Khám phá các phương thức đo mật độ xương hiện đại

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 15/4/2026

Nội dung bài viết

1. Phương pháp đo mật độ xương là gì?

2. Các phương thức đo mật độ xương phổ biến nhất

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Loãng xương là căn bệnh khó khăn, cần phát hiện sớm để ngăn chặn tiến triển.
- Phương pháp đo mật độ xương giúp chẩn đoán loãng xương từ sớm.
- Nhóm người cần đo mật độ xương bao gồm người gặp nguy cơ gãy xương, sử dụng steroid lâu dài, đã cấy ghép cơ quan hoặc tủy xương, giảm hormone, trên 60 tuổi.
- Phương pháp DEXA và siêu âm là phổ biến nhất và chính xác nhất.
- Tiêu chuẩn chẩn đoán loãng xương dựa trên chỉ số T-score.
- Có những nhóm tạm thời không nên thực hiện đo mật độ xương như phụ nữ mang thai, người sử dụng thuốc chứa iod hoặc thuốc đồng vị phóng xạ.

Loãng xương là một căn bệnh đầy khó khăn, đặc biệt đối với người mắc phải. Việc phát hiện sớm có thể giúp ngăn chặn bệnh tiến triển. Phương pháp đo mật độ xương được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán loãng xương. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về phương pháp này!

1. Phương pháp đo mật độ xương là gì?

Loãng xương là tình trạng mất đi chất lượng của cấu trúc xương, làm giảm khả năng tái tạo tế bào xương, dẫn đến việc xương trở nên mỏng và dễ gãy hơn. Đo mật độ xương thực chất là một phương pháp đo lường mật độ xương, giúp phát hiện loãng xương kể cả khi không có triệu chứng rõ ràng.

Trước đây, việc phát hiện loãng xương chỉ diễn ra khi triệu chứng đã nghiêm trọng hoặc khi xảy ra gãy xương. Phương pháp đo mật độ xương ra đời để chẩn đoán loãng xương từ sớm, giúp cung cấp cảnh báo và biện pháp phòng ngừa cho người mắc bệnh.

Việc đo mật độ xương giúp phát hiện nguy cơ loãng xương

Việc đo mật độ xương giúp xác định nguy cơ loãng xương

Những ai cần đo mật độ xương?

Thực tế, việc đo mật độ xương có thể áp dụng cho mọi đối tượng từ trẻ đến già, nhưng nhóm đối tượng sau cần được thực hiện sớm vì nguy cơ loãng xương cao hơn bình thường:

Những người dễ gặp nguy cơ gãy xương do các chấn thương nhẹ, thậm chí có trường hợp gãy xương do ho hoặc hắt hơi mạnh.
Bị giảm chiều cao: Nếu một người mất chiều cao một cách đột ngột (khoảng 4cm trở lên), có thể do bệnh lý nặng hoặc loãng xương.
Sử dụng các loại thuốc steroid trong thời gian dài có thể tăng nguy cơ loãng xương. Thuốc này ảnh hưởng đến quá trình tái tạo xương.
Những người đã cấy ghép cơ quan hoặc tủy xương: Họ có nguy cơ loãng xương cao do tác dụng phụ của thuốc chống đào thải.
Mức độ hormone giảm: Giảm estrogen ở phụ nữ và testosterone ở nam giới có thể làm suy giảm chất lượng xương. Nguyên nhân có thể là do bệnh về hệ sinh dục hoặc trong quá trình điều trị ung thư.
Ngoài ra, những người trên 60 tuổi cũng cần đo mật độ xương vì chất lượng xương giảm do tuổi tác.

2. Các phương thức đo mật độ xương phổ biến nhất

Mặc dù có nhiều phương pháp đo mật độ xương, nhưng 2 phương pháp sau được coi là phổ biến nhất và có kết quả cao nhất hiện nay.

Phương pháp đo mật độ xương DEXA:

Phương pháp DEXA (Dual Energy X-ray Absorptiometry) hiện đang được sử dụng phổ biến nhất trên toàn cầu với độ chính xác lên tới 85 - 99%. Ngoài ra, phương pháp này cũng ít nguy hiểm hơn so với các phương pháp khác vì ít tia X được chiếu trực tiếp vào cơ thể.

Nguyên tắc sử dụng máy DEXA: Thực hiện đo mật độ xương trên 2 vùng chính là cột sống và háng. Khi có dấu hiệu loãng xương, hầu hết các nhóm xương khác trong cơ thể cũng sẽ có kết quả tương tự. Quá trình quét có thể kéo dài từ 10 - 20 phút.

