Khám phá Bad sector là gì?
Bad sector là gì?
Bad sector là khu vực trên ổ đĩa bị lỗi, khiến cho hệ điều hành và phần mềm không thể thực hiện các yêu cầu đọc/ghi dữ liệu vào phần đó.
Bad sector có thể xuất hiện trên cả ổ đĩa cơ học và ổ đĩa thể rắn (SSD). Có hai loại bad sector: một loại do lỗi về vật lý của ổ đĩa và không thể khắc phục, loại khác là do lỗi phần mềm và có thể sửa chữa.
Nguyên nhân gây ra bad sector
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bad sector, dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:
- Do nhiệt độ cao: Ổ cứng hoạt động tốt ở nhiệt độ khoảng 20 - 25 °C. Nếu nhiệt độ quá cao, đồng hồ dao động tinh thể thường xuyên thay đổi, gây thiệt hại cho phần cứng và tạo ra bad sector.
- Tuổi thọ ổ cứng hết hạn: Mọi ổ cứng đều có tuổi thọ riêng. Sử dụng ổ cứng lâu dài làm giảm tuổi thọ phần cứng, đồng thời cũng là nguyên nhân gây bad sector.
- Lỗi hệ thống tập tin: Xâm phạm hệ thống tập tin có thể tạo ra lỗi logic, dẫn đến bad sector.
- Tấn công virus / phần mềm độc hại: Virus và phần mềm độc hại, ngoài việc truy cập trái phép và thu thập dữ liệu, còn có thể gây bad sector trên ổ cứng.
- Tắt máy không đúng cách: Ổ cứng hoạt động ở công suất đầy đủ. Nếu máy tính tắt đột ngột hoặc mất điện, kim đọc có thể chà xát vào ổ đĩa, tạo ra bad sector.
- Do va đập mạnh: Rơi và va đập mạnh có thể làm kim đọc ổ cứng chạm vào đĩa từ, tạo ra bad sector.
Loại bad sector
Như đã đề cập, có 2 loại bad sector: một loại do lỗi vật lý không thể sửa được, gọi là bad sector 'cứng', loại khác do lỗi phần mềm có thể sửa được, gọi là bad sector 'mềm' hay bad sector dạng logic.
- Bad sector do vấn đề vật lý hay bad sector 'cứng':
Bad sector vật lý xảy ra khi vùng nhớ trên ổ cứng bị tổn thương về mặt vật lý. Nguyên nhân là do kim từ của ổ cứng tiếp xúc và gây hại cho đĩa từ, bụi bẩn bám trên ổ cứng, hoặc vùng nhớ trên ổ cứng thể rắn đã sử dụng quá nhiều và không hoạt động. Loại bad sector này không thể khắc phục.
- Bad sector do vấn đề phần mềm hay bad sector 'mềm':
Bad sector 'mềm' hoặc bad sector dạng logic là vùng bộ nhớ không hoạt động đúng cách. Hệ điều hành thử đọc dữ liệu trên vùng nhớ này và phát hiện mã sửa lỗi ECC không trùng khớp với nội dung của vùng nhớ, tạo ra hiện tượng lỗi. Các vùng nhớ này có thể được coi là bad sector và có thể được sửa chữa bằng công cụ Disk Check của Windows.
Rủi ro mất dữ liệu và hỏng ổ cứng
Dù ổ cứng của bạn đang hoạt động bình thường, bad sector vẫn có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào và làm hỏng một số dữ liệu quan trọng. Giải pháp duy nhất trong trường hợp này là thường xuyên sao lưu file và dữ liệu quan trọng trên ổ cứng.
Khi phát hiện bad sector, hệ điều hành sẽ đánh dấu và bỏ qua vùng nhớ này trong tương lai. Vùng nhớ sẽ được chuyển đến nơi khác, đảm bảo mọi yêu cầu đọc/chơi chơi xổ sốu được thực hiện mà không gặp vấn đề. Tuy nhiên, nếu dữ liệu đã được ghi trên bad sector trước khi hỏng, có khả năng cao các file đó sẽ bị mất.
Bad sector không nhất thiết là dấu hiệu của việc ổ cứng sẽ hỏng ngay lập tức, nhưng thực tế là ổ cứng bị bad sector có thể gây hỏng bất kỳ lúc nào. Nếu ổ cứng của bạn có nhiều bad sector và tốc độ chậm lại, thì việc thay thế ổ cứng mới là lựa chọn tốt nhất.
Kiểm tra và khắc phục bad sector
Windows tích hợp công cụ Disk Check (hay còn gọi là chkdsk), có thể dùng để quét ổ cứng, đánh dấu bad sector, và sửa lỗi phần mềm. Nếu Windows nghi ngờ vấn đề trên ổ cứng, hệ điều hành sẽ tự động chạy công cụ kiểm tra khi khởi động. Bạn cũng có thể chạy Disk Check để kiểm tra bad sector bất cứ khi nào bạn muốn.
Một số hệ điều hành khác như Linux, macOS cũng tích hợp các công cụ riêng để kiểm tra và phát hiện bad sector.
Bad sector có thể xuất hiện trên mọi loại ổ cứng. Vì vậy, hãy tạo thói quen thường xuyên sao lưu các file quan trọng. Nếu bad sector tăng, đến lúc bạn cần thay thế ổ cứng mới. Bạn cũng có thể tham khảo thêm ở bài viết Bad sector ổ cứng - Dấu hiệu và cách khắc phục để hiểu rõ hơn về bad sector.
