Khám phá chùa Thủ Lệ để tìm hiểu về làng cổ của đô thành xưa

Chùa Thủ Lệ nằm trong làng cổ cùng tên có lịch sử lâu dài và kiến trúc đặc sắc – sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật xây dựng hoàng gia và dân dụ là điểm đến mới cho nhiều du khách khi đến thăm đô thành xưa. Nằm ở đâu Chùa Thủ Lệ...

Chùa Thủ Lệ nằm ở đâu?

Chùa Thủ Lệ là một ngôi chùa cổ nằm ở khu vực Thủ Lệ Nam, xã Quang Phước, thị trấn Sia, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Chùa được hình thành vào giữa triều đại Lê (1428-1788), gần cạnh đồng châu Tam Giang.

Khu vực của chùa nằm ở phía đông bắc tỉnh Thừa Thiên Huế. Nơi này cách trung tâm thành phố Huế khoảng 15km. Nếu bạn đang có kế hoạch du lịch đến Huế , đây cũng là một điểm đến thú vị vì huyện Quảng Điền còn có nhiều di tích lịch sử, văn hóa và nghệ thuật quý giá, ngoài thành phố Huế hùng vĩ hay hệ thống lăng mộ và di tích uy nghi tráng lệ như: cố đô Hoa Châu, cung điện Phước Yên và đặc biệt là nhà thờ chùa cộng đồng – Chùa Thủ Lệ.

Chùa Thủ Lệ nằm ở làng cổ cùng tên – là một làng cổ của Thừa Hoá. Ảnh hành trình ở Huế. Khi đến thăm ngôi đền cổ này, bạn không chỉ có cơ hội thăm và ngắm kiến trúc đặc sắc của một công trình tôn giáo, mà còn tự do tham gia các hoạt động với người dân địa phương. như: trồng thủy sản, thu hoạch đồ nông sản và đặc biệt là thưởng thức những đặc sản vừa mới được đánh bắt ở đầm Tam Giang .

Thăm làng cổ Thu Lệ, bạn sẽ khám phá vẻ đẹp cổ kính và thơ mộng của Huế. Ảnh hành trình ở Huế. Ngoài ra, vùng đất của chùa Thủ Lệ ở Huế còn là quê hương của làng nghề truyền thống với nhiều sản phẩm nổi tiếng như bún ốc Sa, rau sống Thanh Trùng, má Bánh xếp Quảng Thọ, thêu dệt Thủy Lập, … hơn nữa, huyện Quảng Điền còn sở hữu 12km đường biển với nhiều bãi biển đẹp, đặc biệt là đầm lớn nhất Tam Giang ở tỉnh Thừa Thiên Huế với diện tích hơn 3.500 ha.

Làng Thu Lệ nằm kế bên đầm Tam Giang – đầm phá mặn lớn nhất ở Đông Nam Á.

Nếu bạn đang dự định đến với vùng đất huyền bí của Huế, chắc chắn bạn không nên bỏ qua vùng đất Quảng Điền, nơi có ngôi chùa cổ Thu Lệ với nhiều giá trị văn hóa và lịch sử truyền thống cùng với những điểm thu hút hấp dẫn. Tất cả sẽ làm cho hành trình du lịch thủ đô cổ của bạn trở nên vô cùng thú vị.

Chùa Thu Lệ của Huế và làng cổ Thuận Hòa

Hiện nay, tại Huế có hơn 300 đền đài lớn nhỏ, trong đó có hơn 100 đền đài cổ. Điều đặc biệt là hầu hết các đền đài vẫn giữ lại những đặc điểm cổ xưa của kiến trúc châu Á và Việt Nam, đặc biệt là chùa Thiên Mụ với hơn 400 năm lịch sử nằm bên dòng sông Hương lãng mạn. Ngoài ra, có nhiều chùa Huế nổi tiếng khác rải rác trong và ngoài thành phố, tập trung ở những đồi của Dương Xuân, phía tây nam thành phố Huế. Mỗi đền đài tại Huế không chỉ là một công trình kiến trúc độc đáo hòa mình với cảnh đẹp tự nhiên xung quanh, tạo nên một bức tranh tuyệt vời, mà còn là một di tích lịch sử, văn hóa và tâm linh độc đáo của người xây dựng xưa. Chùa Thu Lệ là một trong những ngôi đền đó.

