Hướng dẫn sử dụng Công cụ On-chain (Phần 5): Blockchain.com

Sau những công cụ on-chain phổ biến trên Ethereum, hãy khám phá trình duyệt dành riêng cho mạng Bitcoin, được biết đến với tên gọi Blockchain.com.

1. Giới thiệu về Blockchain.com

Blockchain.com là một platform phổ biến được thành lập từ năm 2011. Nó cung cấp dịch vụ Ví Blockchain Wallet, giúp người dùng lưu trữ, gửi và nhận các loại tiền mã hóa như Bitcoin. Platform này tập trung vào việc kiểm soát của người dùng bằng cách cho phép cá nhân giữ quyền sở hữu đầy đủ trên các khóa riêng tư của họ.

Ngoài dịch vụ ví, Blockchain.com cung cấp các công cụ khám phá blockchain thời gian thực (explorer), cho phép người dùng xem dữ liệu giao dịch, thông tin khối và xu hướng thị trường. Blockchain.com cũng có sàn giao dịch tiền mã hóa để giao dịch các tài sản với mức phí cạnh tranh và tính thanh khoản cao.

Với giao diện thân thiện với người dùng, biện pháp bảo mật và cam kết về quyền riêng tư, Blockchain.com đã thu hút một lượng người dùng lớn. Blockchain.com cung cấp nhiều ứng dụng với các tính năng nổi bật:

• Ví: Ví do Blockchain.com cung cấp là một ví tiền mã hóa an toàn để lưu trữ các loại tiền mã hóa như Bitcoin. Người dùng có thể quản lý tài sản của mình, thực hiện giao dịch và truy cập vào lịch sử giao dịch trong khi giữ quyền kiểm soát đầy đủ trên các khóa riêng tư.

• Blockchain Explorer: Blockchain.com cho phép người dùng khám phá và xem dữ liệu trên mạng lưới bao gồm thông tin như xác nhận giao dịch, chiều cao khối và số dư ví. Người dùng có thể phân tích xu hướng thị trường, theo dõi giao dịch và có cái nhìn sâu sắc về hoạt động trên blockchain.

• Sàn giao dịch: Blockchain.com đã giới thiệu sàn giao dịch cho phép người dùng giao dịch các tài sản. Platform này tạo điều kiện cho việc trao đổi tiền điện tử với mức phí cạnh tranh và tính thanh khoản cao.

• Giải pháp API: Blockchain.com cung cấp công cụ và tài nguyên cho nhà phát triển để xây dựng ứng dụng phi tập trung (DApps) trên mạng lưới Bitcoin. Nhà phát triển có thể tận dụng cơ sở hạ tầng và các API mà Blockchain.com cung cấp để tạo ra các ứng dụng sử dụng lợi ích của công nghệ blockchain.

• Giải pháp cho tổ chức: Blockchain.com phục vụ khách hàng tổ chức bằng cách cung cấp các giải pháp tùy chỉnh cho nhu cầu liên quan đến tiền mã hóa. Điều này bao gồm dịch vụ lưu trữ tài sản, cung cấp thanh khoản và truy cập vào các công cụ giao dịch cấp thương mại, mang lại cho tổ chức một nền tảng an toàn và đáng tin cậy để tương tác với tiền điện tử.

2. Tìm hiểu về ứng dụng Khám phá Blockchain

2.1. Trang Chủ

Khi truy cập vào blockchain.com, giao diện chính bao gồm các mục sau: 

1. Tìm kiếm: Tìm kiếm ví, giao dịch và hash. Lưu ý rằng Blockchain.com chỉ hỗ trợ chuỗi ETH và Bitcoin, vì vậy nếu bạn tìm giao dịch của chuỗi khác sẽ không có kết quả.

2. Chế độ Ánh sáng: Chuyển đổi giữa chế độ sáng và chế độ tối.

3. Đăng nhập: Đăng nhập vào ví hoặc sàn giao dịch.

4. Giá Cả: Cập nhật giá và biến động giá của token.

5. Danh Mục: Liệt kê các tính năng chính của blockchain.com như giá, biểu đồ, NFT, DeFi, thư viện học thuật, tin tức, khu vực dành cho nhà phát triển, ví và sàn giao dịch.

6. Phím Tắt đến Blockchain: Dẫn bạn đến trang thông số liên quan đến mạng lưới BTC, ETH và Bitcoin Cash.

7. Thông Tin Nổi Bật: Tổng hợp thông tin đáng chú ý từ các phần của danh mục như giá token, khối được đào gần đây nhất, giao dịch BTC và tin tức thị trường. Để đi vào chi tiết từng phần bạn chỉ cần nhấn vào mũi tên đen bên phải mỗi thông tin.

Các phần dưới đây sẽ trình bày nội dung từng tính năng trên danh mục của Blockchain.com.

2.2. Giá và DeFi

Khi truy cập vào trang Giá của Blockchain.com, bạn sẽ nhìn thấy thông tin cơ bản như tổng số tài sản mà Blockchain.com cung cấp thông tin, và biểu đồ so sánh giá giữa BTC và ETH. 

Nếu bạn muốn xem Bản đồ Nhiệt, chỉ cần nhấn vào biểu tượng trong khung đỏ.

Dưới đây là danh sách giá token với biến động trong 1 giờ, 1 ngày, vốn hóa thị trường, khối lượng giao dịch trong 24 giờ, cung lưu thông, biểu đồ tổng quan giá trong 7 ngày và nếu muốn giao dịch ngay thì chọn Giao Dịch (không áp dụng đối với mục DeFi). Khi đó, bạn sẽ được chuyển hướng đến sàn giao dịch của Blockchain.com.

Để xem thông tin chi tiết, chọn token bạn muốn. Khi đó, bạn sẽ được chuyển hướng đến một trang khác. Dưới đây là thông tin về BNB bao gồm giới thiệu ngắn gọn về token, biểu đồ giá theo thời gian, thông tin thị trường, tiểu sử, đường dẫn đến trang chính thức của token và ROI đầu tư theo thời gian.

Đối với BTC và ETH, thông tin không chỉ dừng lại ở việc cập nhật giá, vốn hóa và cung lưu thông mà còn cung cấp thông tin chi tiết về Khối.

Bấm vào một khối bất kỳ để xem thông tin chi tiết của khối đó. Phần này sẽ được giải thích rõ trong mục 3.

Lưu Ý: Thông Tin Trong Phần DeFi Sẽ Giống Gần 90% với Mục Giá.

2.3. Biểu Đồ

Khi Nói Về Phân Tích Mạng Lưới Bitcoin, Blockchain.com Nổi Bật Như Một Nguồn Thông Tin Đáng Tin Cậy Khi Cung Cấp Biểu Đồ Về Mạng Lưới. Nếu Bạn Tập Trung Vào Bitcoin, Các Công Cụ Biểu Đồ Của Blockchain.com Trở Thành Một Nguồn Không Thể Thiếu Đối Với Những Người Muốn Hiểu Và Phân Tích Cách Hoạt Động Phức Tạp Của Mạng Lưới BTC. Cho Dù Bạn Là Một Nhà Đầu Tư, Nhà Nghiên Cứu Hay Chỉ Đơn Giản Là Tò Mò Về Hiệu Suất Của Bitcoin, Những Biểu Đồ Này Cung Cấp Thông Tin Hữu Ích Phục Vụ Quá Trình Phân Tích Và Đưa Ra Quyết Định Của Bạn.

Biểu Đồ Được Chia Thành 5 Nhóm Chính: 

1/ Thống Kê Tiền Tệ: Hiển Thị Các Thông Tin Về Tổng Cung Lưu Thông BTC, Giá Thị Trường, Vốn Hoá Thị Trường Và Khối Lượng Giao Dịch.

Để Mở Rộng Chỉ Báo Muốn Xem Bạn Chỉ Cần Nhấn Vào Chỉ Báo Đó Và Được Dẫn Hướng Đến Trang Chi Tiết.

Bạn Có Thể Tùy Chỉnh Định Dạng Biểu Đồ Tại Vùng Khoanh Đỏ Như Chỉnh Thời Gian, Màu Sắc,...Bên Dưới Biểu Đồ Sẽ Có Phần Giải Thích Ý Nghĩa Của Biểu Đồ Đó, Chú Giải Cũng Như Phương Pháp Tính Toán Dữ Liệu Của Blockchain.com. Nếu Muốn Tải Dữ Liệu Thì Bấm Download JSON.

