Buzz
Khi được hỏi về sự thú vị của World Cup, hãy tự tin trả lời rằng Vì bộ não thấy mỗi trận đấu như một buổi hẹn hò đầy phấn khích.
Mùa World Cup năm nay đã khép lại hoàn toàn. Với nhiều người, đặc biệt là phái mạnh, thời gian qua là những ngày hứng khởi, sống động và đầy bất ngờ với những trận cầu đầy kịch tính.
Trong khi đó, với một số người như vợ, bạn gái hoặc đồng nghiệp của bạn, giờ đây họ có thể thả hồn vì... “Cuối cùng cũng đã kết thúc”.
Họ có lý do của riêng mình, cũng như một câu hỏi đã được quan tâm từ lâu: “Bóng đá có gì hay?”.
Trong suy nghĩ của họ, bóng đá chỉ là một đám đông nam giới đeo quần áo thể thao tấp nập xung quanh sân cỏ, là những đường chuyền di chuyển không ngừng, là những lần phải lắng tai nghe từ “việt vị” mà không hiểu tại sao.
Họ không thể hiểu tại sao có người sẵn lòng dành cả ngày đêm để nhìn vào TV hoặc màn hình điện thoại. Và rồi họ có thể trải qua một loạt cảm xúc từ sự bất ngờ, phấn khích đến niềm vui khiếp sợ trong suốt 90 hoặc 120 phút dài không có bàn thắng nào.
Tại sao một số người thích xem bóng đá còn người khác lại không?
Trong “tuần trăng mật” mỗi 4 năm này, thậm chí cả vợ hay bạn gái của đấng mày râu cũng có thể bị lơ đi. Không lạ khi người ta nói rằng: 'Nếu em định xem trực tiếp trước TV màu, thì anh khuyên nên mặc quần áo vào sớm. Vì nếu bị ốm hay cảm, anh sẽ phải dành thời gian để chăm sóc hoặc đưa em đi viện. Trong khi đây là tháng World Cup của anh!'
Sự cuồng nhiệt tới mức đó thực sự làm cho những người không hâm mộ hoặc không thích xem bóng đá cảm thấy lạ thường. Rõ ràng, xem bóng đá khác biệt so với xem các môn thể thao khác nhiều.
Trong khi những người hâm mộ đang say sưa theo dõi trận đấu, những người không phải là fan lại cho rằng trận đấu nhàm chán. Như trận Marocco vs Tây Ban Nha tại World Cup năm nay, hai đội chơi hơn 120 phút mà không có bàn thắng, cần đến loạt sút luân lưu để quyết định. Sẽ có nhiều phụ nữ nói với chồng rằng: Cả nửa ngày nhìn không có bàn thắng làm gì? Và họ sẽ nghe được câu trả lời: Vì em không hiểu được sự thú vị của bóng đá!
Vậy cái thú vị đó là gì?
Điều đó không phải là luật chơi hay các kiến thức cơ bản về cách thi đấu, luật việt vị. Nhiều người hiểu những điều đó, nhưng vẫn không thấy thú vị. Làm thế nào để những người không hiểu bóng đá có thể hiểu được cái vẻ thú vị đó một cách dễ dàng nhất?
Hãy để khoa học giúp bạn. Khoa học não bộ có thể giải thích rõ ràng tại sao một số người hoàn toàn không thể cảm nhận được niềm vui mà những người thích xem bóng đá có thể trải nghiệm.
Vị trí của hạt nhân accumbens trong não.
Câu trả lời không phức tạp như bạn nghĩ. Trong não của những người đam mê bóng đá, trò chơi này giống như một buổi hẹn hò.
Và não biết cách kích thích trước khi bắt đầu.
Trong não chúng ta có một khu vực gọi là “hạt nhân accumbens” (nucleus accumbens), nơi được xem như “trung tâm của sự hứng khởi” trong não. Nó nằm sâu bên trong và sản xuất chất dopamine. Mọi thứ thú vị trong cuộc sống có thể kích thích một ít dopamine trong hạt nhân accumbens. Điều này có thể là một viên sô cô la, một quyển sách hay, hoặc hành động tình dục. Mọi thứ thú vị với bạn đều có thể kích thích nó.
Tuy nhiên, khi giải phóng dopamine, não của bạn cũng cố gắng ghi nhớ sự kiện kích thích để có thể tái kích hoạt dopamine và khiến bạn cảm thấy hạnh phúc sau này. Hoặc ít nhất là dự đoán điều gì sẽ làm bạn hạnh phúc. Vì vậy, khi chuẩn bị trải nghiệm điều gì đó thú vị, não của bạn nhận ra: “Aha, tôi đã nhìn thấy manh mối này trước đó!”
Vì vậy, trước khi điều gì đó xảy ra, dopamine đã bắt đầu được sản xuất.
Khi mọi người trải nghiệm điều gì đó dễ chịu hoặc biết trước điều gì đó tốt sẽ xảy ra, hạt nhân accumbens (màu đỏ) giải phóng dopamine, khiến mọi người cảm thấy vui vẻ.