Thủ đô cổ Huế có hơn 300 đền đài, lớn nhỏ, trong đó có hơn 100 đền đài cổ.

1. Chuyện ngụ ngôn về tên chùa Thu Lệ

Chùa Thu Lệ còn được người Huế gọi là chùa Hùng Lệ hoặc chùa Phật Lợi. Từ khi khởi đầu cho đến nay, chùa đã trở thành một ngôi đền cổ nổi tiếng của làng Thu Lệ. Ngay từ khi làng mới được thành lập, cộng đồng dân cư ở đây đã xây dựng ngôi đền này để đáp ứng nhu cầu tâm linh và tôn giáo.

Theo tiếng Trung, “Thu Lệ” có nghĩa là “giữ nghi lễ”. Tên chính thức của chùa và làng cổ này cho thấy người làng rất coi trọng việc bảo tồn nghi thức, trật tự và phong tục.

Cũng theo câu chuyện về “Phật Lợi” của chùa, tên của Đạo Tràng được lưu truyền. Theo truyền thuyết, vào những ngày xưa tại biên giới giữa làng Thu Lệ và làng Khương Phô, có một tượng Phật. Khi người làng Khương Phô thấy điều đó, họ ngay lập tức đến tượng để cầu nguyện, nhưng phát hiện ra rằng tượng quá nặng, mọi người đều từ bỏ. Lạ thay, sau đó, khi một nhóm trẻ con đưa tượng trở lại từ làng Thu Lệ, mọi thứ trở nên rất dễ dàng vì nó nhẹ. Khi tượng đến địa điểm hiện tại của chùa Thu Lệ Huế , người ta xây ngay một chùa để thờ tượng và đặt tên là Đạo Tràng.

2. Kiến trúc độc đáo của chùa Thu Lệ Huế

Đền cổ xưa ở làng Thu Lệ được vua Bảo Đại ban tặng và đặt tên là Hùng Lệ Tự năm 1941.

Con đường dẫn đến sân đền và đến điện chính được trồng hàng loạt cây phượng đang đến thời điểm đua nhau nở hoa.

Thăm chùa, du khách chỉ cần bước qua cổng tam quan để thấy con đường dẫn đến sân đền và điện chính. Cả hai bên lối vào đều được trang trí bằng cây cổ thụ, trong đó nổi bật và đẹp nhất là cây phượng đang nở hoa.

Nhìn chung, chùa Thu Lệ Huế được xây dựng theo kiểu cổ điển khá độc đáo. Hình ảnh đầu tiên mà du khách có thể thấy là cổng tam quan cao lớn, lối vào hùng vĩ. Tiếp theo là khu điện chính của chùa được xây dựng bởi các nghệ nhân theo phong cách của ngôi nhà 3 phòng, 2 mái. Phòng chính được xây theo kiểu nhà đình cổ. Đây là một kiến trúc lạ và hiếm có ở Huế vào thời điểm đó.

Chùa được xây dựng theo kiểu cổ xưa rất độc đáo. Ảnh: Du lịch Huế.

Một trong những đặc điểm độc đáo của chùa là trên bốn cánh cửa giữa, các nghệ nhân cổ xưa đã tạo ra những bức tranh đẹp về bốn cái bát (bát quái) với khắc điêu lụa tinh tế. Chi tiết gỗ của chùa được khắc điêu một cách tinh xảo, rõ ràng thể hiện dấu ấn của những tay nghề của người làm nghề làng Mỹ Xuyên ở Huế cổ. Cửa ở cả hai bên có hình ảnh của năm con dơ với chữ “Thọ”, tượng trưng cho “năm điều may mắn”. Với những yếu tố trang trí như vậy, chùa là nơi mà người dân thôn nhỏ có thể thành kính thờ Phật, cầu nguyện cho hòa bình, đặc biệt là vào các ngày lễ, lễ hội. Đây cũng là địa điểm thú vị cho du khách từ khắp nơi trên thế giới khi có cơ hội đến Huế.

