'Isabelle Müller': Mẹ - Người Đáng Để Thế Giới Biết Đến

Isabelle Müller trở lại Việt Nam với câu chuyện về 'đứa con gái' của mình - câu chuyện của chính bà: Con Gái Của Chim Phượng Hoàng - Hy Vọng Là Con Đường Của Tôi (NXB Tổng Hợp TP.HCM, 2022).

Cuốn sách viết về những thương tổn của một cô gái lai châu Á sống ở châu Âu đã vượt qua khó khăn và đạt được thành công. Toàn bộ tiền lợi nhuận từ việc bán sách, tác giả sẽ quyên góp cho Quỹ LOAN (LOAN Stiftung).

Tuổi Trẻ đã có cuộc phỏng vấn với Isabelle Müller khi bà đến Việt Nam để gặp gỡ độc giả tại Đường Sách TP.HCM vào ngày 19-3 tới.

Những Đau Khổ Tạo Nên Tôi: Một Con Người Hạnh Phúc và Mạnh Mẽ

* Đến những năm 1990, Isabelle mới có cơ hội đến thăm Việt Nam, nhưng trong suy tưởng của cô bé Isabelle lúc đó, Việt Nam được mẹ cô nhắc đến thường xuyên. Trong tưởng tượng của cô bé, Việt Nam là một đất nước như thế nào?

– Khi còn nhỏ, tôi đã ấp ủ một hình ảnh về Việt Nam là một đất nước tươi đẹp, nơi mọi người đều niềm nở, thân thiện và bình yên. Trong trí tưởng tượng của tôi, tôi thấy phong cảnh nông thôn xanh mướt. Có những cánh đồng lúa mà người dân trồng trọt trong không khí ấm áp và ẩm ướt, và những đứa trẻ vui đùa.

Theo lời kể của mẹ, thành thị khá khác so với tưởng tượng của tôi. Thành phố đông đúc với những người buôn bán ầm ĩ quảng cáo hàng hóa của họ. Và có các cửa hàng bày bán đồ sứ, vải thêu và trang sức thủ công.

Tôi yêu thích tưởng tượng về Việt Nam như vậy. Những câu chuyện mẹ tôi kể về những thời kỳ khó khăn khi bà còn là một thiếu nữ hoặc một người phụ nữ trẻ, những câu chuyện mà mẹ tôi đặc biệt nhấn mạnh khi tôi nhìn thấy vài vết sẹo trên cơ thể bà theo yêu cầu của con, đã ăn sâu vào tâm trí tôi.

Những câu chuyện của mẹ luôn là nguồn cảm hứng cho tôi về Việt Nam, nhưng niềm tin của tôi dần phai nhạt khi biết rằng đất nước đang chịu nhiều khó khăn trong chiến tranh.

Khi tôi trưởng thành hơn, cách nhìn của tôi về đất nước đã thay đổi. Những hình ảnh cũ về một đất nước thịnh vượng và hạnh phúc đã bị thay thế bằng những hình ảnh về đau khổ trong cuộc chiến tranh.

* Liệu chị đã được nghe mẹ kể những câu chuyện cổ tích Việt Nam chưa? Trong số đó, chị thích câu chuyện nào nhất?

– Mẹ tôi đôi khi kể cho tôi nghe một vài truyền thuyết. Tuy nhiên, câu chuyện mà tôi yêu thích nhất là câu chuyện về con rùa Hồ Gươm đã trả gươm cho người đánh cá và gươm sau đó được dâng lên vua Lê Lợi.

Ở châu Âu, chúng tôi cũng có một truyền thuyết tương tự: Truyền Thuyết Vua Arthur với thanh kiếm Excalibur.

* Từ khi nào chị có ý định chia sẻ câu chuyện của mình?

– Tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc viết tiểu sử và chia sẻ câu chuyện của mình với bất kỳ ai. Tôi không cảm thấy cuộc sống của mình đặc biệt và hấp dẫn đến vậy.

Ưu tiên của tôi luôn là viết tiểu sử về mẹ Loan, như lời hứa của tôi với bà từ khi còn nhỏ. Mẹ mới là người đáng để cả thế giới biết đến cuộc đời của mình, không phải tôi.

Nhưng vào năm 2007, Nhà xuất bản S. Fischer Verlag nổi tiếng ở Đức yêu cầu tôi viết tiểu sử của chính mình trước.

Thay vì viết cuốn tiểu sử về mẹ Loan - câu chuyện về một phượng hoàng như tôi đã đề xuất, nhà xuất bản muốn một 'nhân vật chính còn sống'.

Mẹ Loan qua đời vào năm 2003. Họ đề xuất điều đó không chỉ vì mục đích tiếp thị. Đối với họ, thế giới Đông Nam Á còn rất xa lạ, và tốt hơn hết, tôi nên kể câu chuyện từ góc nhìn của một cô gái lai Âu - Á sống ở châu Âu.

Vì thế, tôi viết câu chuyện của mình với sức mạnh duy nhất là để thấy tiểu sử của mẹ được xuất bản vào một ngày nào đó.

