe người Ai-len phát âm rõ, ít nhất là trong ngữ cảnh tự nhiên. Cho dù bạn phát âm động từ hoặc danh động từ, hãy bỏ âm /g/.
- 'Morning' (buổi sáng) trở thành 'mornin'. 'Walking' trở thành 'walkin' và nhiều từ tương tự khác. Điều này thật sự đúng với tất cả ngữ cảnh.
- Trong giọng Dublin địa phương, một giọng đã có từ lâu, thường bỏ hết các âm cuối. Chẳng hạn như 'sound' trở thành 'soun'.
Phát âm rõ âm /r/ (còn được gọi là rhotic). Với hầu hết những người nói tiếng Anh giọng Mỹ thì không gặp vấn đề gì. Tuy nhiên, nếu giọng của bạn là non-rhotic (bỏ âm /r/ ở cuối hoặc ở giữa của một từ như 'park' sẽ phát âm giống 'pack'), hãy chú ý phát âm rõ âm 'r' - cho dù là âm đầu, âm giữa hay âm cuối.
- Người nói tiếng Anh giọng Mỹ và giọng Anh sẽ cần phải đọc âm 'r' nhiều hơn so với cách họ thường nói. Thử đưa lưỡi ra và uốn cong trong miệng khi phát âm từ có chữ 'r' ở giữa hoặc tận cùng.
Tiếp tục rèn luyện văn phong, ngữ pháp và từ vựng
Nói nhanh nhưng rõ ràng. Bạn sẽ không thấy người Ai-len nào nói 'coulda, woulda, shoulda'. Mỗi âm (trừ khi lược bỏ trong quá trình phát âm) đều cần được phát âm rõ. Lưỡi và môi của bạn sẽ được hoạt động nhiều.
- Nếu dừng lại trong khi nói, bạn sẽ dùng 'em' để lấp khoảng dừng. Tránh dùng 'uh' hoặc 'um'; bạn sẽ chỉ dùng 'em' thôi. Nếu bạn có thể sử dụng một cách tự nhiên thì giọng Ai-len của bạn sẽ giống người bản xứ nhiều hơn. Người Ai-len luôn sử dụng từ này nên khi phải suy nghĩ cách phát âm từ nào đó thì bạn đã biết phải lấp khoảng dừng bằng từ nào rồi phải không.
Lặp lại động từ trong câu hỏi có/không. Thường thì câu hỏi có/không hỏi thẳng vào vấn đề nên chúng ta chỉ trả lời 'có' hoặc 'không'. Nghe rất hợp lý, phải không? Nhưng không đâu. Đây không phải là cách trả lời ở vùng đất của những vị thánh và học giả uyên bác. Khi được hỏi, bạn sẽ trả lời bằng chủ ngữ và động từ.
- Ví dụ, 'Are you going to Jane's party tonight?' (Tối nay bạn có đến buổi tiệc của Jane không?) -- 'Có.' (Tôi có)
'Does Ireland have unicorns?' (Ở Ai-len có con kỳ lân không?)--'Không.' (Ai-len không).
Dùng cấu trúc 'after'. Cấu trúc after perfect (AFP) là một đặc điểm tiêu biểu trong tiếng Anh của người Ai-len, đã gây ra nhiều cuộc tranh luận và sự khó hiểu. Cấu trúc này dùng để chỉ tính chất vừa mới xảy ra trong hai tình huống như sau:
- Ở giữa hai động từ của thì quá khứ tiếp diễn (nhắc lại, dùng để chỉ hành động vừa xảy ra): 'Why did you go to the shop?' (Tại sao bạn lại đến cửa hàng?)-- 'Tôi vừa hết khoai tây.' (Tôi vừa hết khoai tây). Đừng nhầm lẫn với cách dùng từ 'seeking' hoặc 'searching for' (tìm kiếm) trong tiếng Anh. Bạn không thể 'after buying potatoes' (vừa mới mua khoai tây) - nếu không bạn sẽ không đến cửa hàng.
- Ở giữa hai động từ của thì hiện tại tiếp diễn (dùng như câu cảm thán): 'I'm after performing on the West End!' (Tôi vừa mới trình diễn ở West End!)
Sử dụng thành ngữ và các câu thông tục. Giọng Ai-len có nhiều từ và câu khác với những giọng Anh khác. Nhiều người sẽ không hiểu những gì bạn nói khi cố gắng nói bằng giọng Ai-len nhưng việc thay đổi là bắt buộc để nói như người bản xứ. Dần dần, bạn sẽ sớm bắt chước cách nói của người Ai-len một cách tự tin!
- Cheers: Từ này không chỉ dùng khi cạn ly, nó còn được dùng trong giao tiếp thông thường và sử dụng rất nhiều. Từ cheers được dùng để cảm ơn ai đó hoặc để nói xin chào và tạm biệt. Hãy dùng từ này thường xuyền vì người Ai-len thường hay dung.
- Lad: Một từ được dùng để chỉ đàn ông nhưng thường được dùng cho những người thân thiết. Một thông tin thêm là 'lads' còn dùng để chỉ một nhóm nam và nữ.
- C'mere: Thật ra thì từ 'come here' (đến đây) có nghĩa giống nhau trong tất các giọng. Tuy nhiên, với tiếng Anh của người Ai-len thì đây là một từ cửa miệng có nghĩa là 'nghe này' hoặc chỉ đơn giản là 'này' để thu hút sự chú ý của bạn. Để mở đầu một câu thông thường, bạn có thể bắt đầu với 'C'mere'.
