Chuyên gia tư vấn: Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thanh Cẩm - Chuyên gia Nhi khoa - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng

Trong loạt phương pháp ăn dặm cho trẻ, có ba phương pháp đang thu hút sự chú ý là ăn dặm truyền thống (với chiếc muỗng), ăn dặm theo phong cách Nhật Bản và ăn dặm tự chỉ huy. Mỗi phương pháp mang đến những ưu điểm và nhược điểm riêng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ với độc giả những kiến thức cơ bản về việc ăn dặm tự chỉ huy, hay còn được biết đến là ăn dặm theo phong cách BLW.

Ăn dặm tự chỉ huy (Baby Led Weaning - BLW) là phương pháp ăn dặm cho phép bé hoàn toàn tự quyết định về món ăn và cách ăn. Ở phương pháp này, trẻ được tự do chọn những món ăn muốn ăn trước hay sau, thích ăn hoặc không thích ăn, có thể ăn tự do hoặc tự tay cầm thức ăn đưa vào miệng theo cách mà bé muốn... Điều này đòi hỏi sự tôn trọng đối với quyết định và sở thích ăn uống của bé để bé có thể tự do thể hiện và khám phá cũng như làm quen với việc ăn uống một cách tự nhiên nhất.

Khi thực hiện ăn dặm tự chỉ huy, bố mẹ nên tham gia cùng bé ở cùng bàn ăn, cùng lúc và chung món ăn để kích thích sự mong muốn khám phá, thưởng thức thức ăn của bé ngay từ những buổi ăn dặm đầu tiên.

Cho bé thỏa sức sáng tạo với phong cách ăn dặm theo BLW, giúp bé phát triển kỹ năng tự nhiên và khám phá thế giới ẩm thực theo cách riêng của mình. Đồng thời, giúp các bậc phụ huynh thuận tiện hơn trong việc chăm sóc và chuẩn bị bữa ăn cho bé.

Với tự do trong việc ăn, bé có thể học và tận hưởng thức ăn theo nhiều cách khác nhau, làm tăng động lực cho bé khi ăn, giúp bé khám phá những đặc tính vị giác, mùi vị và màu sắc độc đáo của thức ăn, đồng thời nâng cao khả năng nhận biết thức ăn. Ngoài ra, phương pháp ăn dặm tự chỉ huy còn mang lại nhiều lợi ích như:

• Phát triển sự khéo léo trong cách tiếp cận và xử lý thức ăn, nâng cao khả năng phân biệt thức ăn qua vị giác, khứu giác và thị giác.
• Giúp bé hình dung và hiểu thế giới thông qua việc tương tác với thức ăn.
• Tham gia bữa ăn cùng gia đình để tạo sự gần gũi và thân thiện, đồng thời hình thành thói quen tốt từ các thành viên lớn tuổi.
• Trẻ tự ăn cũng là cơ hội để bé rèn luyện sự khéo léo trong việc phối hợp tay, miệng và mắt khi thực hiện các động tác như đưa thức ăn vào miệng.

Để thực hiện ăn dặm BLW đúng cách, quan trọng nhất là bạn cần tuân thủ những nguyên tắc sau:

Về thức ăn:

• Lựa chọn thức ăn phù hợp với sở thích của bé, đồng thời đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng.
• Chọn thức ăn phù hợp với độ tuổi để đảm bảo bé hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng.
• Cắt thức ăn thành những miếng nhỏ hoặc hình dạng thích hợp để bé dễ dàng ăn, chẳng hạn như cắt thành sợi hoặc que ngắn...
• Hạn chế các thực phẩm giàu muối, đường, mật ong, thực phẩm chế biến, thức ăn nhanh, lòng đỏ trứng, các loại hạt ngũ cốc... vì hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện, khó tiêu hóa và đào thải chúng.

Về cách ăn:

• Chọn tư thế ngồi ăn phù hợp, có thể để bé ngồi trên đùi bạn hoặc nên sử dụng ghế ăn riêng cho bé. Bé nên ngồi thẳng, mặt hướng về bàn ăn để tạo thói quen ngay từ những bữa ăn đầu tiên.
• Đảm bảo rằng bạn chỉ là người cung cấp thức ăn, không phải là người đưa thức ăn vào miệng bé. Hãy để bé tự làm quen và tự lập trong quá trình ăn.
• Chọn thời điểm ăn phù hợp với bé, khi bé tỉnh táo, không mệt mỏi, không buồn ngủ và không quấy khóc.
• Tránh áp đặt bé ăn nhiều hơn mong đợi hay ép bé ăn những thức ăn mà bé không thích.
• Không thúc đẩy bé bằng cách nói hay hành động khiến bé bối rối trong việc xử lý thức ăn.

Trong phương pháp ăn dặm BLW, bé được tôn trọng về khẩu vị và cách ăn, tạo không gian cho bé tự do lựa chọn thức ăn theo sở thích. Tuy nhiên, điều này cũng có thể gây ra nguy cơ thiếu mất một số chất dinh dưỡng như sắt do bé chỉ ăn những thứ mà bé thích. Đồng thời, tự do ăn có thể dẫn đến rủi ro nghẹn hoặc sặc thức ăn.

Một nghiên cứu quan sát cho thấy rằng chỉ số BMI thấp hơn ở trẻ thực hiện ăn dặm BLW so với trẻ được đút ăn. Vì vậy, khi quyết định áp dụng phương pháp này, các bậc phụ huynh nên cân nhắc kỹ về thực đơn cho bé cũng như cách giáo dục và hướng dẫn bé về thói quen ăn uống.

Ăn dặm đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ, không chỉ về thể chất mà còn về trí tuệ. Hãy lắng nghe ý kiến chuyên gia, lựa chọn chế độ ăn dặm phù hợp để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển toàn diện cho bé.

Giai đoạn ăn dặm đặc biệt quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện. Ăn uống không đúng cách có thể gây ra tình trạng biếng ăn, phát triển chậm, khả năng hấp thụ kém,... Cha mẹ nên chú ý đến những dấu hiệu này và bổ sung chế độ dinh dưỡng cho bé với các sản phẩm chứa lysine, các khoáng chất và vitamin như kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B giúp đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Những chất này cũng hỗ trợ quá trình tiêu hóa, tăng cường hấp thụ dưỡng chất, giúp bé ăn ngon miệng và khỏe mạnh.

Cha mẹ có thể tìm hiểu thêm:

Nhận biết các dấu hiệu thiếu kẽm ở bé

Thiếu dinh dưỡng và vấn đề tăng cân ở trẻ

Hãy thường xuyên ghé thăm trang web Mytour.com để cập nhật thông tin hữu ích về chăm sóc bé và gia đình.