Thay dây đàn ghi-ta không phải là một việc quá phức tạp, nhưng vẫn khiến nhiều tay ghi-ta mới cảm thấy lo lắng. Dù có gì đáng sợ hay không, đây vẫn là một kỹ năng dễ học mà bất kỳ tay ghi-ta nào cũng nên biết. (Lưu ý: Hướng dẫn này áp dụng cho đàn ghi-ta thùng dáng D. Cách thay dây đàn điện có thể khác chút nhưng quy trình cơ bản vẫn tương tự).
Các Bước
Tháo Dây và Đồng Hồ

Lựa Chọn Cách Tháo Dây. Có nhiều ý kiến về việc nên tháo từng dây riêng biệt hay tháo tất cả một lần. Quyết định của bạn là quan trọng nhất.
- Nếu bạn chọn tháo từng dây, bạn sẽ giữ đàn ở trạng thái cân đối để cân chỉnh độ căng của dây với độ căng của khóa chỉnh độ đàn.
- Nếu bạn tháo tất cả dây cùng một lúc, bạn có thể làm sạch phím đàn mà không cần nâng dây lên. Các phím đàn thường bị ẩm ướt, da bong tróc và bám bụi, có thể làm suy giảm chất lượng âm thanh và cảm giác chơi.

Giải Phóng Dây. Tháo nhẹ nhàng dây đàn cho đến khi chúng không còn căng nữa. Sau đó, bạn có thể sử dụng kìm hoặc nối tiếp tháo nhẹ nhàng bằng khóa đàn cho đến khi dễ dàng tháo chúng ra khỏi khóa.
- Có một công cụ khá tiện lợi gọi là Thiết Bị Điều Chỉnh Khóa Đàn được bán tại hầu hết các cửa hàng nhạc cụ và thực sự hữu ích cho bước này.
Tháo Các Ghim Dây. Đây là những nút (trắng hoặc đen) dùng để kẹp dây đàn. Bạn có thể sử dụng công cụ tháo nút dây đàn có nhiều loại khác nhau bán ở hầu hết các cửa hàng nhạc cụ. Nút dây thường khá chắc chắn, đặc biệt là đối với đàn mới hoặc nút dây. Đôi khi, bạn có thể cần kìm để tháo chúng. Mặc dù không cần thiết, nhưng nếu bạn cẩn thận, việc này vẫn là lựa chọn khả quan.
- Một cách khác để tháo nút ra khỏi đàn là sử dụng một vật cứng như đồng xu. Ép dây đàn sâu vào thùng đàn cũng là cách hiệu quả vì áp lực trên các dây sẽ đẩy chúng ra khỏi nút. Sau khi nút dây ở phần dưới đàn bung ra, bạn có thể kéo dây ra khỏi lỗ nút.
Tháo Dây Theo Từng Chốt.
Làm Sạch Đàn Nếu Cần. Bao gồm việc lau chùi thân đàn, các phím, phần sau đàn và đầu đàn. Bạn có thể sử dụng khăn lau nhỏ gọn được bán ở cửa hàng nhạc cụ. Không bao giờ sử dụng bình sơn bóng đàn gỗ, nước xịt kính hoặc các loại dụng cụ lau chùi gia dụng thông thường. Nếu không có gì khác, bạn có thể sử dụng khăn lau da dê ẩm hoặc khăn chống bụi. Thường thì mồ hôi tay sẽ bám lên phím đàn nhanh chóng tạo thành các vết bám dày.
- Nếu cần, chỉ cần nhúng khăn lau vào nước một chút để làm ẩm. Quá nhiều nước có thể làm hỏng lớp gỗ.
Thay Dây

Chuẩn Bị Dây Mới. Cần chuẩn bị trước dây mới. Một số vòng tròn sắt nhỏ ở cuối dây đàn thường được đánh dấu màu để giúp người chơi đàn nhận biết nốt nhạc phù hợp.