-
Right: Từ này có thể thay thế cho 'c'mere'. Right có nhiều nghĩa nhưng thường dùng để xác nhận. Chẳng hạn như 'Right, we're meeting at 7 o'clock by the watch tower then?' (Được rồi, vậy chúng ta sẽ gặp lúc 7 giờ tại tháp đồng hồ phải không?)
- Hầu hết các từ thông tục của người Anh đều có thể sử dụng được khi nói giọng Ai-len. Tuy nhiên, tránh dùng 'Top of the mornin' to ya!' (tạm dịch là buổi sáng tốt lành nhưng người Ai-len không còn thường dùng câu này mà chỉ dùng với mục đích giễu cợt) và 'Blarney!' (một từ thông tục để nói người Ai-len) nếu bạn không muốn làm người khác khó chịu.
Liên tưởng đến sự du dương. Giọng Ai-len thường được cho là có nhiều 'nhạc điệu' hơn giọng Mỹ. Nó có độ du dương rõ ràng mà không tìm thấy được trong các biến thể của ngôn ngữ toàn cầu. Hãy tập nói các câu với âm điệu như hát khác hẳn với khi bạn nói giọng bản xứ.
- Bạn sẽ lên giọng cao hơn giọng tự nhiên ở đầu câu. Hơi hạ giọng ở giữa câu và sau đó lên giọng trở lại.
Người Ai-len dùng một số từ khác so với người Mỹ như:
- Runners: thường dùng để chỉ giày chạy bộ hoặc giày chơi quần vợt.
- Jumper: là kiểu áo đơn giản; áo len dài tay.
- Yoke: từ này hơi khó hiểu. Yoke được dùng khi bạn muốn nói thứ gì đó nhưng không nhớ nó được gọi là gì. Ví dụ: 'You know the yoke that you use to clean the dust off the stand?' (Bạn có biết cái thứ (yoke) được dùng để làm sạch bụi trên gian hàng không?) Nó có nghĩa như Thingamajig hoặc Thingamabob (người hoặc vật mà bạn đã quên tên). Tuy nhiên, nó còn là một từ thông tục để gọi thuốc Ecstasy.
- Boot: từ này chỉ đơn giản dùng để chỉ cửa sau của xe ô tô. Ví dụ, 'Put the food in the boot' (Cho thức ăn vào cửa sau xe).
- Footpath: Vỉa hè
- Ride: Người nam hoặc nữ cực kỳ thu hút
- Gum Boil/ Mouth Ulcer: nhiệt miệng
Tự tìm hiểu
Nghe giọng Ai-len. Tìm kiếm trên YouTube, xem phim, nghe phỏng vấn là những cách tuyệt vời để bắt chước giọng Ai-len. Nhớ kiểm tra người nhái giọng - có rất nhiều người như vậy trên mạng.
- Brad Pitt, Richard Gere và Tom Cruise không phải là người nói giọng Ai-len chuẩn. Hãy lắng nghe giọng của người bản xứ; kênh tin tức Ai-len như RTÉ là nguồn thích hợp nhất để học hỏi. Hãy nhớ rằng các vùng ở phía Bắc Ai-len có giọng khác nhau, bạn có thể thử nghe giọng Ulster.
Khám phá đất nước Ai-len. Có mối liên kết mạnh mẽ giữa việc học ngôn ngữ và việc sống tại đất nước đó; bạn sẽ không thể nói giọng chuẩn nếu không sống gần với người bản xứ.
- Khi đi du lịch, hãy trải nghiệm văn hóa địa phương. Đến những nhà hàng nhỏ và nghe những người xung quanh. Tán gẫu với người bán hàng trên phố. Thuê hướng dẫn viên du lịch bản địa. Tiếp xúc nhiều với giọng Ai-len càng tốt.
Mua một quyển sách. Như chúng ta có từ điển tiếng Anh Mỹ và Anh, bạn cũng có thể tìm một từ điển Ai-len. Hơn nữa, bạn cũng nên tìm hiểu về các từ ngữ thông dụng và thành ngữ sử dụng trong giọng Ai-len. Đầu tư thời gian và tiền bạc vào việc này nếu bạn muốn nói giọng Ai-len chuẩn.
- Nếu cảm thấy từ điển quá khó, bạn có thể mua sách về các câu tục ngữ. Những câu này sẽ giúp bạn nhanh chóng làm quen với giọng Ai-len.
“Gawking” thường được dùng thay cho “staring” (nhìn chằm chằm), ví dụ: ¨She stood there gawking at the new car.¨ (Cô ấy đứng đó nhìn chằm chằm vào chiếc xe mới). Tuy nhiên, phát âm sẽ là “gaw-kin” với âm /g/ câm.
Gợi ý
- Nghe những cuộc phỏng vấn của các chàng trai Celtic Thunder và Niall Horan.
- Tránh nghe các ngôi sao Hollywood giả giọng Ai-len. Bạn muốn nói giọng Ai-len thật sự, không phải chỉ để làm cho người khác ấn tượng như Leonardo DiCaprio.
- Lưu ý, ở Ai-len có một số từ được sử dụng với ý nghĩa tương tự như của người Mỹ nhưng có cách viết khác biệt.
- Tập làm quen với Bảng ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA). Điều này sẽ giúp bạn hiểu dễ dàng hơn nội dung sách và trang web về ngữ âm. Khi bạn biết cách sử dụng ký hiệu để đại diện cho âm mà bạn không quen thuộc, bạn sẽ nhớ chúng tốt hơn và sử dụng chúng hiệu quả hơn.
- Nghe các cuộc phỏng vấn của The Script. Tất cả 3 thành viên đều có giọng khác nhau và điều này sẽ giúp bạn xác định bạn muốn học nói giọng nào.
