Huỳnh anh

Huỳnh anh, còn gọi là Hoàng anh hay dây huỳnh, dây công chúa (danh pháp khoa học: Allamanda cathartica L.) là một loài cây cảnh thuộc chi Dây huỳnh (Allamanda) trong họ La bố ma (Apocynaceae), có nguồn gốc từ Brasil. Loài cây này được ghi nhận trong quyển Flora Brasiliensis của Carl Friedrich Philipp von Martius.

Loài cây này chủ yếu được sử dụng để trị sốt rét: khi thân và lá phân hủy trong nước, chúng có tác dụng diệt bọ gậy. Tại Việt Nam, một nghiên cứu mới cho thấy hoa này có thể chế biến tương tự như chè, sau đó ủ kín với nhiệt độ phù hợp để tạo thành thuốc đuổi muỗi hiệu quả. Ngoài ra, theo y học Ấn Độ và Philippines, trà từ hoa này cũng có thể được dùng làm thuốc nhuận tràng nếu uống với liều cao, có tác dụng như thuốc tẩy ruột.

Theo tài liệu trước đây, loài hoa này phát triển tốt ở một số vùng nhiệt đới, nở quanh năm và dễ trồng ở khu vực có nhiệt độ trên 14 độ C.

Tại Tây Nguyên Việt Nam, loài cây này có một số đặc điểm khác biệt. Cụ thể, tại tỉnh Đăk Nông, loài cây này nở hoa quanh năm và rất dễ trồng. Chỉ cần bẻ cành cắm xuống đất ẩm và che nắng ban đầu, cây sẽ sống và phát triển mạnh. Cũng có thể vin cành xuống đất để nhân giống cây mới mà vẫn duy trì quá trình sinh trưởng của cành.

Loại cây này có vẻ đẹp toàn diện từ thân, cành đến lá, thường được trồng để trang trí tại Việt Nam, thường được sử dụng để leo lên tường, cổng hoặc ban công. Trong suốt vòng đời của cây, số lượng hoa nhiều hơn lá, hoa có hình phễu với năm cánh xòe rộng, và cuống hoa giống như hình chuông. Cây này có ít nhựa ở thân và cành, nhưng trong giai đoạn sinh trưởng, nhựa có dạng sữa, không dính nhiều và khi cắt, nhựa tiết ra thành giọt ở vết thương.

Hình ảnh

Chú giải

• Flora Brasiliensis: Allamanda cathartica (tiếng Bồ Đào Nha)