Khám phá Chùa Quán Sứ - ngôi cổ tự linh thiêng nhất Hà Nội

Đặc điểm nổi bật của chùa Quán Sứ là sự giữ gìn truyền thống Phật giáo thuần túy, không kết hợp với các tín ngưỡng bản địa như thờ mẫu tam tứ phủ. Điều này làm cho chùa Quán Sứ trở thành một trong những ngôi chùa cổ hiếm hoi ở Hà Nội giữ được tính trong sáng và tôn nghiêm trong thực hành và tôn giáo.

Thủ đô Hà Nội tự hào với những danh thắng nổi tiếng, đặc biệt là các đền, chùa, đình cổ kính, linh thiêng có tuổi đời hàng trăm năm. Mỗi công trình mang một lịch sử và phong cách kiến trúc riêng biệt, thu hút nhiều tăng ni, Phật tử, du khách từ mọi miền đất nước. Trong số đó, chùa Quán Sứ, ngôi cổ tự đặt ngay giữa trung tâm thủ đô Hà Nội, nổi bật với vẻ đẹp và sự linh thiêng đặc biệt.' 

1. Chùa Quán Sứ ở đâu, mở cửa từ mấy giờ?

Khi chọn du lịch Hà Nội, nhiều du khách thích khám phá du lịch tâm linh. Thăm những chùa Hà Nội cổ kính là trải nghiệm thú vị. Một trong những chùa nổi tiếng là chùa Quán Sứ. Lịch sử lâu đời, chùa Quán Sứ không chỉ để cầu bình an, may mắn mà còn là trụ sở trung tâm của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Chùa Quán Sứ tọa lạc giữa Thủ đô, cách Hồ Hoàn Kiếm khoảng 1km. Du khách có thể di chuyển đến Chùa Quán Sứ bằng phương tiện cá nhân hoặc công cộng một cách thuận tiện. 

• Nếu đi bằng phương tiện cá nhân từ trung tâm Hà Nội, bạn có thể theo đường Lê Thái Tổ đến ngã tư Bà Triệu rồi rẽ phải, tiếp tục đi thẳng đến phố Quán Sứ. Rẽ trái và đi thêm khoảng 500m nữa là đến chùa Quán Sứ. Xung quanh chùa Quán Sứ có nhiều điểm giữ xe, bạn có thể đậu xe máy ở đây rồi đi bộ vào tham quan chùa. 
• Nếu đi bằng xe bus, bạn có thể chọn tuyến số 01, 32, 40 với các điểm dừng gần chùa Quán Sứ. 

Giống như các ngôi chùa khác, Chùa Quán Sứ mở cửa từ 6h sáng đến 19h tối hàng ngày. Trong những ngày Lễ Tết, chùa có thể mở cửa muộn hơn so với ngày thường. 

2. Ai là người thờ trong Chùa Quán Sứ? Lịch sử của chùa Quán Sứ Hà Nội

'Chùa Quán Sứ là nơi thờ Bồ Tát, Phật và các vị quốc sư thời nhà Lý. Trong chùa có 2 gian, gian bên phải thờ Thiền sư Nguyễn Minh Không với 2 thị giả. Gian bên trái thờ tượng Quan Bình, Châu Sương và tượng Đức Ông. Ở bên trong Chùa thờ ba vị Tam Thế Phật trên bậc cao nhất. Bậc tiếp theo ở giữa là tượng Phật A-di-đà, hai bên có tượng Đại Thế Chí và Quan Thế Âm. Bậc tiếp đến là tượng Phật Thích Ca ở giữa, hai bên là Ca-diếp và A-nan-đà. Bậc cuối cùng là toà Cửu Long đứng giữa Tượng Địa Tạng và Quan Âm. 

Ngoài ra, gian Quan Âm của Chùa Quán Sứ có trưng bày bức tượng sáp của Hòa thượng Thích Thanh Tứ với tạo hình và kích cỡ như người thật. Ông là nguyên Phó chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. 

Theo lịch sử ghi lại, chùa Quán Sứ được xây dựng dưới thời vua Trần Dụ Tông vào thế kỷ XIV. Sứ thần từ các nước phía Nam sang Thăng Long triều cống đều sùng đạo Phật. Triều đình đã cho xây dựng một ngôi chùa đặt tên là Quán Sứ cùng một toà nhà để tiếp các sứ thần. Đây là nơi họ có thể hành lễ trong thời gian lưu trú tại đây. Nề nếp ấy vẫn được giữ gìn đến thời nhà Lê Trung Hưng. 

