Hệ thống phanh là một trong những hệ thống quan trọng nhất trên một chiếc xe ô tô. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về cách hoạt động của nó.
Hệ thống phanh trên ô tô hiện đại đã trải qua nhiều cải tiến. Hãy cùng tìm hiểu về quá trình phát triển và cách hoạt động của hệ thống này.
Lịch sử phát triển của hệ thống phanh ô tô
Ban đầu, hệ thống phanh được làm từ khối gỗ để giảm tốc độ. Các khối gỗ này được gắn vào bánh xe và lái xe sẽ gạt đòn bẩy để làm giảm tốc độ quay của bánh xe. Cơ chế này đã được áp dụng từ giai đoạn đầu của sự phát triển ô tô.

Chi tiết về hệ thống phanh trên xe ô tô
Tuy nhiên, với sự phát triển của tốc độ xe hơi, việc sử dụng gỗ làm phanh không còn hiệu quả và tạo ra tiếng ồn khó chịu. Hệ thống phanh gỗ sau đó đã được thay thế bằng thép và da, trong khi bàn đạp chân thay thế cho đòn bẩy. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, các tài xế kinh nghiệm lái xe ô tô cho biết một số hạn chế với hệ thống mới này là hiệu quả sử dụng chưa cao và tiếng ồn khi dùng phanh lớn.
Với sự phát triển không ngừng, xe hơi ngày nay không chỉ là phương tiện đi lại quan trọng mà còn mang lại sự thoải mái và an toàn hơn cho người sử dụng. Hệ thống phanh ô tô cũng theo đó mà phát triển và sửa đổi liên tục nhằm tăng cường tính năng an toàn cho xe và người dùng.
Video về cách hoạt động của hệ thống phanh xe ô tô
So với các bộ phận khác của ô tô, hệ thống phanh ô tô khá đơn giản với rất ít bộ phận. Hệ thống phanh hoạt động khi người dùng nhấn chân phanh, một xi lanh chủ sẽ được kích hoạt. Điều này đôi khi còn được gọi là trợ lực phanh hoặc chân không. Chi tiết xem trong video dưới đây:
Video về cách hoạt động của hệ thống phanh xe ô tô.
Một số loại phanh xe ô tô phổ biến ngày nay
Ngày nay, hệ thống phanh trên xe ô tô được sản xuất dưới nhiều dạng khác nhau, mỗi loại xe sẽ trang bị hệ thống phanh phù hợp.
Phanh trống/Phanh tang trống:

Phanh tang trống là một trong những sáng kiến quan trọng nhất trong lịch sử phát triển của hệ thống phanh xe ô tô. Nguyên tắc hoạt động của phanh tang trống là sự kết hợp giữa má phanh và trống quay của bánh xe. Chính sự tăng cường lực ma sát làm cho bánh xe quay chậm lại hoặc dừng hẳn.
Phanh thủy lực

Phanh thủy lực được phát triển để khắc phục tình trạng lái xe càng nhanh thì cần lực phanh càng mạnh. Hoạt động của phanh thủy lực dựa trên quy luật thủy tĩnh (với nền tảng là định luật Pascal), giúp giảm đáng kể lực cần để dừng xe ở tốc độ cao.
Phanh đĩa

Phanh tang trống và phanh thủy lực đã cải thiện khả năng hoạt động, nhưng vẫn tồn tại một nhược điểm là dễ bị nóng. Với tốc độ phát triển nhanh chóng của ô tô, hệ thống phanh đĩa đã xuất hiện.
Từ những năm 1949, phanh đĩa được sử dụng phổ biến với kẹp phanh thủy lực và má phanh làm từ vật liệu ma sát cao. Khi đạp phanh, các má phanh áp vào đĩa xoay trên bánh xe tạo ma sát và giảm tốc độ của xe. Phanh đĩa hoạt động với hiệu suất cao hơn so với phanh thủy lực và phanh tang trống.
Những lưu ý về bảo dưỡng hệ thống phanh ô tô
Hệ thống phanh ô tô quan trọng cho sự an toàn, do đó bạn không thể bỏ qua việc bảo dưỡng.
Kiểm tra và duy trì mức dầu phanh
Hãy đảm bảo bình chứa dầu phanh được đổ đầy đủ. Hãy kiểm tra hướng dẫn sử dụng của xe để biết loại dầu phanh phù hợp nhất cho chiếc xe của bạn.
Nếu thấy mức dầu phanh giảm cần bổ sung thêm dầu. Nếu dầu phanh xuống cấp, đổi dầu mới.

Cần chú ý bảo dưỡng hệ thống phanh ô tô.
Thay dầu phanh
Theo khuyến nghị từ các nhà sản xuất ô tô, nên thay dầu phanh sau 2 – 3 năm sử dụng hoặc mỗi 30.000 – 50.000 km. Hãy thường xuyên kiểm tra dầu phanh và chất lượng của nó trong quá trình sử dụng xe.
Kiểm tra hệ thống dẫn dầu và Xilanh chính
Hệ thống dẫn dầu và xilanh chính là hai phần quan trọng của hệ thống phanh, giúp dẫn dầu phanh từ bình chứa đến từng bánh xe. Hãy theo dõi và kiểm tra kỹ lưỡng các đường dẫn này để phát hiện nguy cơ rò rỉ dầu. Các đường ống và kết nối giữa chúng là những điểm cần được quan sát, bên cạnh bể chứa dầu phanh cũng cần được chú ý.
Thực hiện kiểm tra và thay thế má phanh khi cần
Má phanh thường là bộ phận chịu tổn thất nhiều nhất trong hệ thống phanh. Chúng sẽ nóng lên và mòn dần theo thời gian. Theo khuyến nghị của các nhà sản xuất ô tô, nên thay má phanh sau 50.000 – 80.000 km hoặc sau 2 năm sử dụng.
Nếu sử dụng xe nhiều và phanh liên tục, cần thay sớm hơn. Để xác định thời điểm thay má phanh, cần kiểm tra mức độ mòn thực tế của chúng.

Má phanh là bộ phận chịu tổn thất nhiều nhất của hệ thống phanh.
Kiểm tra và bảo dưỡng đĩa phanh (RMytour)
Đĩa phanh cần được kiểm tra cùng với má phanh vì hai bộ phận này luôn tiếp xúc khi phanh. Bề mặt của đĩa phanh phải mịn. Nếu có rãnh đồng tâm trên bề mặt, điều đó thường là dấu hiệu má phanh đã mòn.
Dưới đây là chi tiết về hệ thống phanh ô tô, mong rằng những thông tin này sẽ giúp tài xế có thêm kinh nghiệm hữu ích khi lái và điều khiển xe ô tô.
Xem thêm: Tìm hiểu cách hoạt động của hệ thống phanh trên xe ô tô
Hệ thống phân phối lực phanh điện tử EBD trên xe ô tô
ABS là gì? Nguyên lý hoạt động của hệ thống chống bó cứng phanh ABS trên ô tô
(Nguồn ảnh: Danhgiaxe.com)
