Khám phá ẩm thực đường phố qua những trang sách

'Đại sứ ẩm thực'

Phở không chỉ là một món ăn ngon ở Hà Nội mà còn trở thành 'đại sứ ẩm thực', góp phần tôn vinh văn hóa ẩm thực Việt Nam trên toàn thế giới.

Món này đã tồn tại từ lâu, trở thành một phần của văn chương với nhiều tác phẩm như 'Món ngon Hà Nội' của Vũ Bằng, 'Chuyện người Hà Nội' của Hà Thanh Vân, và 'A đây rồi, Hà Nội 7 món' của Trần Chiến.

Từ những quán nhỏ ven đường đến nhà hàng sang trọng, ai cũng có thể thưởng thức hương vị tuyệt vời của tô phở. Phở có lẽ là món ăn mà người dân Hà Nội mong đợi nhất trong mùa giãn cách.

Sau hơn 30 năm quan sát, nghiên cứu và viết văn, tác giả Trần Chiến đã cho ra đời cuốn sách 'A đây rồi, Hà Nội 7 món'. Cuốn sách này tái hiện Hà Nội với đa dạng màu sắc và hình ảnh, từ vẻ đẹp của con người đến hương vị ẩm thực của thủ đô.

Các thương hiệu nổi tiếng như phở Thìn, Huyền Trân, Hói Bà Triệu, Tráng Hàng Than... đều được tác giả Trần Chiến 'ghi điểm' trong cuốn sách của mình.

Cùng đề cập về phương pháp nấu phở, ông viết: “Thời đại gia vị đã cho phép bất kỳ ai cũng có thể nấu phở. Chỉ cần thịt bò không quá già, cọng hành tươi, bánh phở vừa dai vừa mềm nhúng kỹ và thật nhiều, thật nhiều gia vị, một công chức bị giảm biên chế nào đó đã có thể nhận được lời khen 'nước dùng ngon đấy'”.

Trong Chuyện người Hà Nội, tác giả Hà Thanh Vân lại mở ra trước mắt người đọc hình ảnh một gánh phở bày bán trong khoảnh khắc sớm mai tinh mơ:

“Đôi quang gánh đơn giản, một bên đặt nồi nước dùng, bên kia đặt bát, đũa, thìa. Một nồi sốt vang không lớn lắm đặt bên cạnh, với những miếng thịt bò nâu đậm nửa nổi nửa chìm trong làn nước vàng óng ánh mỡ béo ngậy... Miếng thịt hầm mềm, ngon ngọt, đặt vào miệng nhai thì thấy vị bò đậm đà, rất mềm mại nhưng những thớ thịt vẫn nguyên vẹn... Nước dùng phở thơm nồng và trong lành, nóng hổi”.

Thế giới bún

Nếu ẩm thực Hà Nội hào hứng với phở thì giữa lòng TP.HCM ta lại thỏa mãn mắt, thỏa mãn vị với “thế giới bún”. Trong tác phẩm Hệ nàng cơm - Nàng bún,  của tác giả Lê Lade, chúng ta được dẫn dắt qua những vùng đất miền Nam để khám phá những tô bún đặc sản.

Trong những tô bún hấp dẫn đó, có bún sung, bún mắm nêm, bún sứa, bún tiêu, bún sen, bún hến... Mỗi loại bún được tác giả mô tả chi tiết, tạo cảm giác “đói” ngay lập tức cho người đọc trong những ngày giãn cách.

Với tên gọi “bún suông”, có lẽ ta dễ hiểu lầm “suông” là “không có gì”. Nhưng thực chất bún suông là một đặc sản, thậm chí đã nhận được sự công nhận từ các chuyên gia ẩm thực châu Á, được xếp vào top 10 món ngon của Việt Nam.

“Ngoài chả tôm có màu vàng đẹp mắt là thành phần đặc biệt, bún suông còn được kết hợp với thịt luộc, giò heo, tôm sú và cua hấp... Nước lèo thì thường được nấu với xương heo và tôm, mực khô, củ cải trắng... được gia vị bằng tương hột và me, đầu và vỏ tôm rang ngả màu đỏ cùng với gạch cua xào tỏi, có thêm mắm ruốc xào tỏi và nếp dẻo tạo thành hỗn hợp dẻo, mịn cho nên nước lèo rất đậm đà, thơm phức và có màu nâu đậm”, tác giả mô tả.

Hoặc như bún hến, một món ngon từ Huế, nhưng theo thời gian đã lan rộng và trở thành một biểu tượng với người dân Sài Gòn với nhiều phiên bản độc đáo.

Lê Lade phân loại từng nhóm bún và đặt tên cho các nhóm đó là “bún hơi là lạ” (bún chạo tôm, bún sen...), “bún đặc trưng” (bún riêu, bún bò...) hay “bún độc đáo” (bún sung...). Dù đề cập đến loại bún nào, độc giả đều cảm nhận được sự hấp dẫn, vị ngon trong trí tưởng tượng những ngày phải tự cách ly.

Bánh mì

Lọt vào danh sách 7 món đường phố ngon nhất trên thế giới, bánh mì trở thành món ăn quen thuộc với đa số người dân Việt Nam. Nó đã thâm nhập vào tiềm thức và trở thành chủ đề thường xuyên được nhắc đến trong các tác phẩm văn học, tài liệu.

Trong tác phẩm Không gian gia vị Sài Gòn, Trần Tiến Dũng mô tả: “Ai đã từng chờ đợi bánh mì nướng mới ra lò sẽ hiểu được niềm vui của người dân thành thị. Ánh lửa sáng từ lò bánh, tiếng lửa nổ như tiếng pháo, những người nướng bánh với gương mặt đỏ từ ánh lửa, từng chiếc bánh nướng vàng được lấy ra như ánh bình minh mới chói sáng từ các mái nhà”.

Theo ông, không hề sai khi nói rằng không gian xung quanh các tiệm bánh mì đã tạo nên một TP.HCM đặc biệt - “một không gian thơm phức từ hương vị của những chiếc bánh chín”.

Bánh mì hiện nay lan tỏa khắp mọi nơi, biến đổi và kết hợp với nhiều món ăn kèm, tạo ra đặc trưng về hương vị ở từng vùng, miền. Nhưng có lẽ không ai quên tiếng xe kéo kẹt rao “Bánh mì nóng hổi đây” vào mỗi buổi sáng tinh mơ hoặc khi trời chập choạng tối.

Đọc cuốn sách, không chỉ là bánh mì, mà còn nước dừa xiêm, cơm tấm, cà phê đen... cũng khiến cho lòng độc giả “sục sôi”. Tất cả đều tạo ra cảm giác muốn lên kế hoạch đi dạo trên các con phố và thưởng thức ẩm thực Việt ngay sau khi kết thúc thời gian cách ly.

Theo Zing News