Theo ghi lại của tiến sĩ Lê Duy Trung, vào thời vua Gia Long, khi triều Nguyễn chuyển đô từ Phú Xuân sang kinh đô mới và Thăng Long trở thành Bắc Thành, chùa Quán Sứ lúc này trở thành nơi cúng dường của quân nhân đồn Hậu Quân. Sau khi quân nhân rút khỏi đồn, chùa mới được trả lại cho dân làng. Sau đó, trụ trì mới của chùa đã cho xây dựng và tôn tạo thêm các khu đúc chuông, điêu khắc tượng… 

Năm 1934, Chùa Quán Sứ trở thành trụ sở trung tâm Bắc kỳ Phật giáo Hội, là Giáo hội Phật Giáo Việt Nam hiện nay. Năm 1942, theo bản thiết kế của kiến trúc sư Nguyễn Xuân Tùng và Nguyễn Ngọc Ngoạn, Hoà thượng Tổ Vĩnh Nghiêm đã duyệt và tu sửa lại chùa như ngày nay. Chùa Quán Sứ được chọn là địa điểm tổ chức các sự kiện đặc biệt quan trọng của Giáo hội Phật giáo Việt Nam và toàn thế giới. Chùa đã trở thành một trong những ngôi cổ tự đẹp đẽ và linh thiêng nhất Hà thành, thu hút đông đảo du khách và Phật tử từ khắp mọi nơi đến thắp hương, tham quan, chiêm ngưỡng chùa.

3. 4 điều đặc biệt về chùa Quán Sứ không phải ai cũng biết

Chùa Quán Sứ Hà Nội không chỉ có kiến trúc độc đáo và lịch sử lâu đời, mà còn có những điểm đặc biệt khác biệt so với các ngôi chùa khác.

3.1. Kiến trúc của chùa Quán Sứ mang nét đậm phong cách cổ tự miền Bắc

Kiến trúc của chùa Quán Sứ là sự kết hợp và tập trung những nét tinh túy từ những ngôi chùa lớn nhất miền Bắc của nước ta. Khuôn viên chùa được thiết kế với hình dáng chữ Công bên trong và hình dáng chữ Quốc bên ngoài, tạo thành bố cục “nội Công ngoại Quốc'. Chùa Quán Sứ là sự hòa quyện hoàn hảo giữa không gian rộng rãi, thoáng đãng và các tầng mái, tầng lầu chuông,… Sau nhiều lần tu bổ, tôn tạo, chùa Quán Sứ ngày nay bao gồm các công trình như Tam quan, chính điện, nhà khách, thư viện, giảng đường và tăng phòng.

Ở giữa khuôn viên Tam quan là tòa lầu chuông với 3 tầng mái. Sau cổng Tam quan là khu chính điện được xây dựng theo hình vuông với hành lang bao quanh, gồm 2 tầng. Tầng dưới có chức năng cách âm và tầng trên là nơi trú ẩn Tam Bảo. Toà nhà hậu đường nối với chính điện bằng cầu thang lộ thiên ở tầng giữa. Phía sau và hai bên của chùa là nhà khách, thư viện, tăng phòng và giảng đường.

3.2. Chùa Quán Sứ không thờ Mẫu Tam Tứ Phủ

Chùa Quán Sứ không thờ Mẫu và Tam - Tứ Phủ, không phải là pháp môn của Phật giáo như nhiều ngôi chùa khác. Chùa Quán Sứ thờ Phật, Bồ Tát và Thiền sư Nguyễn Minh Không. Điện Phật được bài trí vô cùng trang nghiêm ngay giữa chính điện. Sau đó là các pho tượng lớn, được sơn vàng lấp lánh đặt theo các bậc từ cao xuống thấp. Bên trái chính điện thờ Quan Bình, Đức Ông, Châu Sương. Bên phải là ban thờ Lý Quốc Sư và 2 thị giả.

3.3. Là trụ sở trung tâm của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Chùa Quán Sứ là nơi đặt văn phòng Hội đồng chứng minh và phòng khách quốc tế, văn phòng Hội đồng trị sự. Tại chùa cũng có giảng đường, hội trường và thư viện, văn phòng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, cũng như là văn phòng tổ chức Phật giáo Châu Á vì hòa bình ở Việt Nam. 

