Khái niệm về đột quỵ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh

Dù đột quỵ mang lại nguy hiểm đáng sợ, dường như chúng ta vẫn còn hiểu rất ít về căn bệnh này. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu hơn về đột quỵ, từ nguyên nhân, triệu chứng đến cách phòng tránh.

Gần đây, đột quỵ đã trở thành một đề tài thường được đề cập trong báo chí, tin tức, đặc biệt là với sự tăng cường của nguy cơ gây tử vong. Điều đáng lo ngại là căn bệnh này thường xảy ra đột ngột, thậm chí ở những người có sức khỏe tốt và ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam.

Vì vậy, việc hiểu biết đầy đủ và chính xác về đột quỵ là vô cùng quan trọng. Hôm nay, Mytour sẽ hướng dẫn bạn tìm hiểu kỹ hơn về căn bệnh này.

Khám phá về đột quỵ

Đột quỵ là gì?

Theo Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Hồng Phúc - Bác sĩ Hồi Sức cấp cứu, Khoa Hồi sức cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Phú Quốc, “Đột quỵ” hay còn gọi là “tai biến mạch máu não”, là tình trạng mà dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể.

Khi xảy ra, não sẽ bị thiếu oxy và các dưỡng chất cần thiết, dẫn đến tổn thương và tử vong của tế bào não. Điều đặc biệt là quá trình này diễn ra rất nhanh, chỉ trong vài phút có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho tính mạng.

Các loại đột quỵ chính

Đột quỵ cho thiếu máu cục bộ: Chiếm đa số trường hợp đột quỵ (khoảng 85%), nguyên nhân là do động mạch bị tắc nghẽn.

Đột quỵ do huyết khối: Máu đông hoặc mảng bám tích tụ trong động mạch ở cổ hoặc não.

Đột quỵ do tắc mạch: Cục máu đông hình thành ở nơi khác trong cơ thể (thường là tại tim), sau đó di chuyển đến não.

Mặc dù chiếm đa số trường hợp, nhưng loại đột quỵ này có thể được phòng tránh hiệu quả nếu thực hiện các biện pháp đề phòng đúng đắn.

Tuy chiếm số lượng lớn trong các trường hợp, nhưng loại đột quỵ này có thể được phòng tránh hiệu quả nếu thực hiện đúng các biện pháp đề phòng.

Đột quỵ do xuất huyết: Chiếm ít hơn các trường hợp đột quỵ (khoảng 15%), xảy ra khi có vết nứt trên bề mặt não hoặc động mạch não, gây ra xuất huyết và phình mạch, làm thay đổi hình dạng hệ thống mạch máu não.

Thiếu máu não thoáng qua (TIA): Dù ít khẩn cấp hơn so với các loại đột quỵ khác, nhưng TIA cũng cần phải được xử lý kịp thời vì bao gồm các triệu chứng đột quỵ trong thời gian ngắn, thường chỉ vài phút.

Nguyên nhân của bệnh đột quỵ

Đột quỵ xảy ra bất ngờ và có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau:

Nguyên nhân từ các yếu tố kiểm soát được

Từ bệnh áp huyết cao: Áp huyết cao tăng khả năng hình thành cục máu đông - một trong những yếu tố chính gây ra đột quỵ.

Từ thói quen hút thuốc: Hút thuốc lá gây tổn thương cho mạch máu, làm động mạch cứng hơn và dẫn đến áp huyết cao.

Từ mức cholesterol cao, béo phì: Những tình trạng này có thể dẫn đến tăng huyết áp và mỡ máu, từ đó gây ra đột quỵ.

Từ bệnh tim mạch, tiểu đường.

Từ TIA (thiếu máu não thoáng qua).

Từ khả năng tái phát đột quỵ: Người đã từng mắc bệnh này có nguy cơ cao tái phát trong vài tháng đầu đến 5 năm sau. Việc theo dõi và quan sát trong thời gian này rất quan trọng.

Nguyên nhân từ các yếu tố không kiểm soát được

Tuổi tác: Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến mọi người, nhưng nguy cơ cao hơn ở những người già tuổi hơn.

Giới tính: Có lịch sử chứng minh rằng nam giới thường gặp đột quỵ nhiều hơn phụ nữ.

Tiền sử gia đình: Người sinh ra trong gia đình có người từng mắc đột quỵ hoặc các bệnh tim mạch, thiếu máu não thoáng qua, có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với người không có tiền sử này.

Dấu hiệu của đột quỵ

Các dấu hiệu nhận biết đột quỵ thường xuất hiện bất ngờ và đột ngột, thậm chí không gây đau đớn. Vì vậy, chúng ta dễ bỏ qua chúng. Các dấu hiệu bao gồm:

Tê liệt đột ngột: Thường là tê cứng mặt, tay chân hoặc một bên cơ thể. Bạn có thể tự kiểm tra bằng cách thử vòng hai tay qua đầu cùng một lúc hoặc nhận biết các biểu hiện như cười không đều hoặc miệng méo xệ.

Cảm giác mất thăng bằng, chóng mặt đột ngột trên cơ thể.

Mờ mắt hoặc suy giảm thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt.

Khó nói, nói chậm, không thể phát âm được các từ đơn giản.

Đau đầu đột ngột, không nguyên nhân rõ ràng, thường đi kèm với cảm giác buồn nôn.

