Giải chi tiết câu 1, 2 của bài Luyện từ và câu - Tổng kết vốn từ trang 112 trong Vở bài tập Tiếng Việt lớp 5 tập 1. Câu 1: Tìm từ đồng nghĩa và trái nghĩa cho các từ sau:
Câu 1
Xác định từ đồng nghĩa và trái nghĩa cho từng từ sau đây:
|
Từ |
Đồng nghĩa |
Trái nghĩa |
|
a) Nhân hậu |
|
|
|
b) Trung thực |
|
|
|
c) Dũng cảm |
|
|
|
d) Cần cù |
|
|
Cách giải:
- Nhân hậu: Tính cách hiền lành, luôn mong muốn mang lại điều tốt đẹp cho người khác.
- Trung thực: Thẳng thắn và chân thật.
- Dũng cảm: Sở hữu dũng khí, không sợ đối mặt với thử thách và hiểm nguy.
- Cần cù: Làm việc chăm chỉ và không ngại khó khăn.
Giải thích cặn kẽ:
|
Từ |
Đồng nghĩa |
Trái nghĩa |
|
a) Nhân hậu |
nhân ái, nhân từ, nhân đức, phúc hậu,... |
bất nhân, độc ác, bạc ác, tàn nhẫn,... |
|
b) Trung thực |
thành thực, thành thật, thật thà, chân thật,... |
dối trá, gian dối, gian manh, xảo quyệt,... |
|
c) Dũng cảm |
anh dũng, mạnh dạn, gan dạ, bạo dạn,... |
nhát gan, nhát cáy, hèn yếu, bạc nhược,... |
|
d) Cần cù |
chăm chỉ, chuyên cần, chịu khó, tần tảo,... |
lười biếng, lười nhác,... |
Câu 2
Đọc truyện 'Cô Chấm' trong sách Tiếng Việt 5, tập một, trang 156. Hãy phân tích tính cách của cô Chấm và tìm các chi tiết, hình ảnh trong bài hỗ trợ cho nhận xét của em.
Cô Chấm
Chấm không phải là cô gái có vẻ ngoài xinh đẹp, nhưng người ta gặp một lần là nhớ mãi không quên.
Chấm có ánh mắt rất quyết đoán, nhìn ai là nhìn thẳng vào mắt dù là nam hay nữ. Chấm luôn thẳng thắn nói những gì mình nghĩ, không e ngại. Trong những cuộc bình bầu, khi mọi người còn ngần ngại không dám phát biểu, Chấm sẽ lên tiếng không ngại ngùng, thậm chí còn đánh giá mọi người bao nhiêu điểm một cách rõ ràng. Chấm cũng công bằng với bản thân, đôi khi tự nhận mình hơn người khác vài điểm. Mặc dù rất thẳng thắn nhưng Chấm không bị ai ghét bởi mọi người biết cô ấy luôn trong sáng và không có ý xấu.
Chấm giống như cây xương rồng, một loài thực vật có khả năng tồn tại trong điều kiện khắc nghiệt. Chấm cũng giống như vậy, ăn uống giản dị và làm việc chăm chỉ là nhu cầu tự nhiên của cô. Ngay cả khi về muộn và có ít thức ăn, Chấm vẫn ăn bình thường, không kén chọn. Cô luôn bận rộn với công việc, thấy khó chịu nếu không làm gì. Ngay cả vào ngày Tết, Chấm vẫn ra đồng làm việc từ sớm.
Chấm không quan tâm đến việc ăn mặc theo mốt. Trong mùa hè cô chỉ mặc một chiếc áo cánh màu nâu và trong mùa đông, dù thời tiết rất lạnh, Chấm vẫn chỉ mặc đúng hai chiếc áo ấy. Cô giản dị và gần gũi như mảnh đất, đồng hành cùng nắng mưa để nuôi dưỡng lúa qua từng mùa, từng năm.
Dù bề ngoài có vẻ ngoài mạnh mẽ, Chấm lại là người rất nhạy cảm và hay suy nghĩ. Có lần đi xem phim, những cảnh phim buồn đã làm Chấm khóc suốt buổi chiếu. Đến tối, trong giấc ngủ, cô tiếp tục khóc, mất biết bao nước mắt trong mơ.
Theo ĐÀO VŨ
| Tính cách cô Chấm | Chi tiết, hình ảnh minh họa |
| Trung thực, thẳng thắn | ....................... |
| ....................... | ....................... |
Cách giải:
Hãy chú ý theo dõi nội dung bài đọc để tìm kiếm các chi tiết cần thiết theo đề bài.
Giải thích cặn kẽ:
|
Tính cách cô Chấm |
Chi tiết, hình ảnh minh họa |
|
- Trung thực, thẳng thắn |
Đôi mắt Chấm đã định nhìn ai thì dám nhìn thẳng, nói ngay, nói thẳng băng, Chấm có hôm dám nhận hơn người khác bốn năm điểm, được cái thẳng như thế nhưng không ai giận, vì người ta biết trong bụng Chấm không có gì độc địa |
|
- Chăm chỉ, yêu lao động |
Chấm thì cần cơm và lao động để sống, Chấm hay làm thực sự, đó là một nhu cầu của sự sống, không làm chân tay nó bứt rứt, Chấm ra đồng từ sớm mồng hai, dẫu có bắt ở nhà cũng không được |
|
- Giản dị |
Chấm không đua đòi may mặc, Chấm mộc mạc như hòn đất |
|
- Giàu tình cảm, dễ xúc động |
Hay nghĩ ngợi, dễ cảm thương, khóc gần suốt buổi, trong giấc mơ, Chấm lại khóc mất bao nhiêu nước mắt |
