Buzz
An toàn thụ động trên ô tô là nhóm tính năng hỗ trợ bảo vệ người ngồi trong khoang xe khỏi tổn thương và nguy cơ tử vong khi tai nạn ĐÃ XẢY RA. Đơn giản, chúng là 'lá chắn cuối cùng'...
Dù có nhiều công nghệ an toàn chủ động, đôi khi không thể tránh khỏi các tình huống 'không thể làm gì hơn'. Chẳng hạn, khi đang di chuyển trên đường quốc lộ và bất ngờ đối diện với xe ngược chiều mất lái, va chạm không thể tránh khỏi vì tốc độ cao và hình sự diễn biến nhanh. Ngay lúc này, dù có công nghệ tiên tiến nào, tai nạn vẫn là điều tất yếu.
Tính năng an toàn thụ động đóng vai trò quan trọng như một tầng bảo vệ cuối cùng, trước khi lực va chạm tác động lên hành khách trong xe. Chúng là những yếu tố quyết định đến 'sự sống còn', được đặc biệt kiểm tra trong các thử nghiệm an toàn của Euro NCAP (châu Âu) hay NHTSA (Mỹ). Những đặc điểm này bao gồm những gì? Tầm quan trọng của chúng như thế nào trong việc bảo vệ mạng sống con người? Hãy cùng tìm hiểu và chia sẻ thêm thông tin trong chủ đề này nhé! 😃
Khu vực hấp thụ lực va chạm (Crumple Zone)
Đây là một không gian đặc biệt được thiết kế ở phía trước và phía sau xe, nhằm hấp thụ một cách hiệu quả lực va chạm và phân phối nó rộng rãi, tránh tập trung vào một điểm, trước khi nó ảnh hưởng đến khoang hành khách (nơi hành khách ngồi). Trong quá trình thiết kế ô tô, nhà sản xuất phải xem xét cách xe ứng phó với những tình huống xấu nhất khi có va chạm (phía trước, phía sau và bên hông), làm thế nào nó hấp thụ lực va chạm, lan truyền nó ra sao, và cố gắng giảm thiểu nó trước khi đến với hành khách.
Đây là lý do khi xem các bài kiểm tra an toàn của Euro NCAP và NHTSA, xe được đụng ở nhiều góc độ khác nhau. Họ sử dụng các manekin ngồi trong xe và cảm biến để đo mức độ tác động của lực va chạm vào manekin, từ đó đánh giá mức độ an toàn của xe.
Tùy thuộc vào kích thước và cấu trúc của từng loại xe cũng như công nghệ của hãng xe, khu vực hấp thụ lực va chạm được thiết kế khác nhau. Mặc dù chiếc xe có bị biến dạng nhiều hoặc 'nát bét' sau va chạm, đó không nhất thiết là xe kém chất lượng. Đôi khi đó là chủ ý của nhà sản xuất. Mức độ an toàn của xe không phụ thuộc vào việc chiếc xe sẽ biến dạng như thế nào sau va chạm, mà phụ thuộc vào lực tác động đến người ngồi trong xe, điều này được đo lường và kiểm chứng thông qua cảm biến và thiết bị hiện đại từ các tổ chức uy tín như Euro NCAP hay NHTSA. Vì vậy, khi chọn mua xe, hãy chú ý đến điểm an toàn của xe được đánh giá bởi hai tổ chức này!
Bảo vệ khu vực cabin xe
Sau va chạm, một thành phần cực kỳ quan trọng khác đảm bảo sự an toàn cho hành khách trong xe là khung bảo vệ xung quanh cabin. Sau lớp hấp thụ lực đầu tiên là khung cabin, phải vững vàng, khó biến dạng để bảo vệ hành khách tối đa.
Cột lái, bảng điều khiển, mui xe, chân phanh, chân ga và sàn xe được thiết kế để ít bị đẩy vào bên trong nhất có thể. Điều này đảm bảo rằng khi xảy ra tai nạn, hành khách không bị thương do khung xe biến dạng. Đồng thời, cửa xe được thiết kế đặc biệt để đóng kín trước tai nạn và có thể mở ra dễ dàng sau va chạm, giúp hành khách thoát ra nhanh chóng trong tình huống khẩn cấp. Ngoài ra, phần mui xe cũng phải được gia cố chặt chẽ để đảm bảo an toàn người ngồi trong xe ngay cả khi xe lăn nhiều vòng.