Hãy xem một ví dụ cụ thể. Hành động tình dục làm não bạn giải phóng dopamine, và nó sẽ nhớ một số dấu hiệu có thể dự đoán điều đó có thể xảy ra. Như việc nắm tay, hôn trong bóng tối… Não của bạn phản ứng với những dấu hiệu đó và việc giải phóng dopamine sẽ khiến những sự kiện này trở nên hấp dẫn.
Ví dụ, nếu bạn gái mời bạn đến nhà cô ấy, bạn sẽ vui vẻ dù chỉ ngồi trên ghế sofa và chưa làm gì, thậm chí chỉ là uống một chút nước. Không phải vì bạn sắp làm “điều đó”, thậm chí có thể bạn sẽ không làm gì hôm nay ngoài việc uống trà. Nhưng vấn đề là “điều đó có thể xảy ra”. Não của bạn chỉ cần như vậy. Chỉ cần nhận ra một số dấu hiệu và đó là đủ để giải phóng dopamine khiến bạn cảm thấy lâng lâng, cả buổi tối diễn ra trong tâm trạng sảng khoái.
Tuy nhiên... điều này có liên quan gì đến bóng đá?
Bóng đá cũng giống như hẹn hò, trong suy nghĩ của não.
Bóng đá cũng giống như một buổi hẹn. Sự phấn khích đã tồn tại trước khi mọi thứ bắt đầu.
Xem bóng đá như một cuộc hẹn, dù bạn chỉ đang nằm trên ghế sofa nhìn màn hình. Cái bất ngờ vẫn chưa xảy ra. Nhưng nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào, ít nhất là não của bạn nghĩ vậy. Vấn đề là nếu bạn gái không thể hiểu được tín hiệu trên sân, cô ấy sẽ không cảm thấy hào hứng. Cuối cùng, cô ấy thấy bạn chỉ đang ngồi đấy không làm gì, không có bàn thắng nào, vậy ý nghĩa của bóng đá ở đây là gì?
Thực sự, từ bên ngoài, chưa có gì xảy ra. Nhưng não của đàn ông đã bắt đầu cảm thấy vui vẻ. Đây là lý do tại sao người ngoài có thể thấy một người xem bóng đá cười mỉm một cách ngây ngô.
Các bàn thắng ít khi xảy ra trong trận đấu, nhưng khi xuất hiện, chúng tạo ra sự phấn khích cho người xem. Khi đội tuyển quốc gia bạn yêu thích ghi bàn, não giải phóng dopamine và ghi nhớ các sự kiện kích hoạt dopamine này. Người hâm mộ bóng đá và đã xem nhiều trận đấu biết rằng “điều gì đó” có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Mọi khoảnh khắc trong trận đấu đều có thể thay đổi cục diện, từ một đường chuyền hay một quả phạt góc bài bản. Người yêu bóng đá hiểu rằng những manh mối nhỏ này quan trọng vì chúng gợi ý điều thú vị sắp xảy ra. Bộ não của họ giải phóng dopamine, tạo nên niềm vui trong những khoảnh khắc này.
Đối với những người không xem bóng đá thường xuyên, họ không nhận biết các tín hiệu trên sân và não họ không phản ứng với những tình huống nhỏ nhặt này. Họ chỉ quan tâm đến việc bàn thắng được ghi, và nếu không, trận đấu có thể trở nên nhàm chán đối với họ.
“Có người xem trận đá dở như thế à?”, có lẽ đã có người nói trong những ngày gần đây.
Hãy để người hâm mộ thưởng thức niềm vui từ não bộ của họ, không chỉ trong World Cup.
Với những người yêu bóng, ngay cả khi đó là một bàn thắng không hấp dẫn, điều đó cũng không quan trọng. Bên trong não họ, các kỷ niệm và dự đoán về sự kiện đã được lưu trữ và giờ đây nó đã xảy ra. Khi xem trận đấu, não của họ kích hoạt tín hiệu khen thưởng, giải phóng dopamine tạo ra niềm vui tưởng thưởng.
Đối với những người thích xem bóng, không chỉ các trận đấu đỉnh cao như World Cup mà cả giải V-League cũng có thể mang lại niềm vui lớn.
Dopamine, nó không bao giờ cần lời giải thích.
Bóng đá mang đến một sức hút không thể chối từ đối với người hâm mộ. Mọi khoảnh khắc trên sân đều là lời hứa về điều gì đó có thể xảy ra. Bàn thắng, chiến thắng, tất cả những điều này kích thích dopamine, khiến người xem chú ý đến sân cỏ và quên đi mọi lo lắng khác.
Nếu bạn không thích bóng đá nhưng người thân và bạn bè lại rất đam mê, hãy hiểu và ủng hộ họ trong thời gian này. Não bộ và phản ứng của họ có thể giống như của bạn, nhưng niềm vui mà bóng đá mang lại hoàn toàn khác biệt.
