Khi bạn muốn biết thời gian hiện tại, có lẽ bạn sẽ nhìn vào điện thoại. Nhưng trước khi công nghệ phát triển, mọi người đã sử dụng thiên bản, một công cụ thiên văn cổ xưa giúp vẽ bản đồ bầu trời đêm để xác định các thông tin như giờ trong ngày hoặc thời điểm mặt trời mọc. Nếu bạn có trong tay một thiên bản, bạn không chỉ có thể xác định thời gian mà còn có thể tìm ra vị trí của các ngôi sao và chòm sao trên bầu trời vào một ngày cụ thể. Chúc bạn quan sát bầu trời vui vẻ!
Các Bước Thực Hiện
Tìm Kiếm Các Ngôi Sao và Chòm Sao Trên Bầu Trời

Di chuyển alidade đến ngày trên lịch để xác định ngày hoàng đạo. Sử dụng ngày hiện tại hoặc một ngày tương lai mà bạn muốn biết dự báo về các ngôi sao. Căn chỉnh alidade với ngày và tìm ngày hoàng đạo tương ứng mà nó chỉ tới. Các ngày được tìm thấy ở mặt sau của thiên bản và được viết xung quanh vòng tròn.
Hiểu về 5 Phần Chính của Thiên Bản
Alidade: Thanh xoay ở phía sau của thiên bản đo độ cao và cũng được sử dụng để xác định ngày hoàng đạo
Mater: Cơ sở của thiên bản có thời gian được viết xung quanh cạnh bằng chữ số La Mã
Latitude plates: Thường là một bộ gồm 3 tấm chứa các đường vĩ độ cho 20, 45 và 60 độ bắc
Rete: Một tấm xoay có bản đồ của bầu trời đêm cùng với đường đi của mặt trời qua bầu trời
Rule: Chỉ báo ở phía trước của thiên bản

Đảo ngược thiên bản và căn chỉnh rule với ngày hoàng đạo trên rete. Điều này sẽ cho bạn biết vị trí của mặt trời và các ngôi sao cho ngày đó. Hãy chắc chắn rằng rule được đặt chính xác lên trên ngày để bạn có thể đọc được chính xác.
- Đường hoàng đạo chỉ đường đi của mặt trời qua bầu trời và được nhóm theo các cung hoàng đạo.
- Lưu ý rằng mặt trời di chuyển quanh đường hoàng đạo theo chiều ngược chiều kim đồng hồ.

Di chuyển rule và rete cùng nhau để căn chỉnh với thời gian ban đêm. Tìm thời gian dọc theo cạnh bên ngoài của thiên bản khi bạn muốn quan sát các ngôi sao. Xoay điểm giao của rule và rete sao cho nó chỉ vào thời gian đó.
- Ví dụ, nếu bạn muốn kiểm tra điều gì sẽ xuất hiện trên bầu trời lúc 10:30 tối, căn chỉnh rule và rete ở giữa “X” và “XI.”

Nhìn các ngôi sao trên đường chân trời để xác định vị trí của chúng. Bất cứ điều gì nằm phía trên đường chân trời trên tấm của thiên bản sẽ được nhìn thấy vào ngày và giờ mà bạn đã chọn. Các vòng tập trung cho bạn biết cao độ của mỗi ngôi sao trên bầu trời. Nếu một ngôi sao ở giữa các vòng, cũng gọi là điểm zenith, ví dụ, nó có nghĩa là ngôi sao đó nằm trực tiếp ở trên đầu.
- Càng xa khỏi zenith mà các ngôi sao nằm, chúng càng thấp trên bầu trời.
- Để biết hướng nào để nhìn, hãy sử dụng các dấu la bàn trên tấm. “ESE” có nghĩa là ngôi sao hoặc chòm sao sẽ nằm ở phần hướng đông nam phía trên bầu trời.
- Bạn sẽ không thể nhìn thấy bất kỳ ngôi sao nào nằm dưới đường chân trời.
Đo Đạc Vĩ Độ

Cầm astrolabe, hướng alidade về sao Bắc Đẩu. Giữ vòng, xoay alidade chỉ thẳng về sao Bắc Đẩu. Nếu không có vòng, tìm “XII” định vị đỉnh. Alidades hình ống, nhìn qua một đầu, xoay cho đến khi thấy sao Bắc Đẩu qua đầu kia.
Tìm chòm sao Đại Bàng, giống cái muôi to. Chú ý 2 sao ở mép xa cán muôi. Kéo dài đường tưởng tượng từ sao dưới cùng lên sao góc, 5 lần khoảng cách hai sao, tìm sao sáng tiếp theo trên đường là sao Bắc Đẩu.

Xem số đo trên viền astrolabe tại điểm alidade chỉ. Số đo này, góc zenith, biểu thị góc giữa sao và đường thẳng đứng từ Trái Đất.

Tính góc cao từ 90 trừ đi góc zenith. Kết quả tương ứng với vĩ độ nơi bạn đang đứng. Ví dụ, tại Bắc Cực, sao Bắc Đẩu ngay trên đầu, góc zenith là 0, trừ đi bạn được 90, là vĩ độ Bắc Cực.
Tính Thời Gian

Cầm astrolabe bằng vòng ở đỉnh để thiết bị treo lơ lửng. Đỉnh astrolabe được đánh dấu “XII” trên vành ngoài. Nếu không có vòng, kẹp phần trên để giữ astrolabe đúng hướng.

Điều chỉnh alidade chỉ về phía mặt trời để tìm độ cao. Alidade là thanh xoay phía sau astrolabe. Quay nó cho đến khi hướng thẳng về mặt trời. Số đo góc mà alidade chỉ tới, trên vành astrolabe, chính là độ cao của mặt trời.

Xác định ngày của cung hoàng đạo bằng cách đặt alidade trùng với ngày lịch. Phía sau astrolabe, có in ngày lịch dân sự và ngày của cung hoàng đạo. Đặt alidade trên ngày hiện tại để tìm ngày cung hoàng đạo tương ứng.
Hợp nhất quy tắc với ngày cung hoàng đạo đúng trên mặt trước của astrolabe. Ngày cung hoàng đạo nằm ở mép ngoài của rete, tấm phía trên cùng mặt trước của astrolabe. Sau khi xoay thiết bị, di chuyển quy tắc sao cho nó trùng với ngày cung hoàng đạo vừa tìm được.

Xoay quy tắc và rete cùng nhau, định vị chúng theo độ cao của mặt trời. Độ cao được ghi trên tympan, tấm cơ sở của astrolabe. Đặt điểm giao của quy tắc và rete trùng với độ cao mặt trời đã đo được.

Tìm thời gian mà đầu ngược lại của quy tắc đang chỉ. Sau khi quy tắc và rete được căn chỉnh đúng, nhìn vào đầu ngược lại của quy tắc. Nó sẽ nằm trên thời gian trên đường viền bên ngoài của astrolabe.