2/ Chi Tiết Khối: Hiển Thị Các Biểu Đồ Liên Quan Đến Khối Trên Mạng Lưới Như Kích Thước Khối, Số Giao Dịch Trung Bình Mỗi Khối, Chi Trả Trung Bình Mỗi Khối, Tổng Giao Dịch Trên Mạng Lưới Và Thời Gian Trung Bình Để Giao Dịch Được Bao Gồm Trong Một Khối Và Thêm Vào Sổ Công Khai.

3/ Thông Tin Đào Mỏ: Cung Cấp Các Thông Tin Liên Quan Đến Việc Đào BTC Như Tỉ Lệ Hash, Phân Bố Hashrate Theo Những Pool Đào Lớn Nhất, Độ Khó Mạng Lưới, Doanh Thu Thợ Đào, Phí Giao Dịch Trả Cho Thợ Đào, …

4/ Hoạt Động Mạng Lưới: Đưa Ra Các Chỉ Số Về Số Lượng Ví Trên Mạng Lưới, Tổng Giao Dịch Và Chi Phí Mỗi Ngày, Tốc Độ Mỗi Giao Dịch, Các Thông Số Liên Quan Đến Mempool (Nơi Lưu Trữ Giao Dịch Chưa Được Xác Nhận) Của Mạng Lưới,...

5/ Tín Hiệu Thị Trường: Đưa Ra Các Chỉ Số Để Định Giá BTC, Mối Quan Hệ Giữa Khối Lượng Giao Dịch Và Vốn Hóa Thị Trường Trong 24h Và Trung Bình 90 Ngày.

2.4. NFT

Mục NFT tại Blockchain.com hiện thể hiện danh sách ID NFT đã được giao dịch trong vòng 24 giờ qua. Nhấn vào ID bạn muốn xem để được chuyển hướng đến trang giao dịch ID tương ứng trên OpenSea.

Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, công cụ này không phải là phương tiện tối ưu để phân tích giao dịch NFT. Thay vào đó, bạn có thể sử dụng Etherscan, Watchers hoặc Dune Analytics để nắm bắt rõ hơn xu hướng thị trường với các công cụ này cung cấp các báo cáo tổng hợp về giao dịch NFT trong nhiều khung thời gian khác nhau.

2.5. Trường học, Tin tức và Nhà phát triển

• Academy là phần mục cung cấp các kiến thức cơ bản về Bitcoin, Ethereum và DeFi, cũng như hướng dẫn về cách lưu trữ BTC và ETH một cách an toàn. 

• Tin tức: Blockchain.com hướng đến sự tiện lợi của người dùng bằng cách tích hợp phần tin tức từ nhiều nguồn như Coindesk, Cointelegraph và Bitcoin.com vào danh mục tính năng của mình. Người dùng không cần mở nhiều tab báo khác mà có thể cập nhật tin tức mới trực tiếp tại trang này và lọc theo chủ đề bằng thanh Filters.

• Nhà phát triển: cung cấp API miễn phí để thu hút các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng phân quyền trên mạng lưới Bitcoin. API được chia thành nhiều lựa chọn khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu, và với mỗi lựa chọn, Blockchain.com còn cung cấp các đoạn mã hỗ trợ kéo API.

Nếu bạn muốn trích xuất dữ liệu từ mạng lưới Bitcoin như thông tin về khối, giao dịch, địa chỉ ví, outputs và số dư, bạn có thể sử dụng Blockchain data API.

2.6. Ví và Sàn giao dịch

• Ví không chỉ cung cấp giải pháp lưu trữ BTC, ETH và các loại tiền điện tử khác mà còn cho phép người dùng thực hiện mua bán trên nhiều chuỗi, tham gia staking để nhận phần thưởng và sử dụng các ứng dụng phân quyền. Bạn chỉ cần đăng ký tài khoản bằng Email và thực hiện các bước tạo key.

• Sàn giao dịch: khi muốn giao dịch trên Blockchain.com, bạn chỉ cần nhấn vào tab Exchange ở phía trái màn hình và sẽ được chuyển hướng đến một trang mới. Tương tự như Ví, bạn cần đăng ký tài khoản mới và đăng nhập để thực hiện giao dịch. Giao dịch trên sàn Blockchain được đánh giá là nhanh chóng, có phí thấp và giao diện thân thiện.