Chọn Trật Tự Riêng Của Bạn. Có nhiều quan điểm về việc thay dây đàn theo thứ tự nào là tốt nhất. Một số người thường thay dây mảnh ở phía dưới trước, sau đó tiếp tục lên dây ở phía trên, hoặc bắt đầu từ dây trên rồi xuống dưới.
- Cách phổ biến nhất là thay dây mảnh nhất trước, sau đó đến dây dày nhất, và tiếp tục lần lượt như vậy theo thứ tự 1, 6, 2, 5, 3, 4. Thay dây xen kẽ như thế giúp cân bằng lực căng trên cần đàn từ trái qua phải và làm cho việc điều chỉnh dây dễ dàng hơn, đặc biệt là trên những cây đàn cũ.
Lắp Đuôi Dây vào Lỗ và Gắn Chốt. Khi lắp đuôi dây vào lỗ cắm và gắn chốt đàn, hãy giữ chặt dây. Đồng thời, hãy kéo dây về phía đầu đàn một chút để tạo căng, giúp chốt không bị rơi ra.
Kéo Căng Từng Dây. Sau khi đuôi dây đàn đã được cố định trong lỗ cắm bởi chốt, hãy kéo căng dây về phía khóa đàn tương ứng và đưa vào lỗ khóa. Lưu ý vặn khóa sang phải để căng dây. Nếu khóa đàn nằm ở hai bên đối diện của đầu đàn (thường là như vậy), bạn cần kéo dây qua khe giữa hai thanh nối hai khóa đàn và kéo ra ngoài.
Luồn Dây qua Lỗ và Kéo Căng. Bạn cần giữ một phần dây chút ít để quấn quanh khóa đàn. Nếu không làm như vậy, dây có thể hết sớm và gây ra tình trạng dây chùng khi chơi.
- Thật đáng tiếc là quy trình này khác nhau cho từng loại dây, buộc bạn phải thử nghiệm và rút ra kinh nghiệm. Hãy nhớ rằng bạn có thể cắt bớt dây nếu thấy dư thừa nhưng không thể nối lại nếu thiếu.
Uốn Dây và Quấn Quanh Khóa Đàn. Uốn cong dây đàn theo góc 90 độ so với đàn và quấn dây quanh khóa đàn. Đảm bảo mỗi vòng dây chồng lên vòng trước để tránh trùng lặp. Điều này giúp giữ cho dây đàn trông gọn gàng hơn và kéo dài tuổi thọ của chúng.
- Không cần lên dây đàn quá cao, chỉ cần đủ để giữ chặt và tạo áp lực vừa đủ vào đáy khóa đàn. Đây chưa phải thời điểm để lên dây đàn cao độ.
Lặp Lại cho Tất cả Các Dây.
Chỉnh Dây Đàn.
Cắt Bỏ Dây Thừa. Sử dụng kìm để cắt dây thừa, chỉ để lại khoảng 1/8 inch (1/2 cm) dây dư ra. Đảm bảo không cắt quá gần, tránh dây dư vướng vào đoạn dây quấn và gây ra tình trạng dây chùng.
- Chú ý: Bước này chỉ áp dụng với dây đàn ni lông cổ điển. Nếu là dây thép, bỏ qua bước này.
Lời Khuyên
- Sau khi thay dây, bạn cần điều chỉnh thường xuyên trong một khoảng thời gian nhất định.
- Nếu ghim ngựa khó gỡ, bạn có thể phủ lên ghim một lớp vải rồi cố gắng dùng kìm tháo ra. Điều này giúp tránh làm hỏng ghim ngựa qua nhiều lần dùng kìm.
- Một mẹo nữa để tháo ghim ngựa là dùng một chiếc thìa nhỏ. Đặt đầu thìa dưới ghim và bẩy lên sao cho chóp thìa nằm dưới cạnh của ghim. Nhấn nhẹ phần tay cầm thìa để bẩy ghim lên. Bạn có thể lót một lớp vải vào giữa ghim ngựa và đầu thìa nếu cần thiết.
- Một cách khác để tháo ghim ngựa là dùng dây giày cũ. Bạn cần quấn dây giày xung quanh ghim. Đảm bảo vòng dây nằm vừa vặn giữa ghim và ngựa đàn, thắt chặt vòng dây bằng cách kéo căng cả hai đầu. Chỉ cần kiên nhẫn một chút, ghim ngựa sẽ được gỡ ra mà không bị hư hại gì.
- Để biết lượng dây thừa quấn quanh mỗi khóa đàn đã hợp lý hay chưa, bạn có thể đưa bốn ngón tay của mình vào giữa mặt phím và dây ở phím số mười hai.
- Tránh cắt dây, thay vào đó dùng dụng cụ nhọn tuốt nhanh phần dây thừa. Giữ cho dây đàn nằm giữa ngón tay cái và vật nhọn (vật nhọn nằm ở bên mặt trong phía dưới ngón tay trỏ) sau đó tuốt thật nhanh. Dây đàn sẽ xoắn lại mà không cần phải cắt bỏ.
Cảnh Báo
Những Thứ Bạn Cần
-
Kìm
-
Dây Đàn
-
Thiết Bị Điều Chỉnh Khóa Đàn
-
Khăn Chống Bụi
-
Đàn Ghi-ta
- Bạn không cần tháo các chốt từ bên trong đàn. Trên dụng cụ tháo chốt có một vết cắt hình bán nguyệt, thường sẽ trượt bên dưới chốt để bạn có thể nhẹ nhàng bẩy nó ra.
- Đảm bảo không kéo dây quá căng, nên để chùng một chút nếu không dây có thể đứt khi đang quấn.