Kết cấu bảo vệ bên hông xe
Bên cạnh phần khung cabin, các chi tiết bảo vệ hành khách ở bên hông xe đóng vai trò quan trọng vì vùng này là nguyên nhân chính gây nguy hiểm và thương vong cho hành khách khi có va chạm.
Việc cải thiện độ cứng của cửa xe, khu vực hấp thụ lực trong cửa và thiết kế của ghế ngồi đều đóng góp vào sự an toàn cho người ngồi trong xe. Các yếu tố này không chỉ mang lại sự bảo vệ tốt hơn trong các tình huống va chạm bên hông, mà còn chứa đựng những tính năng an toàn tiên tiến được tích hợp sâu bên trong cấu trúc cửa xe. Điều này thường xuất hiện trên các dòng xe hạng sang và cao cấp, với các công nghệ hấp thụ và truyền lực va chạm được tích hợp trong cửa xe, kèm theo các đệm mút dày và mềm ở mặt tiếp xúc bên trong cửa hoặc các tính năng bảo vệ khác được tích hợp trong cấu trúc cửa xe.
Túi khí
Túi khí đóng vai trò quan trọng nhất trong việc giảm thiểu thương vong cho hành khách khi xảy ra tai nạn. Xuất hiện lần đầu vào năm 1952, túi khí trở thành trang bị phổ biến trên ô tô từ thập kỷ 70. Ngày nay, nó là phần bắt buộc và hoạt động hiệu quả khi kết hợp với dây an toàn.
Túi khí giúp giảm lực đập lên cơ thể khi tai nạn xảy ra, đặc biệt là ở phần đầu và thân trên. Khi có va chạm, bộ điều khiển gửi tín hiệu, kích hoạt bơm hơi tạo khí ni-tơ, làm bung túi khí ngay lập tức (dưới 1/20 giây). Sự kết hợp chính xác với dây an toàn là điều quan trọng để đảm bảo hiệu suất tốt nhất.
Để tránh chấn thương do túi khí, hành khách cần ngồi đúng tư thế và luôn sử dụng dây an toàn, vì túi khí không thể thay thế chúng. Hãy nhớ thắt dây an toàn đúng cách khi ngồi trên xe ô tô, đặc biệt là khi có trẻ em dưới 13 tuổi, họ nên ngồi ở ghế sau.
Túi khí trực diện phía trước (Frontal Airbag)
Tuy nhiên, trong một số tình huống, túi khí trực diện phía trước có thể gây thương vong do phát nổ mạnh. Do đó, các hãng xe ngày nay sử dụng công nghệ thông minh hơn, đặc biệt là trong các dòng xe hạng sang. Hệ thống 'nhận biết' khi có nguy cơ va chạm sẽ quyết định liệu nên bung túi, bung một hoặc cả hai túi, chọn bên nào, và điều chỉnh lực phát nổ để đảm bảo an toàn tối đa...
Nghe có vẻ rất phức tạp, vì để tìm ra 'đáp án' chính xác nhất, hệ thống sẽ phải thu thập rất nhiều dữ liệu từ nhiều cảm biến khác nhau. Dữ liệu này sau đó sẽ được phân tích để đưa ra quyết định cuối cùng. Điều này giúp xác định lực bung túi khí phù hợp nhất dựa trên các thông số như kích thước hành khách, vị trí ngồi, trạng thái dây an toàn, mức độ va chạm, hướng va chạm, và nhiều yếu tố khác. Do đó, khi túi khí không bung hoặc chỉ bung một cách nhẹ sau va chạm, đừng ngay lập tức kết luận xe không an toàn. Mọi thứ phụ thuộc vào loại xe, công nghệ tích hợp, mức độ nghiêm trọng của va chạm, và nhiều điều kiện khác.😁
Túi khí phụ (Side Airbag)
- Túi khí rèm (side-curtain airbag) thường đặt ở cột bên hoặc mép mui xe, kèm cả hàng ghế trước và sau
- Túi khí hông (side-torso airbag) thường đặt ở 4 cánh cửa hoặc trên ghế xe
Túi khí rèm bảo vệ đầu và vai của hành khách, trong khi túi khí hông bảo vệ phần thân. Cả hai loại túi khí đều đắt đỏ, thường trang bị trên xe hạng sang, cao cấp hoặc là tùy chọn. Giá trị của chúng thường chỉ thực sự hiện ra khi xảy ra tai nạn, đặc biệt là va chạm bên hông hoặc lật xe. Khung xe không bị biến dạng nhiều, tăng khả năng sống sót đáng kể cho hành khách.
