Hương vị quê lúa Thái Bình trong Cốm Thanh Hương

Với biệt danh “quê hương 5 tấn”, Thái Bình tỏa sáng với đặc sản độc đáo - cốm Thanh Hương, nơi những hạt thóc nếp to mẩy biến thành hương vị dẻo thơm ngọt.

Dấu ấn quê lúa Thái Bình trong Cốm Thanh Hương

Trong bức tranh heo may, mẹt cốm xanh tươi kết hợp với trái hồng đỏ là điều quen thuộc ở vùng quê Bắc Bộ. Làng cốm Thanh Hương tại xã Đồng Thanh, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, là một trong những địa điểm nổi tiếng với nghề làm cốm, một truyền thống phát triển từ lâu đến nay.

Không ai ở làng không biết về cốm Thanh Hương, và không ai biết từ khi nào nó xuất hiện. Người dân nơi đây, từ khi mới chào đời đến khi trưởng thành, luôn chung sống với tiếng chày giã cốm và mùi thơm dịu dàng của lúa nếp.

Khác với các làng cốm khác chủ yếu sản xuất theo mùa, cốm Thanh Hương được sản xuất liên tục quanh năm. Tuy nhiên, hương vị tốt nhất là từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch. Lúc này, cốm được làm từ lúa mới, hạt gạo mang mùi thơm sữa non và có độ dẻo vừa phải.

Chọn lựa lúa nếp ngon, hạt đều, ưu tiên nếp cái hoa vàng - loại nếp thơm được ưa chuộng trong nhiều món ngon. Khi lúa uốn cấu, đợi đến lúc đúng, người làng thu hoạch, loại bỏ thóc lép chỉ giữ lại thóc mẩy.

Thóc sau đó được rang trong chảo gang với lửa nhỏ cho đến khi chín tới, không để quá giòn, khi mùi thơm lan tỏa, bắt đầu tắt bếp. Sau đó, thóc được đưa vào cối giã, tay giã đều cho đến khi hạt cốm bung ra mỏng như lá me. Sau khi sàng sảy kỹ, chỉ còn lại hạt cốm trắng tinh là công đoạn làm cốm hoàn tất.

Cốm chia thành hai loại: cốm mộc màu trắng cho cơ sở chế biến bánh cốm, chè cốm, chả cốm… và cốm màu có thể ăn ngay. Để làm màu cho cốm, người dân sử dụng lá cây như lá nếp, lá gừng, lá cau… Lá được giã để lấy nước cốt, sau đó trộn với cốm mộc để tạo nên màu xanh bắt mắt. Cốm được bọc trong lá sen, mang theo hương thơm thoang thoảng, tạo thành món quà được ưa chuộng.

Theo truyền thống, người làng cốm Thanh Hương duy trì quy tắc nghiêm ngặt trong phân công lao động. Nam giới thường đảm nhận công việc giã cốm, trong khi phụ nữ tham gia các công đoạn như đảo cốm, sàng sảy… Ngày nay, hầu hết công đoạn được máy móc thực hiện, nhưng cốm vẫn giữ nguyên hương vị truyền thống bao đời.

Một số gia đình kết hợp với nghề làm cốm truyền thống đã đa dạng hóa sản phẩm như bánh cốm, kẹo cốm… để đáp ứng nhu cầu thị trường. Hợp tác xã Thanh Hương, từ khi ra đời, đã đem lại sự đổi mới trong hoạt động kinh tế. Các hộ đã hợp tác, cùng cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm, tự chủ tìm kiếm thị trường và nguồn thu nhập ổn định.

 Theo Mytour.com

***

Tham khảo: Hướng dẫn du lịch tại Mytour.com