Nhắc đến cốm, người ta thường nghĩ ngay đến làng Vòng nổi tiếng ở Hà Nội. Tuy nhiên, ít người biết rằng làng cốm Nông Xá ở Hải Phòng cũng nổi tiếng với những lô cốm dẻo thơm làm theo cách truyền thống.
Hương thơm dịu của cốm truyền thống tại làng cốm Nông Xá Hải Phòng
Khi những cơn gió mát mẻ len lỏi, tiếng hương cốm phảng phất trong không khí, đó chính là hương thơm của mùa thu tràn ngập. Cốm không chỉ là món ăn mà còn là biểu tượng của sự thanh lịch và tinh tế của mùa thu.

Làng cốm Nông Xá tọa lạc tại xã Tân Tiến, huyện An Dương từng nổi tiếng với nghề làm cốm truyền thống, mặc dù theo thời gian, nghề này đã dần trở nên hiếm hoi. Hiện nay, chỉ còn vài gia đình ở làng theo nghề, nhưng tiếng chày giã cốm vẫn vọng lên vào mỗi mùa.

Cốm làng Nông Xá được chế biến từ lúa nếp cái hoa vàng, loại lúa có hạt thóc to và thơm. Thóc được chọn lựa kỹ lưỡng để làm cốm, chỉ cần một chút lúa tẻ làm mất đi hương vị đặc trưng của cốm.

Thóc sau khi được phơi khô, được đựng trong bao để chuẩn bị cho quá trình làm cốm. Khi bắt đầu làm cốm, thóc được rửa sạch, ngâm nước, đãi trấu và sau đó được rang trong chảo gang.

Trong quá trình ngâm thóc, có bí quyết riêng quyết định đến độ giòn của cốm. Điều này không chỉ giúp làm sạch thóc mà còn đảm bảo chất lượng của từng hạt thóc.

Sau khi thóc đạt tiêu chuẩn, được vớt ra khỏi bể ngâm để ráo nước, sẵn sàng cho quá trình rang. Người thợ có kinh nghiệm sẽ ước lượng thời gian rang thích hợp để đổ thóc vào cối giã tay. Thóc được rang đều tay cho đến khi vỏ bung ra, tạo thành cốm thơm dẻo.

Quá trình rang cốm cần phải sử dụng chảo gang đúc. Mặc dù có máy rang thóc, nhưng vẫn cần phải điều chỉnh lửa thường xuyên và rang khoảng từ 8 đến 10 phút, hoặc lâu hơn tùy vào từng mẻ cốm.

Sau khi thóc được rang xong, chờ nguội và sau đó đổ vào cối giã, mỗi lần khoảng vài cân thóc. Quá trình làm cốm tiếp tục diễn ra liên tục, không ngừng nghỉ, đòi hỏi sự kiên nhẫn và công phu của người thợ. Sau khoảng 15 phút giã cốm, cốm được đổ ra rổ xảo để sảy, loại bỏ vỏ trấu để thu được cốm mộc.

Phần cốm đã giã xong tiếp tục qua công đoạn tách mùn, trấu, được gọi là “de cốm”. Ở đây, người thợ sẽ sảy cốm từ trên cao, dưới tác động của cây quạt máy để thổi sạch trấu. Cốm đạt tiêu chuẩn là cốm sạch, không có bụi trấu, chỉ còn lại những hạt cốm dẹt màu xanh trắng. Vì vậy, mỗi mẻ cốm, người thợ cần phải sàng 3-4 lần, cho đến khi hoàn toàn sạch mới đóng túi.

Làng cốm Nông Xá đa dạng về loại cốm. Bên cạnh cốm mộc, nhiều gia đình còn chế biến cốm mộc thành cốm rang. Cốm được rang cùng mỡ, bơ, đường hoặc muối tùy theo sở thích của khách hàng. Những hạt cốm rang vẫn giữ được độ dẻo và hương vị đặc trưng của lúa non, khiến cho cốm trở nên giòn tan trong miệng.

Cốm không chỉ là sản phẩm của đất trời mà còn chứa đựng tình yêu và tâm hồn của những người làm cốm. Người dân tại đây chăm chút từng công đoạn để tạo ra những mẻ cốm có hương vị đặc biệt, truyền thống.

Làng cốm Nông Xá mặc dù không còn nhiều gia đình theo nghề nhưng cốm vẫn được yêu thích và thậm chí được gửi đi nước ngoài như là một món quà biếu xa xứ. Nếu bạn ghé thăm Hải Phòng vào mùa thu, hãy thử thưởng thức hương vị đặc biệt của cốm và mang về làm quà cho người thân!
Theo Mytour
***
Tham khảo: Cẩm nang du lịch từ Mytour
MytourNgày 28 tháng Mười Một năm 2022