Hướng dẫn vệ sinh ban thờ và thay chân nhang ngày Tết đúng cách

Trước khi bắt đầu vệ sinh ban thờ vào ngày Tết, hãy thắp hương và cầu xin phước lành như sau:

Ngày nay, là ngày cuối năm theo lịch dương (hoặc âm lịch), con xin được làm sạch bàn thờ gia tiên, để chào đón năm mới, hy vọng được sự chấp thuận từ các vị Phật Thánh, tổ tiên và linh hồn của dòng họ X.

Nam mô a di đà phật
Nam mô a di đà phật
Nam mô a di đà phật
 

Sau hơn một nửa tháng cúng nhang, bạn nên làm sạch bát nhang và bàn thờ gia tiên.

Việc lau dọn bàn thờ cuối năm không nhất thiết phải sau ngày cúng ông Công ông Táo. Đọc thêm thông tin trong bài viết sau để hiểu rõ hơn về vấn đề này:

Sau khi bốc nhang, bàn thờ cần được dọn dẹp sạch sẽ, không để bụi bặm. Mỗi khi sắp xếp bàn thờ (thường vào ngày 23 và 30 tháng Chạp), cần thực hiện lễ khấn vái và xin phép trước khi di chuyển bình hoa, chén nước, đèn,... còn bát nhang và bài vị đã đặt vào vị trí cố định thì không được di chuyển.
 

Khi làm sạch bát nhang, bài vị, và ban thờ… hãy giữ chặt không để xoay, sau đó dùng khăn sạch ẩm phun rượu gừng giã nhỏ và nước hoa để lau sạch. Quan điểm không di chuyển bát hương chỉ áp dụng tùy từng vùng miền, có nơi vẫn mang xuống để làm sạch như bình thường.
 

Khi có quá nhiều chân nhang, cần giảm bớt và để lại 5 chân. Những chân nhang đã nhổ cần được đốt và thả tro xuống sông hoặc suối.
 

Bát hương cũ (ví dụ như bát hương trên ban thờ) cần được thả xuống sông hoặc suối (tốt nhất là đặt trên một miếng xốp nổi), tránh để nơi đầy rác rưởi. Những người (có thể là chủ nhà hoặc người có trách nhiệm) không xử lý đúng với bát hương sẽ gặp rủi ro không may.
 

Mỗi khi cầu cúng, cửa phải được mở rộng, đèn được thắp trước (khởi đầu), sau đó là việc rót nước, rót rượu (âm dương cầu), và thắp hương (phát sáng), sau đó là lễ khấn cúng (kêu gọi). Lưu ý là thắp 3 hoặc 5 nén hương, bởi số 3 và 5 là số lẻ, thuộc về dương và dương được thờ âm, tạo thành một sự hòa hợp.

Nếu thắp quá nhiều hương, có thể mở đường cho Thập loại chúng sinh đến, gây ra sự lộn xộn, phiền toái cho Thần và Tổ tiên. Hãy nhớ rằng khi thắp hương, hãy để cho hương cháy đều, và dùng tay nhẹ nhàng để tắt lửa, không nên thổi. Khi cắm hương, hãy cắm vào ngắn mới có tác dụng dẫn lời cầu nguyện đến đúng nơi cần đến.

Đồng thời, không nên chồng các chân hương lên nhau để tránh tạo ra lớp hương cũ và hương mới, và để phòng tránh nguy cơ cháy.
 

Trong trường hợp bát hương cháy, dân gian tin rằng việc cháy chân hương âm ỉ từ bên trong ra ngoài và sau đó đổ ra xung quanh thường liên quan đến mảnh đất hoặc ngôi nhà của người cúng cờ, trong khi cháy từ trên xuống liên quan đến cuộc sống hàng ngày. Lúc đó, cần để hết hương cháy nhưng hãy cẩn thận tránh hoả hoạn và không sử dụng lửa để dập tắt để tránh 'Thủy Hỏa giao tranh'.
 

Nếu hương tắt khi cầu cúng, đừng đốt lại mà để nguyên, vì khi nhổ lên lại đốt thành hương thừa, mất linh nghiệm. Cổ nhân cho rằng, ngoài lý do hương kém chất lượng, cần phân biệt các điềm báo chân hương:

Khi muốn thay tro, đốt rơm nếp để lấy tro, nhớ giữ lại cốt bát hương để không mất lộc.
 

Nếu muốn thay bát hương mới, thì đầu xuân cúng tạ đất thay một lần. Có thể nhờ thầy đến giúp, nếu còn cốt bát hương thì lấy lại, nếu không còn thì nhờ thầy viết cho.

Tuy nhiên, cần mua bát hương phù hợp với ban thờ, đốt rơm nếp để lấy tro, dùng gừng tươi pha với nước lã (rượu trắng), lấy cành tre nhỏ nhúng vào bát nước gừng và vẩy vào bát hương để tẩy uế.

Xem chi tiết về chọn ngày tốt, giờ lành và cách thức tiến hành tại bài viết: Làm sạch bàn thờ cuối năm.

Đối với ban Thần Tài, cách rút bớt chân nhang và làm sạch ban thờ như thế nào đúng cách, xem chi tiết ở bài viết: Cách tỉa chân nhang ban thờ Thần Tài đúng cách.