Kể từ khi Đạo luật Giảm Lạm phát được thông qua, các nhà sản xuất xe điện tại Mỹ đều phải đối mặt với vấn đề về nguồn gốc sản phẩm.
Ngay sau khi VinFast mở cửa trụ sở tại Mỹ, ngày tiếp theo - 17/11/2021, tại Triển lãm Xe hơi Los Angeles, hãng đã giới thiệu 2 mẫu xe chiến lược VF 8 và VF 9 (trước đây là VF e35 và VF e36) cho thị trường Mỹ và quốc tế.
VinFast đã nhanh chóng đưa lô xe VF 8 đầu tiên vào cảng California, Mỹ chỉ sau khoảng 1 năm, tiến gần hơn đến việc trở thành một ngôi sao toàn cầu. Tuy nhiên, trước đó vài tháng, Đạo luật Giảm Lạm phát tại Mỹ đã được thông qua, đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về nguồn gốc linh kiện/sản phẩm để được hưởng ưu đãi thuế lên đến 7.500 USD mỗi xe.
VinFast VF 8 là một trong số các mẫu xe bất ngờ không đạt đủ tiêu chuẩn để nhận ưu đãi thuế, gây ra khó khăn trong kinh doanh tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.

'SẢN XUẤT TẠI MỸ'
Đạo luật Giảm Lạm phát (Inflation Reduction Act - IRA) có thể coi là một trong những luật quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Sau khi Tổng thống Joe Biden ký ban hành vào ngày 16/8/2022, hàng trăm tỷ USD sẽ được sử dụng để cải thiện dịch vụ chăm sóc sức khỏe, làm cho thuốc kê đơn trở nên phổ biến hơn, tăng thuế đối với các tập đoàn lớn và đối phó với biến đổi khí hậu.
Một trong những thay đổi đáng chú ý sau khi đạo luật có hiệu lực là chính sách ưu đãi khi mua xe điện, với hỗ trợ lên tới 7.500 USD mỗi chiếc.
Trước khi IRA được thông qua, chính phủ Hoa Kỳ sẽ cung cấp một khoản hỗ trợ lên tới 7.500 USD cho mỗi chiếc xe điện mà người dân mua, miễn là chiếc xe đó là một trong 200.000 chiếc xe điện đầu tiên được sản xuất tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sau khi IRA được thực thi, chính sách hỗ trợ này đã đặt ra các tiêu chí nghiêm ngặt, làm cho việc tiếp cận khoản hỗ trợ trở nên khó khăn hơn.
Các tiêu chí này có thể được tóm tắt thành 3 điểm chính:
• Xuất xứ: Sản xuất/lắp ráp tại Hoa Kỳ;
• Giá: Dưới 55.000 USD đối với sedan, dưới 80.000 USD đối với bán tải, van và SUV;
• Pin xe điện: Phải có ít nhất 50% cấu thành từ Hoa Kỳ hoặc các quốc gia đã ký hiệp định thương mại với Hoa Kỳ từ năm 2024, 80% từ năm 2026 và 100% từ năm 2029.
Khi đạo luật được ban hành, chỉ có khoảng 20 mẫu xe được hưởng ưu đãi, bao gồm:
• Audi Q5 PHEV
• BMW 3 Series PHEV, X5 PHEV
• Cadillac Lyriq
• Chevrolet Bolt EUV, Chevrolet Bolt EV
• Chrysler Pacifica PHEV
• Ford Escape PHEV, F-150 Lightning, Mustang Mach-E, e-Transit
• Jeep Grand Cherokee 4xe, Wrangler 4xe
• Lincoln Aviator PHEV, Corsair PHEV
• Nissan Leaf
• Rivian EDV, R1S, R1T
• Tesla Model 3, Model Y
• Volvo S60
Về tiêu chí nơi sản phẩm hoàn thành, các mẫu xe VF 8 của VinFast bán tại Mỹ đã không đáp ứng. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng VinFast VF 8 không phải là trường hợp duy nhất, bởi Hyundai Ioniq 5, KIA EV6 và Genesis GV70 cũng gặp tình trạng tương tự.

