Trong thời đại hiện nay, chúng ta thường gặp các thuật ngữ như USB-C và USB 3 | USB 3.x không chỉ trong lĩnh vực máy tính mà còn trong các sản phẩm di động. Khi nói đến hai thuật ngữ này, thì phần lớn chúng ta sẽ nghĩ ngay đến một loại cổng giao tiếp mới, đời mới, có tốc độ truyền tải dữ liệu cao. Tuy nhiên, sự khác biệt cụ thể giữa chúng là gì?
USB (Universal Serial Bus) là một tiêu chuẩn công nghiệp được sử dụng rộng rãi để kết nối và truyền dữ liệu số theo kiểu tuần tự, plug-and-play, với tốc độ cao, tính đa năng và đa môi trường. USB thường xuất hiện trong nhiều lĩnh vực như dân dụng, công nghiệp, cả ở môi trường cố định và di động. Do được ứng dụng cho nhiều môi trường khác nhau, USB là tiêu chuẩn phổ biến nhất hiện nay với khoảng 2 tỉ cổng sản xuất mỗi năm. Điều thú vị (và cũng hơi buồn cười) là tên gọi có chữ Universal (vạn năng, phổ quát) nhưng lại có rất nhiều chuẩn khác nhau xung quanh USB, từ cáp kết nối, sạc và cả tốc độ truyền dữ liệu.
Sự khác biệt chính giữa USB-C và USB 3 nằm ở điều gì? USB-C là về kiểu cổng kết nối trong khi USB 3 liên quan đến tiêu chuẩn tốc độ truyền dữ liệu.USB Type-C - Giao diện mới
USB-C đang dần thay thế cổng USB-A - cái anh em thường thấy ở phía sau thùng máy PC, cổng chuột, bàn phím thông thường. Trên laptop, USB-A được thay bằng USB-C để làm cho máy gọn nhẹ hơn và giải phóng không gian cho các linh kiện khác.
Bên cạnh tính tiện lợi, USB-C còn có ưu điểm ở tính đa năng, không chỉ giới hạn ở việc sạc và truyền dữ liệu như các chuẩn USB trước. USB-C có thể được sử dụng để xuất tín hiệu hình ảnh, cho phép kết nối máy tính với màn hình ngoài. Người dùng cũng có thể sạc laptop thông qua cổng Type-C với bất kỳ củ sạc nào có đủ công suất, thay vì phải mang theo adapter của hãng vốn rất to và nặng. Ngoài ra, nhờ USB Power Delivery, việc sạc qua USB-C cũng nhanh hơn.Tiêu chuẩn USB 3
USB 3, hay cụ thể hơn là USB 3.x (x=0,1,2), là tiêu chuẩn về tốc độ truyền tải dữ liệu, với sự phức tạp và khó nhớ cũng thuộc hàng “thượng thừa”. Cần lưu ý rằng không phải cổng USB-C nào cũng hỗ trợ USB 3.x và ngược lại, không phải cáp USB 3.x nào cũng sử dụng đầu USB-C.USB 2.0 thế hệ trước đó chỉ có thể truyền tải dữ liệu ở khoảng 60 MBps, trong khi USB 3.0 đã nhanh hơn gấp 10 lần, đạt tốc độ lên đến 625 MBps (5 Gbps). Cổng USB 3.0 Type-A thường được sơn màu xanh dương, kèm theo biểu tượng SS (SuperSpeed). Cổng micro-USB 3.0 thường bao gồm 2 phần: phần chính là micro-USB và phần phụ bên cạnh, thường xuất hiện trên các ổ cứng di động.
Kể từ khi ra mắt chính thức, USB 3.x đã trải qua nhiều lần cập nhật và nâng cấp thông số kỹ thuật, cũng như thay đổi tên. Năm 2013, USB 3.1 đã trở thành chuẩn mới, cáp USB 3.0 được đổi tên thành USB 3.1 Gen 1, trong khi các loại cáp mới hỗ trợ chuẩn nhanh hơn được gọi là USB 3.1 Gen 2, với tốc độ lên đến 1.25 GBps (10 Gbps). Năm 2017, USB 3.2 đã xuất hiện, người dùng lại phải quen với 2 thế hệ mới là Gen 1 và Gen 2. USB 3.2 Gen 1 tương tự như USB 3.1 Gen 1, làm cho USB 3.0 thêm một lần đổi tên nữa. USB 3.2 Gen 2 không quen thuộc nhưng thực chất chỉ là USB 3.1 Gen 2, vẫn giữ nguyên tốc độ 10 Gbps. USB 3.2 Gen 2x2 là chuẩn USB 3 nhanh nhất hiện nay, với tốc độ gấp đôi USB 3.2 Gen 1, đạt 2.5 GBps (20 Gbps).Thunderbolt thì sao?
Thunderbolt 3 sử dụng cổng kết nối USB-C, với tốc độ lên đến 5 Gbps, nhưng như USB 3, không phải tất cả cáp và cổng USB-C đều hỗ trợ Thunderbolt 3 | 4. Cáp Thunderbolt thường tích hợp mạch điện tử bên trong để đảm bảo hiệu suất cao hơn qua kết nối 'active'. Nếu sử dụng MacBook có Thunderbolt, cần tìm phụ kiện tương thích để tận dụng tốc độ chuẩn này. Dây cáp Thunderbolt thường có biểu tượng sét để dễ nhận biết và thường đắt hơn cáp USB 3 thông thường.Dù C hay 3 thì vẫn chưa hoàn hảo, và mọi người đang cố gắng thay đổiNgay từ việc đặt tên cho USB 3, đã có nhiều rắc rối, nhưng không chỉ dừng lại ở đó. Các mẫu smartphone hiện nay tích hợp nhiều tính năng và biến đổi bên trong cáp kết nối để hỗ trợ chuẩn sạc nhanh của hãng sản xuất. Tuy nhiên, chưa có chuẩn chung, điều này có nghĩa là không thể sử dụng cùng một cáp sạc nhanh từ Xiaomi cho smartphone OPPO và ngược lại. OPPO cho biết họ muốn đảm bảo tính an toàn cao nhất, nên sạc nhanh VOOC | SUPERVOOC chỉ hoạt động khi hệ thống nhận diện các thành phần đạt chuẩn.
Trên các máy tính xách tay, có nhiều cổng USB-C khác nhau: một số hỗ trợ xuất hình ảnh, một số hỗ trợ sạc nhanh, và một số chỉ để truyền dữ liệu. Vấn đề này không chỉ làm phức tạp thêm mà còn làm người dùng phải chi tiền cho các bộ chuyển đổi của các nhà sản xuất thứ ba để có thêm tính năng đa dụng.Mong rằng trong tương lai, với sự hoàn thiện và phổ biến hóa của USB 4, người dùng sẽ không gặp phải những rắc rối như hiện nay với USB 3.