Buzz
'Bút danh đầy chất lính'
Trung Sỹ thực ra là bút danh của tác giả Xuân Tùng, sinh năm 1960 tại Hà Nội trong một gia đình viên chức.
Xuân Tùng, 18 tuổi, tham gia chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam từ năm 1978 đến 1983. Trải qua 5 năm chiến đấu đầy cam go, ông may mắn sống sót và giải ngũ với cấp bậc Trung Sỹ, nguồn gốc bút danh của ông.
Khi được hỏi về lý do chọn bút danh này, tác giả Xuân Tùng cho biết: “Trung sỹ là quân hàm của tôi trước khi ra quân, dù từ khi bước qua biên giới, tôi chưa từng được đeo nó trên ve áo. Đến bây giờ cũng vậy”.
Mãi đến khi nghỉ hưu, tác giả Xuân Tùng mới bắt đầu viết văn. Ông nói, khi tuổi càng cao, người ta thường hay nhớ lại thời tuổi trẻ. Vì vậy, vài năm trước, trong những lúc rảnh rỗi, ông lên mạng tìm kiếm thông tin về đơn vị mình từng phục vụ. Một lần, ông tham gia vào trang của những người yêu thích Quân sử, rồi viết về cuộc chiến tranh Tây Nam mà ông từng trải qua. Bài viết của ông thu hút nhiều sự quan tâm, lượng người theo dõi tăng nhanh. Nhiều người khuyến khích ông viết tiếp. Thế là những kỷ niệm với đồng đội ùa về, thôi thúc ông viết thành cuốn sách để mọi người hiểu hơn về cuộc chiến chống Khmer Đỏ, bảo vệ đất nước và tiêu diệt bọn diệt chủng. Năm 2017, cuốn sách Chuyện lính Tây Nam ra mắt, tác giả ký tên Trung Sỹ.
' Viết Chuyện lính Tây Nam, nước mắt tuôn trào '
Chuyện lính Tây Nam là cuốn sách đầu tay của ông. Ông viết như để tri ân cuộc đời, tri ân đồng đội còn sống hay đã hy sinh.
Một trong những điều tôi cố gắng và cam kết khi viết là 'phải thật, trần trụi như thực tế'. Qua cuốn sách này, tôi muốn mọi người hiểu rằng chiến tranh không phải là điều lãng mạn, mà thực sự là nỗi đau khủng khiếp, thậm chí là không có chút luân lý với loài người.
Nhà văn Nguyễn Văn Thọ cho rằng, Chuyện lính Tây Nam kết hợp cả tính sử liệu và tính sử thi, thể hiện đầy đủ hai tiêu chí quan trọng của văn chương: hình thức và nội dung. “120 câu chuyện trong “Chuyện lính Tây Nam” chứa đựng rất nhiều chi tiết về cuộc sống trong chiến tranh. Tác giả đã lựa chọn kỹ lưỡng những chi tiết phổ biến trong chiến tranh, nhưng lại tập trung vào đặc trưng của Chiến trường K. Điều này tạo ra sự hấp dẫn bởi những câu chuyện đều là những câu chuyện mới mẻ so với cuộc sống hàng ngày. Người không tham gia trực tiếp vào chiến tranh cũng không thể tưởng tượng ra được những điều tác giả mô tả”- nhà văn Nguyễn Văn Thọ phân tích.
' Đội trinh sát và chú chó Sara - cái nhìn độc đáo về lính '
Nhân vật chính trong tiểu thuyết là Sara - có nghĩa là 'Rượu' trong tiếng Campuchia - một con chó dũng mãnh với vẻ ngoài đầy duyên dáng được Phong mang về từ bến cá ven bờ sông Tonle Sap. Từ cuộc gặp gỡ đó, số phận của Sara liên kết với số phận của những người lính trinh sát thuộc một tiểu đoàn quan trọng, đi qua mọi chiến trường trên lãnh thổ của Chùa Tháp.