3. Cách đọc giao dịch Bitcoin với Blockchain.com

3.1. Mô hình UTXO

Unspent Transaction Output (UTXO) là một đơn vị tiền mã hoá còn lại trong một giao dịch và có thể được sử dụng cho giao dịch tiếp theo. Mỗi giao dịch tiền mã hoá bao gồm input (đầu vào) và output (đầu ra). Output của giao dịch này sẽ là input của giao dịch tiếp theo. UTXOs là yếu tố quan trọng trong việc xác định nơi mà mỗi giao dịch blockchain bắt đầu và kết thúc. Mô hình UTXO là một phần không thể thiếu trong Bitcoin.

Nói một cách khác, giao dịch Bitcoin bao gồm các đầu vào và đầu ra. Mỗi khi một giao dịch được thực hiện, người dùng sử dụng một hoặc nhiều UTXO làm đầu vào. Sau đó, họ cung cấp chữ ký số của mình để xác nhận sở hữu các đầu vào này, tạo ra các đầu ra. Các UTXO đã được sử dụng trong giao dịch trở thành 'đã tiêu' và không thể sử dụng lại. Trong khi đó, các đầu ra từ giao dịch trở thành các UTXO mới có thể được sử dụng trong các giao dịch sau này.

Ví dụ: Bob có 1 UTXO với 5 BTC (5 BTC này Bob nhận được từ 3 giao dịch khác). Bob muốn gửi cho Alice 2 BTC. Bob phải gửi toàn bộ UTXO 5 BTC đi và sau đó nhận lại 3 BTC dưới dạng tiền hoàn lại trong một UTXO mới. Quá trình này được xử lý bởi giao thức blockchain và không yêu cầu sự tin tưởng từ phía người nhận để trả lại phần dư.

Trong blockchain, mỗi giao dịch tạo ra:

2 BTC - Chuyển cho Alice.

2,99 BTC - Hoàn trả cho Bob.

0,01 BTC - Phí cho người đào để xử lý giao dịch.

Lưu ý: Trong mỗi khối có một giao dịch đặc biệt, được gọi là giao dịch coinbase. Giao dịch này không có đầu vào. Trước khi thêm khối mới vào chuỗi, người đào phải tạo một giao dịch coinbase, chỉ định địa chỉ ví nhận phần thưởng khối và phí đào. Vì phần thưởng khối là BTC mới được tạo ra, nên không có đầu vào trong giao dịch này. Giao dịch coinbase là một phần không thể thiếu của Bitcoin, không liên quan đến sàn Coinbase.

3.2. Khám phá trang Bitcoin trên Blockchain.com

Giao diện dành riêng cho Bitcoin bao gồm những thông tin cơ bản sau:

1. Biểu đồ giá.

2. Số block đang được xem.

3. Thông tin về thị trường như vốn hóa, khối lượng giao dịch, tổng cung,...

4. Thông tin về BTC và liên kết chính thức.

5. ROI: Lợi nhuận BTC theo thời gian

6. Các giao dịch mới nhất: danh sách giao dịch BTC mới. Khi nhấn vào mũi tên bên phải, bạn sẽ được dẫn đến trang BTC mempool. Trong đó có biểu đồ về Mempool Bytes Per Fee Level, Thời gian trung bình cho mỗi giao dịch, Số lần xác nhận hàng ngày, Tổng số giao dịch, Số giao dịch trung bình mỗi khối, Số giao dịch BTC chưa xác nhận.

7. Các khối mới nhất: danh sách các khối mới được tạo ra. Khi mở rộng danh sách các khối, Blockchain.com sẽ dẫn hướng đến thông tin chi tiết bao gồm số khối, hash, tên thợ đào (nếu không có định danh sẽ là Unknown), thời gian đào, số giao dịch trong khối, nonce, tỉ lệ fill khối, kích thước khối, tổng số BTC đã được gửi và tổng số phí.

Một khối bao gồm nhiều thông tin:

a. Nếu khối này được đào bởi thợ đào có tên là Binance thì sẽ hiển thị biểu tượng của Binance, nếu không biết tên thợ đào thì sẽ không có biểu tượng nào xuất hiện.

b. Số khối đang được xem.

c. Tổng hợp thông tin về khối bao gồm số lượng BTC được chuyển trong khối, số lượng giao dịch BTC, và phần thưởng nhận được.

d. Thông tin chi tiết của khối.

e. Giao dịch trong khối, bạn có thể lọc theo Last (giao dịch cuối), First (giao dịch đầu), thứ tự tăng/giảm dần theo giá trị giao dịch, hoặc thứ tự tăng/giảm dần theo phí giao dịch.

