Khả năng hiện thực hóa việc tạo ra áo giáp Iron Man

CON NGƯỜI SIÊU PHÀM VÀ CÔNG NGHỆ

Trong bộ phim Iron Man, Tony Stark - một nhà tư bản công nghiệp thông minh - diện một bộ giáp máy tinh xảo, được trang bị đầy đủ vũ khí từ tên lửa đến pháo sáng. Bộ giáp này có thể biến một người bình thường thành siêu anh hùng mạnh mẽ. Nhưng sức mạnh thực sự nằm ở công nghệ máy tính tiên tiến bên trong, kết nối trực tiếp với não bộ của Stark. Với tốc độ suy nghĩ, anh có thể bay lên trời hoặc phóng ra hàng loạt vũ khí nguy hiểm.

Iron Man có thể chỉ là chuyện tưởng tượng, nhưng hiện nay, việc tạo ra thiết bị giống như của Stark là khả thi. Đây không chỉ là một thí nghiệm học thuật, mà còn là một bước tiến trong việc nâng cấp cơ thể con người bằng công nghệ điều khiển học, thậm chí chỉnh sửa gen để sống sót trong môi trường khắc nghiệt ngoài hành tinh. Từ một nhánh nhỏ trong khoa học viễn tưởng, siêu nhân học (transhumanism) sẽ trở thành yếu tố quan trọng trong sự tồn vong của nhân loại.

Trong tương lai, khi robot trở nên mạnh mẽ và thông minh hơn con người, có thể chúng ta sẽ phải hợp nhất với chúng để tránh nguy cơ bị thay thế bởi chính các phát minh của mình.

Hãy cùng khám phá các khả năng này, đặc biệt là những khía cạnh liên quan đến việc thám hiểm và khai phá vũ trụ.

SỨC MẠNH TUYỆT ĐỈNH

Năm 1995, thế giới rúng động khi Christopher Reeve, nam diễn viên điển trai đóng vai Superman, gặp tai nạn nghiêm trọng và bị liệt từ cổ trở xuống. Reeve, người từng bay vào không gian trên màn ảnh, giờ bị giam trên chiếc xe lăn và phải dùng máy thở hỗ trợ. Ước mơ của ông là sử dụng công nghệ hiện đại để lấy lại khả năng cử động, nhưng ông đã qua đời năm 2004, một thập kỷ trước khi công nghệ này hoàn thiện.

Năm 2014, tại World Cup ở São Paulo, Brazil, một tỷ người theo dõi đã chứng kiến một người đàn ông khai mạc giải đấu bằng cú đá bóng. Điều đáng chú ý là người đàn ông này bị liệt. Giáo sư Miguel Nicolelis từ Đại học Duke đã cấy một con chip vào não anh, kết nối với một máy tính xách tay điều khiển bộ khung xương trợ lực. Chỉ với ý nghĩ, người đàn ông này có thể đi lại và đá bóng.

Khi phỏng vấn Nicolelis, ông chia sẻ rằng ông đã đam mê hành trình chinh phục Mặt Trăng của tàu Apollo từ nhỏ. Mục tiêu của ông là tạo ra một kỳ tích tương tự. Giấc mơ của ông đã thành hiện thực khi giúp bệnh nhân liệt đá bóng tại World Cup – đó chính là 'cú sút' lên Mặt Trăng của ông.

Trong một cuộc phỏng vấn với John Donoghue, giáo sư Đại học Brown và nhà tiên phong trong công nghệ hỗ trợ bệnh nhân liệt, ông cho biết bệnh nhân cần luyện tập như học lái xe đạp. Họ sẽ nhanh chóng kiểm soát được khung xương trợ lực và thực hiện những việc đơn giản như cầm cốc nước, điều khiển xe lăn, lướt web. Máy tính nhận biết hoạt động não liên kết với cử động cơ thể và kích hoạt khung xương trợ lực để biến xung điện thành hành động. Một bệnh nhân của Donoghue đã rất vui khi có thể cầm cốc soda và uống, điều mà trước đây cô không thể làm được.

Nghiên cứu tại các trường đại học Duke, Brown, John Hopkins và nhiều nơi khác đã giúp những người từng mất hy vọng có thể cử động lại. Quân đội Hoa Kỳ đã chi hơn 150 triệu đô-la cho chương trình Revolutionary Prosthetics để hỗ trợ các cựu binh từ chiến trường Iraq và Afghanistan bị tổn thương tủy sống. Hàng nghìn người phải sống gắn bó với xe lăn và giường bệnh do chiến tranh, tai nạn, bệnh tật hay chấn thương thể thao giờ đây đã có thể sử dụng chân tay trở lại.