Ban đầu, chùa Thu Lệ chỉ được xây dựng bằng tre và tranh tre, nên bị ảnh hưởng nặng nề bởi thời tiết và môi trường xung quanh. Sau đó, chùa được khôi phục và xây dựng thêm. Năm 1941, chùa được chính thức đặt tên là chùa Hùng Lệ bởi vua Bảo Đại. Vì vậy, ngay trên cánh cửa chùa có ba chữ Hùng Lệ Tự.

Trên bia chùa, có ba chữ Hùng Lệ Tự. Ảnh: Du lịch Huế.

Mái chùa được trang trí bởi bốn linh hồn: long – kỳ – quỷ – phụ, điểm nổi bật nhất là hình ảnh hai con rồng bên cạnh ngôi nhà trung tâm của mái chùa được chạm khắc tinh xảo bằng gốm, làm cho cảnh rồng hóa thân trở nên đầy mùa thu. Ngay phía dưới, có hình ảnh của một đôi rồng đang chiến đấu, kể về cảnh bốn thầy và bốn trò Dương Tăng đã vượt qua nhiều nguy hiểm để đến chùa. Hình ảnh của bốn thầy và bốn trò được chạm nổi rất ấn tượng với du khách.

Bên trong đền chính được trưng bày một cách ấn tượng. Phần trước với tranh vẽ được sơn màu vàng và có một cơ thể tráng lệ và tráng lệ. Trước đây là những lá cờ phẳng với những màu sắc đặc trưng.

Điều đặc biệt ở đền chính của chùa Thu Lệ Huế là sự kết hợp giữa phong cách ba phòng với hai cánh, mái lợp là gạch, tường là gạch. Trên mái được trang trí với hình ảnh của bốn linh hồn, hoa cỏ theo kiểu tượng trưng … Tất cả đều được ghép với gốm, sơn với pigments, gạch vôi với màu sắc rất hòa hợp. Đền chính dành cho các Đức Phật và bên phải của chùa là nơi thờ Đền Quan Công. Đây là nơi được trang trí cân đối giữa các tượng Phật. Bức tượng Phật Nằm Niết Bàn với bộ áo lớn nổi bật xen kẽ giữa Đức Phật Tự Sinh và Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Đây cũng là bức tượng Phật lồi ra nổi bật trong di tích cũ và cũ về tên của chùa. Ngày nay, tượng đã được làng dân sơn và trát, nên trở nên quen thuộc và thân thuộc hơn.

Đền chính của chùa Thu Lệ được kết hợp theo phong cách ba phòng hai cánh với mái lợp ngói. Ảnh: Du lịch Huế.

Nơi thờ Vô Thánh nằm liền kề chùa Thu Lệ . Khoảng 5 km từ đền này về hướng đông nam là nơi thờ Vạn Thánh.

Có thể nói rằng, khi đến chùa Thu Lệ, du khách sẽ ngưỡng mộ sự hoà trộn giữa kiến trúc hoàng gia và kiến trúc dân dụ của nhà thờ chùa và chùa Huế. Với những giá trị đặc sắc về tinh thần, chùa Thu Lệ cùng với Chùa Thiên Mụ, chùa Huyền Không Sơn Thượng là biểu tượng của những truyền thống mang đặc điểm mạnh mẽ của cố đô.

Về làng cổ Thu Lệ

Thôn Thu Lệ – nơi có đền cổ, nằm ở xã Quang Phước, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Thôn nằm kế bên đồng châu Tam Giang và được hình thành vào giữa triều đại Lê (khoảng 1428-1788). Thôn cổ Thu Lệ đã trải qua hơn nửa thế kỷ của sự thành lập và phát triển, vẫn giữ lại nhiều giá trị văn hóa đặc trưng của một làng Huế.

Người dân thôn Thu Lệ đều gắn bó mật thiết với việc bảo tồn nghi lễ, truyền thống và phong tục.