Túi khí đầu gối (Knee Airbag)
Túi khí trung tâm (Center Airbag)
Người ngồi trong xe có thể va chạm vào nhau hoặc nếu chỉ có một người trong xe, có khả năng bị hất văng sang phía đối diện (do lực tác động quá mạnh từ bên ngoài). Tuy nhiên, với túi khí chèn giữa họ, như một bức tường êm ái, thương vong sẽ giảm đi. Túi khí trung tâm thường được đặt ở cạnh ghế tài xế và bên trên mui xe ở hàng ghế sau.
Túi khí đệm (Cushion Airbag)
Túi khí dây an toàn (Seat-belt Airbag)
Túi khí bảo vệ người đi bộ (Pedestrian Airbag)
Dây an toàn
Dây an toàn 3 điểm là một sáng tạo đơn giản nhưng có ảnh hưởng lớn trong việc bảo vệ tính mạng của hành khách trong xe. Trong trường hợp va chạm, việc quan trọng nhất là giữ hành khách ổn định ở vị trí ban đầu. Tất cả các ghế trong xe ô tô ngày nay đều trang bị dây an toàn. Hãy nhớ luôn cài dây, bảo vệ cho cả người lớn và trẻ em, bất kể ở đâu trên xe.
Các cải tiến mới của dây an toàn giúp nó hoạt động hiệu quả hơn:
- Công nghệ tự động siết dây an toàn khi hệ thống nhận diện nguy cơ va chạm
- Kẹp vải giữ cho dây an toàn không lỏng lẻo khi được siết chặt trong tình huống va chạm
- Công nghệ tự động điều chỉnh lực căng dây đai dựa trên mức độ va chạm
- Hệ thống cảnh báo nhắc nhở khi bạn quên thắt dây hoặc thắt không đúng cách
Tựa đầu
Tựa đầu không chỉ là một yếu tố an toàn thụ động mà còn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ hành khách. Trang bị tựa đầu là cần thiết cho tất cả các ghế trên xe, không phân biệt trước hay sau. Đặc biệt, tựa đầu giúp ngăn chặn hiện tượng 'Whiplash' xảy ra trong các tình huống va chạm từ phía sau. 'Whiplash' xuất hiện khi đầu bị đẩy về phía sau sau đó lại bị đẩy mạnh về phía trước khi xe dừng lại.
Ví dụ, khi bạn đang đứng đèn đỏ và có chiếc xe từ phía sau không kịp dừng lại, va chạm có thể xảy ra, gây hiện tượng 'Whiplash' cho tất cả hành khách. Trong tình huống này, tựa đầu đóng vai trò quan trọng bảo vệ người ngồi trước. Điều này tránh khỏi tình trạng đầu bị kéo quá xa khi va chạm xảy ra, giảm nguy cơ gãy đốt sống cổ.
Để ngăn chặn hiện tượng 'Whiplash', tựa đầu trên xe cần được đặt ở vị trí không quá cao so với trọng tâm đầu, tốt nhất là ngang tầm mắt hoặc cao hơn, và càng gần phía gáy càng hiệu quả. Người ngồi trên ghế cũng nên điều chỉnh tựa đầu sao cho vừa vặn với cơ thể, không ngồi quá chồm về phía trước, đảm bảo việc tựa sát đầu vào ghế. Điều này không chỉ tăng sự thoải mái khi di chuyển, mà còn là biện pháp an toàn quan trọng khi có tai nạn. Hãy nhớ luôn giữ cho đầu tựa vào ghế và tránh ngồi quá chồm về phía trước!
Kết luận
Những tính năng an toàn thụ động được đề cập không chỉ là các biện pháp an toàn cơ bản mà còn là những yếu tố quyết định giữa sự sống còn và rủi ro trên đường. Hiểu rõ về chúng giúp chúng ta sử dụng xe một cách thông minh, đảm bảo an toàn bản thân trong mọi tình huống. Cùng chia sẻ thêm thông tin hay ho nếu bạn có, để mọi người cùng học hỏi nhé! Cảm ơn mọi người đã đọc đến đây, chúc cả nhà luôn lái xe an toàn! 😃