Nếu bạn hiểu cách hoạt động của UTXO, bạn sẽ dễ dàng đọc các giao dịch BTC.

Ví dụ: Ta có ID giao dịch 447f-3840. Giao dịch này được giải thích như sau:

• Địa chỉ ví bc1q…vvzej có 0.132 BTC và muốn chuyển đến ví 1GEj…eWTH 0.114 BTC.

• Theo mô hình UTXO thì ví bc1q…vvzej sẽ phải chuyển hết toàn bộ số dư của ví và chỉ định 0.114 BTC chuyển đến ví bc1q…vvzej.

• Phần còn lại được chuyển ngược lại cho ví bc1q…vvzej.

3.3. Giải thích giao dịch chuyển 15.000 BTC của Binance

Vào khoảng giữa tháng 06/2023, sau các thông tin liên quan đến vụ kiện với SEC, cũng như việc rời khỏi thị trường nhiều quốc gia Châu Âu, sàn Binance thông báo kế hoạch chuyển 15.000 BTC vào một địa chỉ mới, nhằm tăng tính minh bạch trong cộng đồng của mình.

Thú vị hơn, một tài khoản Twitter khác đã đáp lại tweet của Binance bằng việc nói rằng ngoài 15.000 BTC được chuyển đến địa chỉ ví như họ thông báo, còn chuyển thêm 115.000 BTC (3.47 tỉ USD) đến địa chỉ 39884E3j6KZj82FK4vcCrkUvWYL5MQaS3v. 

Kiểm tra giao dịch trên Blockchain.com, chúng ta thấy rằng giao dịch này bao gồm 6 inputs với tổng ~130.000 BTC và 2 outputs ~ 130.000 BTC. Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ phân tích từng giao dịch như sau:

1. Trong 6 inputs, có 4 địa chỉ ví của Binance 3 và 2 địa chỉ ví không có label. 

2. Kiểm tra lịch sử giao dịch của 2 ví này, chúng ta thấy rằng ban đầu Binance 3 đã chuyển 127.351 BTC cho ví 3JJm...

3. Tiếp theo, Binance tiến hành chuyển BTC từ ví Binance 3 và ví 3 JJm đến ví 38Xn (117.351 BTC) và ví Binance 4 (10.000 BTC).

5. Kết thúc, Binance tiến hành chuyển BTC từ các ví đến ví 1Pza (15.000 BTC) như thông báo trên Twitter. Số lượng còn lại chuyển đến một ví khác là 3988. Hiện tại, ví này vẫn chưa có hoạt động gì khác.

Nhìn vào sơ đồ này bạn sẽ có 3 câu hỏi:

• Vì sao Binance không chuyển trực tiếp từ Binance 3 đến ví 1PZa? Thực tế, nếu nhìn vào giao dịch chuyển cho 3JJm bạn sẽ thấy thời gian Binance 3 chuyển cho ví này là vào tháng 11 năm 2022, còn giao dịch cho ví 38Xn là tháng 5 năm nay. Cả 2 ví 3JJm và 38Xn có thể là ví của Binance nhưng không được gắn label.

• Hơn nữa, tại sao Binance phải thực hiện lệnh chuyển từ 6 ví? Vì nếu tính tổng 4 ví Binance 3 thì chỉ có 12.826 BTC không đủ để thực hiện giao dịch. Chính vì vậy Binance phải thực hiện chuyển từ nhiều ví. Theo mô hình UTXO, khi muốn chuyển một số lượng BTC nào đó cho ví khác, thì tất cả balance sẽ được chuyển đi và phân tách đến các ví chỉ định.

• Tại sao số dư còn lại không chuyển về lại Binance 3 hay 2 ví khác như một change? Có thể vì Binance muốn tập trung số BTC còn lại vào 1 ví mới.

Tổng kết

Trên đây là các thông tin về việc sử dụng Blockchain.com đặc biệt là cách đọc giao dịch BTC. Việc đọc giao dịch BTC khác biệt so với việc đọc giao dịch trên Etherscan hoặc BSCscan, nhưng Mytour hi vọng rằng ví dụ về trường hợp chuyển BTC của Binance sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.

Cameron