Theo sách lịch sử, Thu Lệ là một thôn cổ thuộc xứ Thuận Hòa. Thôn được thành lập vào đầu thế kỷ XV, đồng thời với sự khai hoang của đất đai này.

Đó là lý do tại sao, sau khi thăm tất cả các địa điểm sống ảo nổi tiếng ở Huế , hãy dành thời gian ghé thăm thôn Thu Lệ, khám phá vẻ đẹp cổ kính và thơ mộng của một làng nổi tiếng ở Huế. Có những con đường xanh mát, bóng mát với âm thanh của trẻ con học bài mỗi chiều. Ngoài những nhà thờ cổ phong nặng, nhà điều hành và chùa chiền, có những chiếc thuyền, bến nước và con sông nhắc nhở về một thời xa xưa, quá khứ và gần gũi và thân thuộc nhất của mỗi người.

Chùa Thu Lệ, còn được biết đến là chùa Hùng Lệ, Đền Phật. Ảnh: Hành trình trong Huế.

Thu Lệ nổi tiếng như một đất văn hóa với nhiều công trình kiến trúc và văn hóa độc đáo. Ngoài đền cổ, còn có đền và đình dành cho Ngu Hành, liên quan đến truyền thuyết về Công chúa Huyền Trân trong triều đại Trần (1225 - 1400) theo chồng mở đất Đàng Trong, Văn Thành Miếu thờ Đức Khổng Tử, Võ Thánh Miếu thờ Quan Công, …

Nhà thờ cổ thôn Thu Lệ

Nằm cách chùa Thu Lệ Huế chưa đầy 400m là nhà thờ cổ thôn Thu Lệ. Nhà được xây dựng theo phong thủy. Nhà thờ cổ Thu Lệ có kiến trúc gỗ mang dấu ấn của nghệ thuật dân dụ theo phong cách của thế kỷ XIX. Như chùa Thu Lệ Huế, ngôi đình cũng có phong cách của nhà thờ cổ Huế với kiểu dáng, quy mô, nghệ thuật tốt cũng như tính sử dụng và trang trí gốm sứ đặc trưng của triều Nguyễn.

Chùa Thu Lệ và đình thực sự là sự giao thoa giữa kiến trúc hoàng gia và kiến trúc dân dụ của đình làng và chùa Huế. Ảnh: Hành trình trong Huế.

Điều này rõ ràng qua các chủ đề trang trí trong cấu trúc gỗ của đình vì chúng cũng được khắc rất tinh tế. Cụ thể hơn, nhà thờ làng vẫn giữ lại nhiều di vật cổ xưa có giá trị văn hóa và lịch sử như bia đá, đá đá, đá dùng để trấn an mọi loại tai ương cổ xưa… và đặc biệt là bộ màu gồm 57 đơn vị do các vua triều Nguyễn tặng.

Hàng năm vào ngày 6 tháng 1, làng Thu Lệ tổ chức một lễ hội. Hoạt động truyền thống này được mở trong trung tâm của quảng trường cộng đồng làng Thu Lệ. Khi đấu vật bắt đầu, tiếng trống đấu vật vang lên, thúc đẩy các chàng trai khắp khu vực đến với nhau để cùng nhau thử sức. Thú vị là đấu vật làng Thu Lệ và đấu vật làng Sinh là hai di vật nổi tiếng và cổ xưa nhất ở Huế, cũng như ở miền Trung. Khi đấu vật kết thúc, điều đó có nghĩa là vào ngày 7 tháng 7, người dân làng Thu Lệ hứng thú mời nhau tham gia lễ hội đua thuyền. Có thể nói rằng trong hai ngày đầu tiên của năm mới, không khí của làng cổ luôn phấn khích và nhộn nhịp vì có liên tiếp đấu vật và đua thuyền. Truyền thống này cũng thể hiện tinh thần lạc quan và hiệp sĩ của một làng trong cố đô Huế.

Ảnh: Hành trình trong Huế, Internet

Tác giả: Thủy Đỗ

Từ khóa: Khám phá chùa Thu Lệ để hiểu về làng cổ của đôi cổ đại