Ngoài khung xương trợ lực bên ngoài, còn có phương pháp tăng cường sức mạnh cơ thể sinh học để sống trên hành tinh có trọng lực lớn hơn. Khả năng này xuất hiện khi các nhà khoa học tìm ra gen làm cơ bắp phát triển mạnh. Gen này ban đầu được phát hiện trên chuột, với đột biến khiến chúng có nhiều cơ bắp, được báo chí gọi là 'gen Chuột Mạnh'. Sau đó, dạng gen này được tìm thấy ở người và được gọi là 'gen Schwarzenegger'.

Nhóm các nhà khoa học phát hiện ra gen Schwarzenegger nhận được nhiều cuộc gọi từ các bác sĩ nhờ trợ giúp cho bệnh nhân bị thoái hóa cơ bắp. Tuy nhiên, họ bất ngờ khi một nửa số cuộc gọi đến từ các vận động viên thể hình muốn tăng cơ. Hầu hết những người này không quan tâm đến việc nghiên cứu mới chỉ ở giai đoạn thử nghiệm và chưa rõ tác dụng phụ. Hiện nay, giới chức thể thao đang đau đầu vì loại gen này khó phát hiện hơn nhiều so với các chất kích thích hóa học khác.

NÂNG CẤP CƠ THỂ

Ngoài việc tăng cường cơ bắp, các nhà khoa học còn sử dụng công nghệ nâng cấp cơ thể sinh học để cải thiện các giác quan. Người mắc một số dạng khiếm thính giờ đây có thể chọn phương pháp cấy ốc tai điện tử. Thiết bị này biến sóng âm thành tín hiệu điện để truyền qua dây thần kinh thính giác đến não. Đến nay, khoảng nửa triệu người đã chọn cấy ghép thiết bị này.

Với người khiếm thị, võng mạc nhân tạo giúp khôi phục một phần thị lực. Thiết bị này có thể được đặt ở máy quay bên ngoài hoặc trực tiếp lên võng mạc thật, chuyển hình ảnh thành xung điện, sau đó não bộ sẽ biến xung điện thành hình ảnh.

Ví dụ, hệ thống Argus II có máy quay video nhỏ gắn trên kính mắt bệnh nhân. Hình ảnh từ máy quay truyền đến võng mạc nhân tạo, thiết bị này chuyển tín hiệu về dây thần kinh thị giác. Hình ảnh cuối cùng có độ phân giải khoảng 60 pixel, trong khi phiên bản mới đang thử nghiệm đạt độ phân giải 240 pixel. (Mắt người có khả năng nhìn tương đương một triệu pixel và cần ít nhất 600 pixel để nhận ra gương mặt và vật thể quen thuộc.) Một công ty Đức đang thử nghiệm võng mạc nhân tạo 1.500 pixel, nếu thành công, sẽ giúp người suy giảm thị lực nhìn gần như bình thường.

Những người khiếm thị đã thử dùng võng mạc nhân tạo đều vui mừng vì có thể nhìn thấy màu sắc và hình dạng mờ mờ. Chỉ là vấn đề thời gian trước khi ta có được loại võng mạc nhân tạo với thị lực ngang bằng mắt người. Thậm chí, trong tương lai, thiết bị này có thể thấy được cả những “màu sắc” mà mắt thường không thể nhìn thấy. Ví dụ, người ta thường bị bỏng vì nồi nóng trông giống nồi nguội mà mắt không thấy bức xạ nhiệt hồng ngoại. Nhưng võng mạc nhân tạo và kính đặc biệt có thể phát hiện loại bức xạ này, giống kính nhìn ban đêm của quân đội. Võng mạc nhân tạo còn giúp con người nhìn thấy bức xạ nhiệt và các dạng bức xạ vô hình khác, điều này sẽ vô giá khi sống trên các hành tinh khác. Với võng mạc nhân tạo có thể 'nhìn' qua bão cát Sao Hỏa, dò tìm nhiệt hồng ngoại hoặc gia tăng cường độ ánh sáng phản chiếu trên các vệ tinh xa xôi, nơi ánh sáng Mặt Trời hầu như không chiếu đến.