Biến chứng nguy hiểm của đột quỵ

Đối với những người mắc đột quỵ, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể gặp nguy cơ:

• Tàn tật vĩnh viễn hoặc tạm thời, mức độ phụ thuộc vào thời gian não bị thiếu máu ở vùng nhất định và phạm vi ảnh hưởng lên cơ thể;
• Bị tê liệt, mất khả năng vận động một số cơ hoặc bộ phận cơ thể;
• Mất khả năng giao tiếp, ngôn ngữ và các chuyển động của miệng, gặp khó khăn khi nói hoặc nuốt;
• Suy giảm trí nhớ, nhận thức, khả năng suy nghĩ, khó khăn khi diễn đạt bằng lời;
• Ảnh hưởng đến tâm lý, người bị tai biến mạch máu não có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc, dễ bị trầm cảm.

Cách phòng tránh đột quỵ

Từ các nguyên nhân đã đề cập, cách tốt nhất để ngăn ngừa đột quỵ là tránh mắc các bệnh có thể gây ra đột quỵ như tiểu đường, cao huyết áp, béo phì, cholesterol cao, bệnh tim mạch...

Trong trường hợp đã mắc bệnh, quan trọng là kiểm soát và điều trị bệnh kỹ lưỡng. Đồng thời, cần duy trì các điều sau:

Thói quen ăn uống lành mạnh

Theo Bác sĩ Trần Thị Thu Liễu, Bệnh viện Y học cổ truyền TP HCM: Nâng cao lượng thực phẩm giúp ngăn ngừa đột quỵ như cá hồi, cá ngừ có chứa Omega-3; hạnh nhân, đậu nành giúp giảm cholesterol; cũng như ngũ cốc, bơ, rong biển, mâm xôi giàu magie.

Tránh ăn đồ đóng hộp, thực phẩm chế biến sẵn và các món ăn quá mặn, cũng như thức ăn chứa nhiều cholesterol như bơ, đồ chiên, gan, phô mai.

Hạn chế hoặc từ bỏ các đồ uống có cồn và thuốc lá.

Duy trì thói quen tập thể dục

Nên tập thể dục đều đặn ít nhất 5 ngày mỗi tuần, mỗi ngày khoảng 30 phút. Không cần lựa chọn những bài tập quá nặng nhọc như tạ, tennis, có thể thực hiện chạy bộ, yoga hoặc dưỡng sinh…

Thăm khám sức khỏe định kỳ

Nên thăm khám sức khỏe mỗi 6 tháng hoặc mỗi năm một lần, để phát hiện kịp thời các bệnh lý tiềm ẩn và nguy cơ gây ra đột quỵ, từ đó có biện pháp điều chỉnh cuộc sống, điều trị và phòng ngừa hiệu quả theo hướng dẫn của bác sĩ.

Các phương pháp điều trị đột quỵ

Không bỏ rơi người bị đột quỵ và ngay lập tức gọi xe cấp cứu, mỗi giây phút lúc này rất quan trọng.

Đặt người bị đột quỵ nằm nghiêng, đảm bảo đường thở thoải mái.

Tiếp tục theo dõi cẩn thận các biểu hiện, dấu hiệu của người bị đột quỵ.

Lưu ý: Không nên tự ý thực hiện các biện pháp như bấm huyệt, châm cứu, hoặc cạo gió đối với người đang mắc bệnh đột quỵ, Không cho bệnh nhân ăn hoặc uống vì có thể gây nguy hiểm do nguy cơ sặc, tắc đường thở. Không tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cho người mắc bệnh đột quỵ.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, thời gian quý báu để cấp cứu bệnh nhân đột quỵ là 4 - 5 tiếng.

Tùy thuộc vào tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ sẽ quyết định các biện pháp cấp cứu, can thiệp phù hợp:

Trong trường hợp nhồi máu não, cần sử dụng thuốc chống đông máu và thực hiện trong vòng 6 tiếng đồng hồ.

Và thực hiện can thiệp lấy huyết khối đối với tình trạng nhồi máu não.

Các câu hỏi thường gặp về bệnh đột quỵ

Câu hỏi 1: Tắm đêm không phải là nguyên nhân chính gây ra đột quỵ?

Câu trả lời là KHÔNG. Mặc dù nhiều trường hợp đột quỵ xảy ra vào lúc giữa đêm sau khi tắm, tuy nhiên tắm đêm không phải là nguyên nhân chính gây ra đột quỵ. Các chuyên gia khuyến cáo rằng việc tắm đêm trong thời gian nhiệt độ thấp nhất trong ngày có thể tăng nguy cơ đột quỵ do ảnh hưởng đến lưu thông máu và huyết áp.

Câu hỏi 2: Vì sao đột quỵ ngày càng trẻ hóa?

Để tìm câu trả lời, hãy xem xét các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây ra đột quỵ. Giới trẻ ngày nay thường tiêu thụ nhiều bia rượu, hút thuốc, ít vận động, gây ra mỡ máu, béo phì, và cholesterol cao, là những nguyên nhân chính dẫn đến đột quỵ.

Câu hỏi 3: Bài test đứng một chân liệu có phát hiện được đột quỵ?

Bài test đứng một chân phát hiện đột quỵ là kết quả của một nghiên cứu tại Nhật Bản vào năm 2014. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ áp dụng cho một nhóm nhỏ người trên 60 tuổi và có các bệnh như đái tháo đường, cao huyết áp, chưa được kiểm tra trên đối tượng rộng lớn nên chưa thể chắc chắn về hiệu quả của bài test này.

Do đó, để có chẩn đoán chính xác về đột quỵ, cần thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, đặc biệt là kiểm tra các bệnh lý nền.

Với những thông tin trên, Mytour mong bạn đã thu thập được những kiến thức hữu ích, giúp bảo vệ bản thân và gia đình. Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, hãy trân trọng và chăm sóc nó mỗi ngày. Chúc bạn luôn hạnh phúc.

Nguồn: Mytour

Mua rong biển tại Mytour ngay hôm nay: