Buzz
Các mô hình tổ ong đẹp mắt trong sa mạc như Badwater Basin, Thung lũng Chết của California và Salar de Uyuni ở Bolivia đã truyền cảm hứng cho các đạo diễn khoa học viễn tưởng.
Các mô hình tổ ong đẹp mắt trong sa mạc đã kích thích tạo ra nhiều tác phẩm khoa học viễn tưởng suốt nhiều thập kỷ. Các nhà khoa học cũng đã nỗ lực để giải thích vì sao sa mạc muối có hình tổ ong và đã tìm ra câu trả lời.
Lucas Goehring, phó giáo sư vật lý tại Đại học Nottingham Trent ở Anh, nói: 'Chúng tôi đã chỉ ra một lời giải đơn giản, hợp lý, ẩn sau lòng đất.'
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Physical Review X: 'Câu trả lời nằm trong mạch nước ngầm dưới lớp vỏ muối'.
Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học mô tả cách các lớp nước mặn và lượng nước ít lưu thông trong sa mạc tạo ra mô hình tổ ong.
Trước đó, các nhà nghiên cứu đề xuất rằng, các vết nứt và đường vân hình thành khi lớp muối nở ra và khô đi, uốn cong và phân mảnh dưới tác động căng thẳng. Bây giờ, các nhà khoa học chú ý rằng, những nỗ lực trước đây để hiểu hiện tượng này đã không đánh giá đúng kích thước đồng nhất của các hình lục giác, luôn có chiều ngang từ 1 đến 2 m, dù chúng xuất hiện ở bất kỳ đâu trên thế giới.
Dòng cuộn đối lưu
Nghiên cứu mới xác nhận ý tưởng được chấp nhận rộng rãi rằng, các mô hình tổ ong hình thành bởi một cơ chế xuất phát từ nhiệt động lực học cơ bản, tương tự như chuyển động của nước nóng và lạnh trong bộ tản nhiệt hoặc trong nồi nước sôi.
Goehring nói: “Các mô hình bề mặt phản ánh sự đảo ngược chậm của nước mặn trong đất, một hiện tượng tương tự như sự đối lưu của tế bào trong lớp nước sôi mỏng.
Sa mạc muối không khô cằn như vẻ bề ngoài của chúng. Dưới lớp muối là một lớp nước cực kỳ mặn, có thể đào lên bằng tay. Nước bay hơi vào những tháng hè nóng bức, chỉ để lại một lớp muối, một số muối sẽ tan vào lớp nước tiếp theo. Chu kỳ này lặp lại để tạo ra cái mà các nhà khoa học gọi là dòng cuộn đối lưu.
Nghiên cứu về sa mạc muối tập trung vào các dòng chảy dưới bề mặt này hoặc vào lớp vỏ. Nghiên cứu mới lập luận rằng, hai tính năng này tương tác và phản chiếu lẫn nhau để tạo ra các dải. Ở những nơi nước bề mặt dày đặc và mặn chìm xuống, muối tích tụ trên lớp vỏ để tạo thành các đường vân. Lớp vỏ muối phát triển nhanh hơn xung quanh các cạnh của mỗi hình lục giác vì nó tiếp xúc với nước mặn hơn ở giữa.
Thường thì, các cuộn đối lưu có hình dạng hình lục giác. Các nhà nghiên cứu cho biết, do chúng được xếp chồng lên nhau trên mặt phẳng muối, nên các cuộn bị ép vào nhau để tạo ra hình lục giác.
Stuart King, một nhà nghiên cứu tại Đại học Edinburgh ở Scotland, người không liên quan đến nghiên cứu, nói: 'Mọi người đều biết rằng, các mẫu hình lục giác phát sinh từ quá trình đối lưu và bay hơi, nhưng bài báo này liên kết điều đó với sự đối lưu xuyên thấu của lớp muối dưới đất, điều này dường như rất hợp lý vì một cơ chế lớn hơn đang thúc đẩy toàn bộ quá trình hình thành muối.'
Theo Live Science
