Vào năm 2021, một sự kiện kỳ lạ đã thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu và những người yêu thích động vật hoang dã khắp nơi: một con chim cánh cụt vua với bộ lông vàng ánh kim đã được phát hiện ở Nam Cực. Phát hiện này không chỉ gây sốc mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về sự phát triển và ý nghĩa của những đột biến di truyền đặc biệt trong thế giới động vật.
Nhiếp ảnh gia động vật hoang dã Yves Adams, trong chuyến thám hiểm đến Nam Georgia ở Nam Thái Bình Dương, đã có cơ hội ghi lại hình ảnh của một con chim cánh cụt vua với lớp lông vàng hiếm có. Adams, người đã quen thuộc với cảnh vật và các loài động vật trong khu vực, ngay lập tức nhận ra điều khác biệt. Thay vì bộ lông đen, trắng và vàng như những con chim cánh cụt vua khác, con chim này sở hữu lớp lông chủ yếu là vàng nhạt và trắng.
Adams cho biết khi chú chim cánh cụt vua đặc biệt bơi gần bầy đàn, mọi thành viên trong đoàn thám hiểm đều ngỡ ngàng và nhanh chóng chụp lại khoảnh khắc này. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nó chỉ kéo dài chưa đầy một phút trước khi nó lẩn vào đám đông hàng nghìn con chim cánh cụt khác.

Nguyên nhân chính dẫn đến màu vàng của chim cánh cụt là do một đột biến gen hiếm gặp. Đột biến này ảnh hưởng đến quá trình sản sinh sắc tố melanin, sắc tố tạo nên màu đen và nâu trong lông chim.
Tại sao màu sắc của nó lại khác biệt đến vậy?
Hiện tượng này không hoàn toàn mới lạ trong thế giới động vật. Một số trường hợp tương tự có thể kể đến là bệnh bạch tạng (albinism) hoặc bệnh bạch biến (leucism), đều là những khiếm khuyết di truyền ảnh hưởng đến sự tổng hợp sắc tố. Bệnh bạch tạng thường khiến toàn bộ cơ thể của động vật trở nên trắng và một số vùng có màu hồng do thiếu melanin – sắc tố chính tạo nên màu da, tóc và mắt. Tuy nhiên, chú chim cánh cụt vua này không phải là trường hợp mắc bệnh bạch tạng.
Theo các nhà khoa học như Allison Schulz, chuyên gia về chim tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Los Angeles, hiện tượng của chú chim cánh cụt này có thể là do bạch biến – một tình trạng rối loạn khiến cơ thể không thể sản xuất đầy đủ sắc tố melanin. Kết quả là con chim vẫn giữ được một số sắc tố vàng trên bộ lông của mình. Khác với bạch tạng, làm mất hoàn toàn melanin, bạch biến chỉ làm giảm lượng sắc tố, lý giải tại sao chú chim cánh cụt vàng có những vùng lông màu sáng nhưng không hoàn toàn trắng.

Màu sắc nổi bật này có thể vừa tạo ra lợi ích, vừa gây khó khăn cho cá thể. Mặc dù màu vàng rực rỡ có thể làm chúng dễ bị kẻ thù phát hiện, nhưng nó cũng có thể giúp chúng thu hút bạn tình hoặc nổi bật hơn trong cộng đồng.
Liệu chú chim cánh cụt màu vàng này có thể sống sót trong tự nhiên không?
Dù chú chim cánh cụt vàng thu hút nhiều sự chú ý, nhưng bộ lông khác thường có thể không mang lại lợi thế trong môi trường tự nhiên. Màu sắc của chim cánh cụt vua thường giúp chúng ngụy trang khỏi kẻ thù: bộ lông đen giúp chúng hòa mình với đại dương từ trên cao, trong khi bụng trắng giúp chúng trốn tránh kẻ thù dưới nước. Vì vậy, màu vàng sáng có thể làm chú chim này dễ bị săn mồi hơn.
Bên cạnh đó, bộ lông khác biệt có thể làm cho chú chim cánh cụt này bị đồng loại xa lánh, đặc biệt nếu nó không được cha mẹ chăm sóc do ngoại hình khác thường. Trong tự nhiên, những đặc điểm này có thể giảm khả năng sinh tồn của nó.

Nghiên cứu gen của chú chim cánh cụt vàng sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cơ chế di truyền và quá trình tiến hóa của loài chim cánh cụt.
Khả năng sinh trưởng của các cá thể có đột biến
Một câu hỏi khác đặt ra là liệu đột biến này có khả năng lan rộng và tác động đến toàn bộ quần thể chim cánh cụt hay không. Thực tế, đột biến này rất hiếm và là kết quả của gen lặn, có nghĩa là nó chỉ xuất hiện khi cả bố lẫn mẹ đều mang gen này. Ngay cả khi cá thể này sống đủ lâu để tìm bạn đời, khả năng truyền gen này cho thế hệ sau vẫn rất thấp.
Đáng lưu ý rằng những cá thể chim cánh cụt có màu sắc nổi bật đôi khi thu hút nhiều bạn đời hơn, vì màu lông sáng là yếu tố quan trọng khi chọn bạn tình. Tuy nhiên, điều này không đảm bảo rằng đột biến sẽ tồn tại qua nhiều thế hệ. Thêm vào đó, trong tự nhiên, những cá thể có màu lông dễ bị phát hiện thường không sống đủ lâu để sinh sản, do đó đột biến hiếm khi được truyền bá rộng rãi.

Phát hiện này nhấn mạnh sự phong phú và đa dạng sinh học của hệ sinh thái Nam Cực, ngay cả trong các loài vốn được cho là đồng nhất về màu sắc.
Sự xuất hiện của chú chim cánh cụt vàng ở Nam Cực là một hiện tượng đáng chú ý, mở ra nhiều câu hỏi về đột biến di truyền và tác động của chúng đến khả năng sinh tồn trong môi trường tự nhiên. Mặc dù màu sắc đặc biệt của chú chim cánh cụt vàng thu hút sự chú ý của các nhà khoa học và công chúng, nhưng việc sinh tồn và phát triển của nó trong điều kiện khắc nghiệt là một thách thức lớn. Chỉ có thời gian và các nghiên cứu sâu hơn mới có thể cung cấp câu trả lời chính xác về tương lai của những cá thể như vậy.