* Việc viết về con gái của chim Phượng hoàng không phải là một công việc dễ dàng. Không phải tác giả nào cũng dễ chịu khi đối mặt với ký ức của mình; có lúc nào trong quá trình viết, bạn cảm thấy không thể vượt qua và muốn dừng lại?

- Tôi tìm thấy sự bình an trong cuốn sách, chủ yếu là vì tôi đã hài lòng với bản thân mình. Dĩ nhiên, có những cuốn sách viết điềm tĩnh hơn, nhưng để viết được một cuốn sách như thế, có lẽ tôi nên theo đuổi một cuộc sống yên bình hơn là một cuộc sống ồn ào.

Với tôi, cuốn sách này mang lại sự bình yên vì nó không chỉ là về những đau khổ đã qua của tôi, mà còn là về những đau khổ đã làm nên tôi: Một con người hạnh phúc và mạnh mẽ. Tôi muốn chia sẻ quá trình biến cảm xúc tiêu cực thành hạnh phúc với độc giả, và vì vậy, tôi không thể dừng lại.

Trong quá trình viết, tôi chỉ dừng lại một lần duy nhất khi cần quyết định mức độ tiết lộ về vài nhân vật chính trong cuốn sách. Tôi cần tôn trọng quyền riêng tư của họ.

Khi tôi quyết định chia sẻ câu chuyện của mình, tôi quyết định làm điều đó một cách chân thành, tôn trọng mỗi cảm xúc và suy nghĩ. Viết lách cảm nhận như việc bóc trần tâm hồn. Tôi sẵn lòng chia sẻ những điều riêng tư nhất với công chúng.

Quyết định này không dễ dàng, nhưng đó là quyết định của tôi. Khi hoàn thành, tôi bất ngờ với tác động của câu chuyện lên người đọc và xã hội, cách họ được truyền cảm hứng sau khi đọc.

Mẹ Loan là nguồn cảm hứng vĩ đại nhất đối với tôi

* Trong tác phẩm Loan, câu chuyện về cuộc đời mẹ được tôi kể lại ở góc nhìn chính mình. Tôi cảm nhận rằng, một cách nào đó, cuộc đời của mẹ vẫn sống đọng trong tâm hồn con gái?

– Trong cuốn sách Loan, tôi chủ đích viết từ góc nhìn của mình. Tôi muốn hòa mình vào tính cách của mẹ, hiểu sâu hơn về cảm xúc của mẹ. Tôi muốn độc giả cảm nhận được những điều mà tôi cảm nhận.

Thật vậy, bạn sẽ thấy cuộc đời của mẹ Loan và tôi có nhiều điểm chung. Mặc dù chúng ta trải qua các thách thức khác nhau vào thời điểm và điều kiện khác nhau, nhưng giống như mẹ, tôi cũng đương đầu với nhiều khó khăn và học được nhiều bài học từ cuộc sống.

Trong cuộc sống, mẹ luôn là người quyết định liệu mọi thứ cần phải thay đổi, cải thiện hay không. Tôi học hỏi từ mẹ và tự quyết định điều gì là tốt nhất cho bản thân mình. Mẹ là nguồn cảm hứng vĩ đại nhất của tôi.

* Trong tương lai gần, bạn có kế hoạch xuất bản một cuốn sách mới không?

– Có, tôi định xuất bản một cuốn sách dành cho trẻ em, có tựa đề là Hip Hop in the Land of Ellsaby – Hip Hop ở xứ sở của Ellsaby. Câu chuyện này sẽ làm dịu lòng trẻ con sau những mất mát, như sau đại dịch COVID-19 chẳng hạn, và giúp chúng vượt qua những nỗi đau một cách mạnh mẽ hơn.

Tôi cũng dành thời gian cách ly để viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên của mình: một câu chuyện tình yêu đương đại mang nội dung tâm linh, một cuốn sách dày 350 trang với những câu hỏi sâu sắc về sức mạnh của cuộc sống sau cái chết và về tôn giáo.

Isabelle Müller (tên khai sinh Isabelle Gaucher) sinh năm 1964 tại Tours (Pháp). Cô là em út trong gia đình, cùng năm với anh chị sống lớn lên ở một ngôi làng nhỏ ở Pháp dưới hoàn cảnh khó khăn.

Từ năm 1985, Isabelle Müller chuyển đến Đức làm công việc biên phiên dịch. Hiện tại, cô đang sống hạnh phúc bên chồng và hai cô con gái.

Ở Đức, Con gái của chim Phượng hoàng – Hy vọng là con đường của tôi là tác phẩm được công bố trước, nhưng tại Việt Nam, Loan – Từ cuộc đời của một con chim phượng hoàng là tác phẩm đầu tiên giới thiệu chị đến độc giả Việt Nam.

Bản thảo về Loan được viết vào năm 2005 và lưu trong ngăn kéo suốt nhiều năm trước khi được xuất bản lần đầu tại Đức vào năm 2015. Nó đã tham gia cuộc thi Kindlestoryteller Award 2015 ở Đức và trở thành một trong những cuốn sách bán chạy trên Amazon trong khoảng hai năm.

Theo báo Tuổi Trẻ