Buzz
Khi suy luận, tìm kiếm thông tin hoặc đưa ra quyết định, chúng ta thường bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi cá nhân hóa. Julia Galef đã chia sẻ trong “Tư duy truy tìm sự thật” rằng “Chúng ta thường xuyên ‘đào sâu’ để tìm lỗi trong những lập luận mà chúng ta không đồng ý, nhưng lại bỏ qua những ‘lỗ hổng’ trong lập luận mà chúng ta tán thành”.
Đặt nhãn vào bản thân, cho rằng mình là người lạc quan, người nội tâm, hoặc người theo chủ nghĩa vô thần,... sẽ dẫn đến việc cố gắng bảo vệ một quan điểm mặc cho bất kỳ sai lầm nào. Galef mô tả tinh thần này như tư duy của một chiến binh trong cuộc đối đầu.
Không giống như tư duy chiến binh, tư duy lính trinh sát được tưởng tượng từ hình ảnh của người lính trinh sát, luôn cố gắng thu thập thông tin, dữ liệu trước khi tham gia cuộc đối đầu để lên kế hoạch thích hợp. Tư duy lính trinh sát nhìn nhận vấn đề một cách khách quan và chính xác. Thay vì chỉ nhìn thấy những gì muốn nhìn thấy, tin những gì muốn tin, và chỉ đấu tranh cho một phía của vấn đề, người mang tư duy lính trinh sát sẽ nhìn nhận toàn bộ hình ảnh của tình hình, từ đó đưa ra những giải pháp chính xác.
Tuy nhiên, trong hầu hết thời gian, chúng ta không sử dụng tư duy lính trinh sát. Như Galef đã nói, “Chúng ta thường tham gia vào cuộc tranh luận một cách đối đầu, với những ý niệm như ‘phải bảo vệ’, ‘phải phủ nhận’ hoặc ‘phải đưa ra lý lẽ ‘vô bất kỳ kẽ hở nào’ một cách tự nhiên và thường xuyên đến nỗi ta không nhận ra. Nguyên nhân là vì cách suy nghĩ đó đã trở nên quen thuộc, tự nhiên và tâm trí chúng ta đã được lập trình để tham gia vào các cuộc tranh luận theo hướng đó”. Hơn nữa, tư duy chiến binh cũng được đánh giá là mang lại sự thoải mái, sức ảnh hưởng lớn trong ngắn hạn và đôi khi giúp duy trì động lực. Tuy nhiên, hậu quả của nó lại rất nặng nề
Tại sao một số người có khả năng nhìn nhận sâu sắc mọi vấn đề, trong khi nhiều người khác lại không?
Đôi khi, bạn có thể ngưỡng mộ những người luôn giữ bình tĩnh và sáng suốt trước mọi tình huống. Bạn nghĩ rằng họ thông minh, hiểu biết sâu rộng và có tư duy sắc bén. Điều này không sai, nhưng chưa đủ. Thực tế, những gì họ có là “các kỹ năng kiểm soát cảm xúc, thói quen và quan điểm có thể điều chỉnh, giúp họ dễ dàng suy nghĩ như một lính trinh sát”, theo nhận định của Galef .
Không thể phủ nhận rằng tư duy lính trinh sát giúp bạn nhìn nhận bức tranh tổng thể về hiện thực, nhưng cũng có thể vì lí do đó mà đôi khi bạn sẽ gặp khó khăn, vì như câu nói, sự thật thường khắc nghiệt. Tuy nhiên, theo thời gian, cách tiếp cận tìm kiếm sự thật này lại mang lại hiệu quả tích cực, giúp bạn phát triển và điều chỉnh quan điểm sao cho phù hợp.
Mọi thứ đều cần thời gian và nỗ lực, tư duy lính trinh sát không phải là ngoại lệ
Với sự tích lũy kinh nghiệm qua nhiều năm nghiên cứu và diễn thuyết, trong cuốn sách “Tư duy truy tìm sự thật”, Julia Galef đã chỉ ra lý do tại sao con người thường thiên về tư duy chiến binh và điều đó đã đưa ra những quyết định sai lầm. Cùng với những ví dụ minh họa cụ thể, tác giả đã phân tích, giúp bạn đọc hiểu rõ về sự quan trọng của tư duy truy tìm sự thật; cách để cải thiện bản thân, rèn luyện để hạn chế tư duy chiến binh và áp dụng tư duy lính trinh sát vào cuộc sống.
Theo tác giả, việc này không dễ dàng, nhưng vẫn có thể thực hiện được nếu bạn từng bước thực hiện những hướng dẫn trong sách, chẳng hạn như chấp nhận thực tế, rèn luyện tính điềm tĩnh, không quá chú trọng vào bản sắc cá nhân, và mở lòng để hiểu những người không cùng quan điểm với mình…
Thế giới hiện đại với nhiều áp lực cuộc sống khiến tư duy chiến binh, từng giúp con người sống sót và truyền lại gen cho thế hệ sau trong thời cổ đại, giờ đã không còn phù hợp. “Đã đến lúc thay đổi cách tư duy, không cố chứng minh mình đúng hoặc bảo vệ bản thân khỏi những ý kiến đối lập mà tập trung nhìn nhận thế giới theo bản chất của nó”, để đạt được mục tiêu và hạnh phúc, và có quyền tự quyết cho cuộc đời của mình. Đã đến lúc áp dụng tư duy lính trinh sát - lối tư duy truy tìm sự thật.
“Chúng ta biết rõ về các sai lầm trong lập luận của mình, nhưng điều đáng kinh ngạc là chúng ta lại biết ít về cách khắc phục chúng trong cuộc sống hàng ngày. May mắn thay, Julia Galef có thể giúp chúng ta thay đổi điều đó. Với thông tin hữu ích và đáng tin cậy, ‘Tư duy truy tìm sự thật’ của Julia sẽ giúp chúng ta suy nghĩ sâu sắc hơn, nhìn nhận bản thân đúng đắn hơn và mắc ít sai lầm hơn.” - Adam Grant, tác giả của Originals, Give and Take, và dẫn chương trình podcast WorkLife, nhận định.
Là một cuốn sách tâm lý học, nhưng “Tư duy truy tìm sự thật” không chỉ là kiến thức học thuật mà còn mang tính ứng dụng cao. Đây là cuốn sách phù hợp với độc giả từ mọi lĩnh vực, mọi độ tuổi và tầng lớp, giúp họ có một hành trình tự hoàn thiện sâu sắc và ý nghĩa hơn.
Nếu bạn muốn có cái nhìn chính xác về các vấn đề trong cuộc sống để phát triển bản thân, “Tư duy truy tìm sự thật” là cuốn sách dành cho bạn.
Julia Galef là một diễn giả nổi tiếng của chương trình TED Talk. Năm 2016, bài diễn thuyết “Tại sao Bạn Nghĩ Mình Đúng - Ngay Cả Khi Bạn Sai” của Julia Galef đã đạt hơn 4 triệu lượt xem trên TED Talk. Ngoài diễn thuyết, Julia còn là người dẫn chương trình của “Rationally Speaking” và từng phỏng vấn các diễn giả, triết gia, và nhà khoa học nổi tiếng như Neil deGrasse Tyson, Phil Tetlock, Tyler Cowen…