Genesis GV70 là một trong số các mẫu xe của Hyundai không được hưởng ưu đãi. Ảnh: MotorTrend
GIẢI BÀI TOÁN HÓC BÚA
Hiện nay, tập đoàn Hyundai có 2 nhà máy sản xuất ô tô đang hoạt động tại Mỹ, đó là nhà máy Hyundai ở bang Alabama và nhà máy KIA ở bang Georgia. Tuy nhiên, cả hai nhà máy đều không sản xuất xe điện; tất cả các mẫu Hyundai Ioniq 5 và KIA EV6 bán tại Mỹ đều được nhập khẩu từ Hàn Quốc. Genesis GV70 là một trường hợp đặc biệt, dù sản xuất tại nhà máy Alabama nhưng vì sử dụng pin từ Trung Quốc nên vẫn không đủ điều kiện để nhận ưu đãi.
Sau khi Đạo luật Giảm Lạm phát được ban hành, Hyundai và KIA đã áp dụng các chiến lược linh hoạt để cạnh tranh trên thị trường, bao gồm các chương trình giảm giá và cho thuê xe. Kết quả, doanh số xe điện của tập đoàn Hyundai tại Mỹ trong nửa đầu năm 2023 đạt 46.826 chiếc, tăng 5,9%. Tuy nhiên, thị phần đã giảm từ 10,5% xuống còn 7,2% so với cùng kỳ năm trước. Có thể thấy rằng Đạo luật Giảm Lạm phát đã có tác động đáng kể đối với Hyundai và KIA.

Nhà máy mới của tập đoàn Hyundai sẽ bắt đầu sản xuất xe điện hoàn toàn từ năm 2025. Ảnh: Hyundai
Giải pháp tốt nhất có lẽ là sản xuất xe tại Mỹ. Theo Automotive News, dù Hyundai và KIA hoạt động độc lập tại Mỹ, 6 mẫu xe điện sắp tới sẽ được sản xuất tại nhà máy Hyundai ở Savannah, bang Georgia, Mỹ. Nhà máy này mới bắt đầu xây dựng từ cuối tháng 10 năm trước và dự kiến sẽ hoàn thành vào giữa năm 2025.
Trong khi đó, cả Hyundai và KIA đều sẽ tận dụng 2 nhà máy hiện có tại Mỹ. Hyundai đã chi 300 triệu USD để nâng cấp nhà máy cho dây chuyền sản xuất pin (đã hoạt động từ tháng 2), và dây chuyền sản xuất phiên bản lai điện của Santa Fe. Theo Automotive News, KIA cũng dự kiến chi 321 triệu USD để nâng cấp và sản xuất mẫu xe EV9 tại đây từ năm sau.

Nhà máy của VinFast tại Mỹ đã chính thức khởi công xây dựng. Ảnh: VinFast
Việc xây dựng nhà máy sản xuất cũng là một phần trong kế hoạch hoạt động của VinFast tại Mỹ. Thương hiệu xe Việt đã bắt đầu xây dựng giai đoạn 1 của nhà máy xe tại North Carolina vào sáng ngày 28/7 (giờ địa phương).
Trong giai đoạn đầu, nhà máy của VinFast tại Mỹ sẽ đầu tư lên đến 2 tỷ USD; kế hoạch của họ là xây dựng trên diện tích 733 héc ta, chia thành 5 khu sản xuất: Xưởng thân vỏ, xưởng lắp ráp, xưởng dập, xưởng sơn và trung tâm năng lượng.
Sau khi hoàn thành giai đoạn 1, nhà máy này sẽ sản xuất các mẫu xe VF 7, VF 8 và VF 9 để bán tại Mỹ và các thị trường lân cận; công suất sản xuất ở giai đoạn này có thể lên tới 150.000 xe/năm. VinFast đề cao việc mua linh kiện từ Mỹ theo thông cáo báo chí.
Với nhà máy sản xuất xe tại Mỹ, có khả năng các mẫu xe của VinFast khi bán ra sẽ đủ điều kiện nhận khoản ưu đãi thuế 7.500 USD, từ đó tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