Một ví dụ khác là thiết bị phát hiện bức xạ tử ngoại (UV), vốn nguy hiểm và có thể gây ung thư da nhưng rất phổ biến trong vũ trụ. Trên Trái Đất, khí quyển bảo vệ chúng ta khỏi UV mạnh từ Mặt Trời, nhưng trên Sao Hỏa không có lớp lọc UV. Do tia UV vô hình nên ta thường không biết mình đã tiếp xúc chúng ở mức nguy hiểm. Nhưng với siêu thị lực, người sống trên Sao Hỏa sẽ thấy ngay mức độ nguy hiểm của UV. Trên hành tinh luôn bị mây che phủ như Sao Kim, võng mạc nhân tạo sẽ dùng tia UV để tìm đường đi, giống như ong dùng tia UV của Mặt Trời để tìm đường trong ngày u ám.

Một ứng dụng khác của siêu thị lực là khả năng nhìn xa và thấy rõ những vật rất nhỏ. Các thấu kính đặc biệt nhỏ xíu sẽ cho phép ta nhìn thấy các vật ở xa hoặc các tế bào rất nhỏ mà không cần kính viễn vọng hay kính hiển vi cồng kềnh.

Công nghệ này cũng mở ra khả năng thần giao cách cảm và điều khiển bằng ý nghĩ. Hiện nay, con người đã chế tạo được chip thu sóng não, giải mã một phần và truyền thông tin đó lên mạng. Đồng nghiệp của tôi, Stephen Hawking, bị bệnh ALS và mất hoàn toàn khả năng cử động. Một con chip được gắn trên kính của ông thu sóng não và truyền vào máy tính, giúp ông viết ra những gì muốn nói bằng ý nghĩ, dù quá trình này diễn ra rất chậm.

Từ trường hợp của Hawking, ta thấy công nghệ điều khiển bằng ý nghĩ đã ở rất gần. Sử dụng công nghệ này, não bộ có thể kết nối trực tiếp với robot hoặc máy móc để chúng thực hiện các lệnh trong đầu con người. Trong tương lai, thần giao cách cảm và điều khiển bằng ý nghĩ sẽ trở nên phổ biến, cho phép ta tương tác với máy móc hoàn toàn bằng ý nghĩ. Chỉ cần nghĩ, ta có thể bật đèn, mở internet, ra lệnh cho máy viết thư, chơi trò chơi điện tử, liên lạc với bạn bè, gọi xe, mua hàng hoặc xem phim. Các phi hành gia tương lai sẽ dùng sức mạnh tâm trí để lái tàu và khám phá hành tinh. Các thành phố sẽ mọc lên trên sa mạc Sao Hỏa, tất cả nhờ các thợ xây điều khiển robot bằng ý nghĩ.

Đương nhiên, việc nâng cấp bản thân không phải là điều mới mẻ mà đã xảy ra song song với quá trình tồn tại của con người. Xuyên suốt lịch sử, chúng ta đã thấy nhiều ví dụ về việc con người sử dụng các phương tiện nhân tạo để gia tăng sức mạnh và tầm ảnh hưởng: từ quần áo, hình xăm, mỹ phẩm, đồ đội đầu, lễ phục, lông vũ, kính, máy trợ thính, micro, tai nghe, v.v. Dường như trong bất kỳ xã hội nào, con người cũng luôn tìm cách cải thiện cơ thể, đặc biệt là để gia tăng cơ hội sinh sản thành công. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa việc nâng cấp bản thân trong quá khứ và tương lai là, khi khám phá vũ trụ, việc nâng cấp cơ thể sẽ là chìa khóa để chúng ta sống sót trong nhiều môi trường khác nhau. Trong tương lai, có lẽ chúng ta sẽ bước vào thời đại tinh thần, nơi ý nghĩ có thể điều khiển thế giới xung quanh.

Trích đoạn bạn vừa đọc nằm trong cuốn 'Tương lai của nhân loại' của Michio Kaku. Ông được mệnh danh là người truyền thông cho khoa học, người sẽ dẫn dắt bạn trả lời những câu hỏi về tương lai của nhân loại bằng hiểu biết sâu sắc về vũ trụ, công nghệ sinh học, tên lửa hạt nhân... và với cách dẫn giải không thể rõ ràng, tường tận và thú vị hơn.