Buzz
Một chiếc đĩa ba thùy bí ẩn hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Ai Cập ở Cairo, được chế tạo từ đá và có niên đại ít nhất 5.000 năm.
Đĩa Sabu, một hiện vật cổ bí ẩn của người Ai Cập cổ đại, thường được biết đến như 'Đĩa ba thùy của Ai Cập' hoặc 'Đĩa Sabu'.
Đĩa Sabu gồm ba thùy cong hội tụ ở trung tâm, là một trong những cổ vật duy nhất được tìm thấy ở Ai Cập cho đến nay.
Lăng mộ của Hoàng tử Sabu được ước tính có niên đại khoảng 3.000 năm trước Công nguyên, một sự pha trộn giữa thời cổ đại và thời kỳ đầu của triều đại Ai Cập cổ đại.
Các nhà khảo cổ tin rằng vật thể được chế tạo từ đá và đồng, tuy nhiên, đĩa Sabu với mức độ chính xác cao và chế tạo từ vật liệu như đá phiến là một điều hiếm hoi.
Nhiều giả thuyết đã được đề xuất về chức năng của vật thể này, từ việc coi nó như một bình hoa, lư hương đến đồ trang trí, tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi về điều này trong cộng đồng nghiên cứu lịch sử và khảo cổ học.
Được phát hiện bởi nhà khảo cổ học nổi tiếng Walter B. Emery vào ngày 10/1/1936, chiếc đĩa bí ẩn này có hình tròn và kích thước đường kính khoảng 610 mm, cao khoảng 106 mm.
Chiếc đĩa được chế tác từ đá 'Schist', một thuật ngữ mà các nhà khảo cổ học sử dụng để chỉ đá metasiltstone trong quá khứ. Đây là loại đá bột kết biến chất, ít nứt hơn trong quá trình chạm khắc so với đá gốc.
Tuy nhiên, đĩa này lại có độ hoàn thiện cao, điều này cho thấy chắc chắn việc chế tác nó phải đến từ một thợ thủ công lành nghề. Trong lịch sử Ai Cập, có nhiều ví dụ về các bình chứa và các vật phẩm khác được làm từ đá Schist, cho thấy đây có thể là một loại vật liệu phổ biến trong quá khứ.
Bên cạnh các giả thuyết trên, giả thuyết 'chính thống' phổ biến hơn bao gồm: Đây có thể là một công cụ trộn để trộn ngũ cốc, thịt và nước, có thể cả trái cây. Hoặc có thể đây là một phần của máy bơm nước cổ đại.
Theo Adam Henessy, việc chứng minh hoặc phủ định điều này thực sự khó khăn, bởi tính chất dễ vỡ của đá, mặc dù việc sử dụng nó như một máy bơm nước hoặc công cụ trộn trong một thời gian dài có thể gặp nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, có một số điểm tương đồng rõ rệt giữa đĩa Sabu và cánh quạt máy bơm hiện đại, như hình dưới đây cho thấy.
Theo một nhà sử học nghiệp dư, việc tạo ra một bản sao của đĩa Sabu từ máy in 3D để chứng minh lý thuyết của họ. Theo họ, đĩa Sabu có thể là một 'cánh quạt' cổ đại, một phần của máy bơm ly tâm.
Khi đặt trong vỏ và đẩy với tốc độ cao qua trục trung tâm, chiếc đĩa thể hiện hiệu suất cao trong việc bơm nước. Hơn nữa, khi quay mà không có vỏ dẫn nước, đĩa tạo ra một dòng xoáy mạnh mẽ.
Những thí nghiệm này gợi ý rằng các thùy gấp lại độc đáo và hình dạng hơi lõm của đĩa có thể phục vụ cho một mục đích cụ thể.
Tuy nhiên, liệu chúng có liên quan đến nước không vẫn là một ẩn số. Một số người cho rằng những hình dạng kỳ lạ đó có thể là một phần của một công nghệ tiên tiến hơn.
Mô tả về đĩa Sabu được ghi lại trong một bức phù điêu từ năm 1500 TCN, vào thời điểm cuộc xâm lược của người Hyksos vào năm 1640 TCN.
Theo dòng thời gian lịch sử, đây cũng là thời kỳ con người bắt đầu sử dụng bánh xe, điều này khiến đĩa Sabu trở thành một khám phá tiềm năng cách mạng. Tuy nhiên, vật liệu đá phiến giòn không thể chịu được lực tác động như một bánh xe. Do đó, nó không thể là một bánh xe.
Theo một nghiên cứu mới đây, nhà khảo cổ học Akio Kato gợi ý rằng đĩa Sabu có thể được sử dụng trong sản xuất bia. Nó là một loại cái cào để trộn và làm đều hỗn hợp ngũ cốc, nước nóng.
Kato chỉ ra hai quan sát ủng hộ ý tưởng này. Đầu tiên, phòng chôn cất của Hoàng tử Sabu chứa các đồ vật liên quan đến 'thực phẩm' dành cho thế giới bên kia của Hoàng tử Sabu.
Vì vậy, không có gì lạ khi nghĩ rằng đĩa Sabu có thể được sử dụng để sản xuất bia, một loại 'thực phẩm' quan trọng đối với người Ai Cập cổ đại, tương đương với bánh mì và là nguồn cung cấp quan trọng cho thế giới bên kia.
Thứ hai, màu xám của đĩa làm cho nó dễ phân biệt khỏi vỏ màu nâu. Được tạo ra vào đầu thời kỳ đồ đồng và kim loại phổ biến trong những ngày đó là đồng hoặc đồng thau. Nếu được làm bằng đồng hoặc đồng thau, nó sẽ có màu nâu, làm cho việc kiểm tra chất lượng trở nên khó khăn.
Nghiên cứu cũng giải thích về hiệu suất của ba thùy trên đĩa, giúp trộn mịn các loại ngũ cốc với nước nóng mà không gây ra xoáy hoặc bong bóng, đảm bảo sự phân bố đồng đều và hiệu quả trong quá trình nghiền nhuyễn.
Một điều khác hỗ trợ lập trường của Kato là đĩa Sabu có thể dễ dàng di chuyển lên xuống khi đặt vào nước. Một lực nhỏ đã có thể tạo ra dòng nước, và dòng chảy sẽ tự động di chuyển đĩa.
Do đó, có thể đĩa Sabu đã được sử dụng trong các thùng bia lớn, là một phần của nhà máy bia cổ đại nhất thế giới được tìm thấy tại khu chôn cất Hoàng gia Abydos, tồn tại từ khoảng năm 3.000 TCN.
Nguồn: Grunge; Phys.org; USGS