Chùa Quán Sứ cũng là nơi làm việc của các vị hoà thượng trong Hội đồng trị sự trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và các vị đại đức, thượng tọa, tăng ni của văn phòng Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Chùa cũng lưu trữ rất nhiều thư từ, tài liệu Phật giáo và là trung tâm giảng dạy, nghiên cứu, truyền bá Phật giáo lớn nhất Việt Nam.

3.4. Tất cả những câu đối và chữ viết trong chùa đều được sử dụng chữ Quốc ngữ.

Khi du khách đến thăm Chùa Quán Sứ, họ sẽ chú ý đến một điều đặc biệt. Dù đã được xây dựng từ gần một thế kỷ trước, tất cả các câu đối và chữ viết trong chùa đều sử dụng chữ Quốc ngữ thay vì chữ Hán như các chùa khác. Điều này thật sự độc đáo và hiếm có.

4. Lưu ý khi thăm chùa Quán Sứ

• Chùa Quán Sứ là một nơi linh thiêng. Do đó, khi đến thăm chùa, bạn cần mặc đồ lịch sự và kín đáo, hạn chế mặc đồ màu mè. 
• Không nên chạm hoặc lấy bất kỳ vật gì trong chùa mà không có sự cho phép từ nhà chùa. Hãy tránh đạp lên hoa cỏ, cây cối và đặt rác đúng nơi quy định.
• Nếu bạn muốn quay phim hoặc chụp ảnh, hãy xin phép từ ban quản lý nhà chùa và giữ yên lặng để không làm phiền người khác. 
• Vào các ngày mùng 1, ngày Rằm hàng tháng, hay các dịp Lễ, Tết, có rất nhiều du khách và Phật tử đến chùa để cầu sức khỏe, bình an và may mắn. Hằng năm, chùa cũng tổ chức các hoạt động mừng Lễ Quy Y Tam Bảo, Lễ Phật Đản, Lễ Mông Sơn Thí Thực. 
• Chùa Quán Sứ cũng thường xuyên tổ chức các buổi lễ cầu siêu tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ, các sinh linh bé nhỏ vào các dịp Lễ Vu Lan, những người đã mất vì tai nạn giao thông, lũ lụt, thiên tai…

5. Các điểm du lịch gần chùa Quán Sứ

Du khách khi đến tham quan Chùa Quán Sứ cũng có thể ghé thăm một số điểm du lịch nổi tiếng tại Hà Nội gần Chùa Quán Sứ như sau:

• Nhà tù Hỏa Lò cách 220m
• Hoàng thành Thăng Long cách 1,5km
• Bốt Hàng Đậu cách 1,9km
• Lăng chủ tịch Hồ Chí Minh cách 2,1km
• Hồ Gươm cách 2,5km

Bên cạnh những địa điểm du lịch đã liệt kê, có một khu vui chơi giải trí không thể bỏ qua nếu du khách đến Hà Nội, đó là VinKE & Vinpearl Aquarium. Đến thăm thủy cung Times City và VinKE, du khách sẽ trải nghiệm những hoạt động vô cùng thú vị như: 

• Khám phá thế giới dưới lòng đất tại thuỷ cung Times City với diện tích lên đến 4000m2, nơi cư trú của hàng chục nghìn loài sinh vật biển khác nhau, bao gồm 3 khu vực sinh thái khác nhau: khu nước mặn, khu nước ngọt và khu hang động bò sát. 
• Trải nghiệm show biểu diễn Nàng tiên cá hấp dẫn và thú vị. 

• Tham gia vui chơi tại VinKE - một khu vui chơi kết hợp giáo dục lành mạnh dành cho trẻ em. Tại đây, các bé sẽ được trải nghiệm những trò chơi hướng nghiệp để giúp họ định hình tương lai của mình. Các mô hình thực tế như bệnh viện VinKE, trụ sở công an, trụ sở cứu hỏa, trạm truyền hình, ngôi sao thời trang… chắc chắn sẽ mang lại niềm vui cho các em. 

Dù bạn đến từ xa hoặc đang sống tại Hà Nội, hãy dành chút thời gian ghé thăm chùa Quán Sứ để tận hưởng không gian yên bình và tìm kiếm sự an lành giữa cuộc sống đầy bận rộn của thành phố.