Nhân vật bốn chân này được tác giả mô tả như một con vật rất thông minh và đáng yêu. Sara hiểu biết sâu sắc về tâm trạng của các chủ nhân, biết khi nào nên tuân thủ và khi nào nên đòi hỏi sự công bằng, đúng với tính cách 'chó có suất'. Mối quan hệ giữa chú chó hoang và những người lính ngày càng chặt chẽ hơn qua từng trận đánh, qua mỗi trận mưa đạn pháo hay những khung cảnh đau lòng nhất. Đặc biệt ấn tượng là những lần Sara đã cứu mạng: trong một trận đánh ác liệt, Sara đã nhận ra quả lựu đạn M67 ẩn trong áo của một đứa trẻ và kịp thời báo cho chủ nhân tránh xa.
Tác giả mô tả Sara như một nhân chứng của chiến tranh đầy ấn tượng, làm việc để tìm kiếm chủ nhân của mình dù đã bị bỏ lại. Sara trở về sau những ngày lưu lạc như một lữ khách chân chính. Đôi khi, Sara là biểu tượng của những người lính can đảm nhưng cũng phải đối mặt với cảm giác cô đơn. Dù họ có thể hy sinh tính mạng trong những trận đánh, nhưng đêm đến, họ vẫn đối mặt với những nỗi nhớ, những ước mơ về hòa bình và sự bình an trong vòng tay của mẹ.
Mặc dù không đầy ác liệt như Chuyện lính Tây Nam, nhưng Đội trinh sát và con chó Sara vẫn giúp người đọc hiểu được những khó khăn, nguy hiểm mà người lính tình nguyện Việt Nam đối mặt ở Svay Chek. Sự hiện diện của họ là nguồn động viên mạnh mẽ cho Xã trưởng Sok Un, Xã đội trưởng Loung, cô giáo Chanrithy và những người dân ở Svay Chek trong việc xây dựng cuộc sống mới.
'Hà Nội, với những chiếc mũ rơm và tem phiếu - Bảo tàng của quá khứ Hà Nội vẫn còn đó.'
Tác phẩm này của tác giả Xuân Trung đã được đề cử vào danh sách chính thức của Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 13 - năm 2020 trong hạng mục Tác phẩm.
Với phong cách viết chân thực và sâu sắc, tác giả tái hiện lại những ký ức của một cậu bé Hà Nội, ghi lại những khó khăn, nỗi vui khi phải sơ tán, sự ngạc nhiên trước những chiếc mũ rơm và những tem phiếu, cũng như những người lạ đến nhà. Thành phố vẫn giữ lại vẻ đẹp và tình người, dù xung quanh có bao nhiêu lo toan và hoài nghi về thế giới.
Trên từng trang sách, Hà Nội của Trung Sỹ không được tô điểm lấp lánh hay mang đậm tình yêu lãng mạn. Nó thể hiện một Hà Nội thực tế hơn với những khó khăn, những lầm than của thời kỳ trước kia. Hà Nội trong ký ức của những đứa trẻ sinh ra vào những năm 60 thế kia, là hình ảnh của các quầy mậu dịch đông đúc, cùng với gương mặt mệt mỏi của những người dân và những cô mậu dịch viên khó tính. Mùi tóc mái của mẹ và không gian gác mái nơi bà nội làm việc mang trong mình mùi giấy ẩm mốc kỳ lạ...
Tác giả Bình Ca của 'Quân khu Nam Đồng' nhận xét: ''Hà Nội, mũ rơm và tem phiếu' không chỉ ghi lại những khoảnh khắc đẹp, rất đẹp, mà còn mở ra cho chúng ta một bảo tàng về thời chiến tranh, cuộc sống hàng ngày và những ngày sơ tán về quê trong hai thập kỷ 1960 và 1970... Một câu chuyện đẹp đến mê hồn về thời gian và sự hoài niệm qua góc nhìn của một cậu bé Hà Nội cũ'.
Có thể nói, hồi ức là nguyên liệu chính trong văn chương của Trung Sỹ. Tác giả nói: 'Tôi thích viết về những trải nghiệm thực tế của cuộc sống, dù đó có là tốt hay xấu đến đâu, vì tôi đã đọc nhiều sách và thấy như rằng cuộc sống chỉ có một hướng đi'. Theo ông, viết về ký ức là việc khó nhất, bởi phải đối mặt với những điều tồi tệ, dối trá, thậm chí là nỗi sợ hãi, nhục nhã của chính bản thân và cuộc sống đã trải qua. Sự trung thực là điều mà mọi tác phẩm hồi ký cần phải có.
'- Mytour tổng hợp -'