Đo mật độ xương bằng phương thức DEXA là phổ biến nhất

Việc đo mật độ xương bằng phương thức DEXA được xem là phổ biến nhất

Đo mật độ xương bằng siêu âm:

Phương pháp siêu âm để đo mật độ xương mới xuất hiện gần đây đã thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia y tế vì khả năng chẩn đoán cao và không cần sử dụng nguồn phóng xạ (có thể gây hại).

Nguyên tắc siêu âm đo mật độ xương: Siêu âm đo mật độ xương được thực hiện ở vùng ngoại vi của gót chân. Tuy nhiên, do chỉ áp dụng ở vị trí này nên kết quả không được chính xác như kỹ thuật DEXA. Ngoài ra, thay đổi mật độ xương từ vùng ngoại vi thường xuất hiện chậm hơn ở các vùng khác như cột sống hay háng. Do đó, phương pháp này thường được sử dụng cho mục đích tầm soát, không thể chẩn đoán loãng xương một cách chính xác.

Ngoài hai phương thức đo mật độ xương đã đề cập, một số kỹ thuật khác cũng có thể thực hiện đo mật độ xương nhưng không đạt được kết quả cao như kỹ thuật DEXA:

Sinh thiết xương mào chậu
Sinh hóa lâm sàng
Đồng vị phóng xạ
Chụp cộng hưởng từ MRI,...

Phương pháp MRI cũng có thể đo mật độ xương

Tiêu chuẩn chẩn đoán loãng xương:

Chất lượng xương ở mức bình thường: Chỉ số T-score cao hơn -1 (T>1).
Tình trạng thiếu xương: Chỉ số T-score thấp hơn -1 nhưng cao hơn - 2,5 (-2,5 < T < -1,1).
Tình trạng loãng xương mức độ nhẹ hoặc trung bình: Chỉ số T-score thấp hơn hoặc bằng -2,5 (T <= -2,5).
Tình trạng loãng xương mức độ nghiêm trọng: Có chỉ số chẩn đoán loãng xương và có tiền sử bị gãy xương gần đây.

Mặc dù việc đo mật độ xương được khuyến cáo đối với mọi người, nhưng có những nhóm tạm thời không nên thực hiện các phương pháp này.

Phụ nữ đang mang thai.
Bệnh nhân đang sử dụng một số loại thuốc như: Baryt, thuốc chứa iod hoặc thuốc đồng vị phóng xạ.
Những người đang điều trị các bệnh lý khác được chỉ định không nên sử dụng các chất phóng xạ lên cơ thể.

Các câu hỏi thường gặp

Phương pháp đo mật độ xương có giúp phát hiện loãng xương sớm không?

Có, phương pháp đo mật độ xương giúp phát hiện loãng xương sớm ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Điều này rất quan trọng để ngăn chặn sự tiến triển của bệnh.

Những đối tượng nào cần thực hiện đo mật độ xương sớm nhất?

Các đối tượng như người bị gãy xương do chấn thương nhẹ, phụ nữ giảm chiều cao đột ngột, hoặc người dùng thuốc steroid dài hạn cần thực hiện đo mật độ xương sớm để phát hiện nguy cơ.

Đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA có an toàn không?

Có, phương pháp DEXA rất an toàn với độ chính xác cao từ 85-99%. Phương pháp này ít gây nguy hiểm vì lượng tia X chiếu vào cơ thể rất thấp.

Phương pháp siêu âm có thể dùng để đo mật độ xương chính xác không?

Không, phương pháp siêu âm chỉ được áp dụng cho vùng gót chân và không cho kết quả chính xác như DEXA. Nó thường được sử dụng cho mục đích tầm soát hơn là chẩn đoán.

Ai không nên thực hiện đo mật độ xương?

Phụ nữ mang thai, bệnh nhân sử dụng thuốc phóng xạ hoặc những người đang điều trị bệnh lý không nên thực hiện đo mật độ xương để tránh nguy cơ.

Các thông tin chỉ dành cho mục đích tham khảo. Chúng tôi khuyến nghị người đọc nên tham vấn ý kiến của các chuyên gia. Chúng tôi sẽ không chịu trách nhiệm về những trường hợp tự ý áp dụng khi chưa có tư vấn của chuyên gia lòng liên hệ tổng đài chăm sóc: 1900 2083 hoặc email: [email protected]