Buzz
Không ngẫu nhiên mà bo mạch chủ được gọi là 'main' hoặc 'mother' vì nó chính là nền tảng của toàn bộ hệ thống. Trong hướng dẫn xây dựng PC ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng Mytour tìm hiểu sâu hơn về bo mạch chủ và cách chọn linh kiện phù hợp với dàn máy của bạn.
Bo mạch chủ là gì?
Bo mạch chủ, hay còn được gọi là mainboard, motherboard, hoặc 'mobo', là một bảng mạch in (printed circuit board - PCB) kết nối tất cả các thành phần bên trong thùng máy với nhau, tạo nên một máy tính hoàn chỉnh. Nó chứa đựng tất cả các cổng cần thiết cho CPU, card đồ họa, ổ cứng, loa, quạt,... và quyết định những gì bạn có thể kết nối và sử dụng trong PC của mình.
Khi nhìn vào bo mạch chủ, bạn sẽ thấy nhiều linh kiện khác nhau như đường mạch, transistor, tụ điện, khe cắm, đầu nối, tản nhiệt, chip,... Tất cả được thiết kế để truyền tín hiệu và cung cấp nguồn điện cho các linh kiện khác nhau. Đây là một chiếc 'máy tạo máy' phức tạp và chúng ta sẽ không đi sâu vào cấu trúc hay cách hoạt động trong bài viết này.
Bo mạch chủ được sản xuất với nhiều kích cỡ và tiêu chuẩn khác nhau, giúp người dùng có nhiều sự lựa chọn phù hợp với nhu cầu và ngân sách cá nhân. Ví dụ, nếu bạn muốn xây dựng một chiếc PC mạnh mẽ với nhiều quạt và sử dụng thùng máy kích cỡ full tower, bo mạch chủ ATX hoành tráng là sự chọn lựa tốt nhất với số lượng kết nối lớn, nhiều đầu cắm quạt và cổng SATA. Trong khi đó, nếu bạn chỉ cần một thiết bị đơn giản phục vụ văn phòng hoặc giải trí home theater, bo mạch Mini-ITX nhỏ gọn là sự chọn lựa hợp lý.
Tìm hiểu thêm: Top CPU hàng đầu để xây dựng PC cho gaming và giải trí trong năm 2023Các nền tảng mainboard
Hiện nay, có hai nhà sản xuất
cho máy tínhđộc đáo trên thị trường là AMD và Intel. Vì vậy, thị trường mainboard cũng chia thành hai nền tảng chính là mainboard cho CPU AMD và mainboard cho CPU Intel. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy mainboard phù hợp với mọi ngân sách, hỗ trợ cả các CPU từ tầm thấp đến những con quái vật đắt tiền, cho phép kết nối nhiều CPU và nhiều card đồ họa cùng một lúc.
Cả Intel và AMD đang cạnh tranh để phát triển những CPU mạnh mẽ hơn, điều này dẫn đến sự đa dạng của các loại bo mạch chủ dựa trên 'socket', hay nói một cách đơn giản là cách CPU kết nối với bo mạch chủ. Khi chọn bo mạch chủ, bạn cần chọn một bo mạch chủ có socket tương ứng với CPU bạn muốn sử dụng, nếu không sẽ không thể lắp đặt.
Tuy nhiên, đôi khi bạn có thể chọn đúng socket và lắp CPU vào bo mạch chủ, nhưng máy vẫn không khởi động. Nguyên nhân có thể là do bo mạch chủ cũ không hỗ trợ CPU mới, ngay cả khi chúng sử dụng cùng socket. Ví dụ, các bo mạch chủ A320M cổ điển chưa được cập nhật BIOS mới nhất có thể không khởi động được với CPU Ryzen 7 5800X3D. Vì vậy, khi mua bo mạch chủ, hãy kiểm tra phần 'CPU support list' để đảm bảo nó hỗ trợ CPU bạn muốn sử dụng, và đừng ngần ngại yêu cầu sự hỗ trợ từ kỹ thuật viên cửa hàng nếu cần.
Xem thêm: Thuật ngữ CPU có nghĩa là gì?Các tùy chọn mở rộng
Như đã đề cập ở đầu bài viết, khi xây dựng PC, bo mạch chủ chính là linh kiện quan trọng kết nối tất cả các thành phần trong thùng máy, bao gồm RAM, card đồ họa, card âm thanh, card mạng, ổ cứng, quạt,... Số lượng cổng kết nối và khe cắm trên bo mạch chủ quyết định bạn có thể lắp đặt bao nhiêu linh kiện vào máy tính của mình, từ đó ảnh hưởng đến hiệu suất tổng thể của máy.
Trong thời điểm Mytour viết bài này, chuẩn kết nối quan trọng nhất trên bo mạch chủ là Peripheral Component Interconnect Express (PCIe), với PCIe 4.0 là loại phổ biến nhất. Nó có 4 kích cỡ là x1, x4, x8 và x16, với x4 và x16 là phổ biến nhất. Các bo mạch chủ có số lượng khe cắm PCIe khác nhau, và vị trí cũng có thể thay đổi, nhưng thường có ít nhất một khe dành cho card đồ họa. Bạn cần lưu ý xem bo mạch bạn chọn có đủ khe cắm và không gian cho các thiết bị bạn muốn lắp hay không.
Ngoài ra, trong những năm gần đây, bo mạch chủ được trang bị thêm một khe cắm tiện ích là M.2. Đây là khe cắm dành riêng cho ổ cứng SSD tốc độ cao, giúp máy khởi động nhanh hơn so với ổ SSD cắm vào khe SATA truyền thống. Khe M.2 ngày càng phổ biến và xuất hiện trên cả các bo mạch chủ giá rẻ, tuy nhiên, đôi khi bạn vẫn có thể gặp sản phẩm không tích hợp khe này để giảm giá thành.
Cổng kết nối ở mặt sau
Ngoài các linh kiện bên trong thùng máy, bo mạch chủ đóng vai trò kết nối với các thiết bị ngoại vi nằm ngoài thùng máy như chuột, loa, webcam, và nhiều hơn nữa. Nó thực hiện điều này thông qua nhiều cổng kết nối ở mặt sau của thùng máy bao gồm USB, P/S2, DVI, VGA, LAN, 3.5mm,...
Bo mạch chủ thường có đủ cổng để kết nối với các thiết bị mà người dùng máy tính thông thường sở hữu. Tuy nhiên, nếu bạn có nhu cầu sử dụng nhiều thiết bị hơn (ví dụ như loa và tai nghe cùng lúc, thêm bộ chuột phím không dây, webcam, đầu đọc thẻ nhớ,...), số lượng cổng có thể trở thành một vấn đề nhỏ. Mặc dù có nhiều cách để mở rộng số lượng cổng của bo mạch chủ, nhưng bạn cũng nên xem xét kỹ trước khi quyết định để giảm rắc rối sau này.
Lời kết
Đó là tất cả những điều bạn cần quan tâm khi chọn mua bo mạch chủ để xây dựng PC cho bản thân. Đừng ngần ngại, vì đây là linh kiện quan trọng đóng vai trò nền tảng cho tất cả những thứ khác bạn sẽ lắp vào PC hiện tại và cả cho các nâng cấp sau này. Nếu có thắc mắc, hãy để lại bình luận dưới bài viết và đội ngũ kỹ thuật Mytour sẽ hỗ trợ bạn ngay lập tức. Hẹn gặp lại trong những bài viết sắp tới!
