Khám phá công nghệ WRGB OLED trên TV LG

OLED là viết tắt của Organic Light Emitting Diode, hay còn được gọi là đi-ốt phát sáng hữu cơ. Được xem là công nghệ sẽ thay thế hoàn toàn cho LCD, kế thừa tất cả ưu điểm của cả Plasma và LCD.

1. Khám phá công nghệ WRGB OLED trên TV LG

Hôm nay, mình muốn chia sẻ với các bạn những kiến thức mình tìm hiểu về công nghệ OLED WRGB, công nghệ mà LG đang sử dụng trên các dòng TV của mình. Dù công nghệ OLED gần với CRT/Plasma hơn là LCD, nhưng trên thực tế, cách áp dụng công nghệ OLED WRGB trên TV của LG lại gần với LCD hơn là CRT/Plasma.

OLED là gì?

Trước khi tìm hiểu về công nghệ WRGB OLED mà LG sử dụng trên TV của họ, mình sẽ giới thiệu một số điều cơ bản về công nghệ OLED.

TV OLED là sản phẩm sử dụng các bóng đi-ốt hữu cơ tự phát sáng - hình ảnh từ LG

OLED, viết tắt của Organic Light Emitting Diode, hay còn gọi là đi-ốt phát sáng hữu cơ. Đây được xem là công nghệ hiển thị sẽ thay thế hoàn toàn cho LCD, kế thừa tất cả ưu điểm của cả Plasma và LCD. Nguyên tắc hoạt động của OLED gần gũi hơn với CRT và Plasma vì mỗi điểm ảnh bao gồm 3 điểm ảnh phụ, mỗi điểm ảnh phụ tương ứng với một đi-ốt tự phát sáng.

Cơ chế hoạt động của OLED cũng tương tự như Plasma. Ưu điểm của phương pháp này là tốc độ đáp ứng nhanh nhất và tạo ra độ tương phản cao nhờ màu đen sâu (do điểm ảnh tắt hoàn toàn). Mặc dù điểm ảnh phụ của LCD là một khối tinh thể lỏng với tấm lọc màu phía trước, phát sáng gián tiếp bởi hệ thống đèn nền phía sau (hoặc bên cạnh đối với đèn LED viền). Màu đen của TV LCD/LED không thể sâu như TV OLED vì đèn nền luôn sáng và tinh thể LCD không thể chặn hoàn toàn ánh sáng đi qua.

Màn hình Super AMOLED trên điện thoại là một ví dụ điển hình của công nghệ RGB OLED - hình ảnh từ gsmarena

Khi nhắc đến màn hình OLED, thường ta nghĩ đến RGB OLED. Công nghệ này sử dụng 3 đi-ốt với 3 màu cơ bản (đỏ, xanh lá, xanh dương) để tạo thành một điểm ảnh. Tuy nhiên, việc chế tạo bóng đi-ốt hữu cơ với 3 màu khác nhau và kích thước lớn không hề dễ dàng. Samsung từng thất bại trong việc thương mại hoá TV OLED với tấm nền RGB OLED, dù họ gần như thống trị thị trường màn hình OLED (AMOLED) cỡ nhỏ cho thiết bị di động. Nguyên nhân chính là khó khăn trong việc sản xuất và tốc độ thoái hoá khác nhau của các bóng đi-ốt, khiến việc cân bằng giữa tuổi thọ và chất lượng hình ảnh trở nên phức tạp.

Đối với màn hình điện thoại, giải pháp thường là sử dụng kiểu sắp xếp điểm ảnh theo dạng Pentile, với điểm ảnh phụ có kích thước khác nhau tùy theo tốc độ thoái hoá (thường xanh dương lớn nhất, đỏ nhỏ nhất). Tuy nhiên, việc này giảm cảm nhận độ nét của mắt (mặc dù số lượng điểm ảnh chính vẫn không thay đổi so với RGB), nên không áp dụng cho TV (có mật độ điểm ảnh thấp hơn nhiều so với thiết bị di động). TV OLED của LG sử dụng công nghệ WRGB OLED. LG là hãng sản xuất TV OLED lớn nhất hiện nay với hàng loạt mẫu ra mắt trong những năm qua. TV OLED LG không sử dụng kiến trúc RGB thông thường, mà thay vào đó sử dụng kiến trúc WRGB. Vậy WRGB OLED khác với RGB OLED như thế nào?

WRGB OLED hoạt động tương tự LCD hiện tại - hình ảnh từ www.newspim.com

Dù tên gọi WRGB có vẻ giống với RGB nhưng cơ chế hoàn toàn khác biệt. Thay vì sử dụng các điểm ảnh phụ với 3 màu khác nhau và phức tạp, giải pháp WRGB của LG là sử dụng tất cả các bóng đi-ốt hữu cơ màu trắng. Để tạo ra ba màu cơ bản, hãng sử dụng tấm lọc màu tương tự như LCD. Điểm ảnh của OLED trong thiết lập WRGB chỉ đóng vai trò là đèn nền, màu sắc được tạo ra thông qua tấm lọc (đỏ, xanh lá, xanh dương). Phương pháp này tương tự như cách tạo màu của LCD, sử dụng tấm lọc để tạo màu cho ánh sáng trắng từ đèn nền.

WRGB vượt trội hơn so với LCD ở khả năng kiểm soát ánh sáng. Điểm ảnh của OLED cho phép LG kiểm soát ánh sáng trên từng điểm ảnh phụ với độ chính xác cao nhất. TV LED cao cấp hiện nay cố gắng mô phỏng hiệu ứng này qua tính năng làm mờ cục bộ, nhưng do kích thước các bóng LED lớn hơn nhiều so với điểm ảnh chính nên hiệu quả không thể sánh kịp với OLED. Ánh sáng của đi-ốt truyền trực tiếp đến tấm lọc nên chất lượng không giảm đi như khi phải qua lớp LCD. Khả năng kiểm soát này giúp OLED (cả WRGB và RGB) có thể tắt đi-ốt khi hiển thị màu đen, tạo ra độ tương phản cực cao.

Chụp macro màn hình TV OLED LG - hình ảnh từ Digital Versus

Thay vì có 3 điểm ảnh phụ cho mỗi điểm ảnh chính, WRGB có 4 điểm bao gồm: trắng, đỏ, xanh lá, xanh dương. Một điều cần lưu ý là điểm ảnh trắng tăng độ sáng cho khung hình, nhưng không có tác dụng gì khác ngoài việc tăng cường độ sáng khi hiển thị màu trắng. Điểm ảnh trắng thực chất là ánh sáng gốc của bóng đi-ốt ở cường độ tối ưu nhất. Tuy nhiên về mặt tái tạo màu sắc, điểm ảnh trắng không có tác dụng gì ngoài việc tối ưu hoá độ tương phản.

Cơ chế hiển thị của WRGB OLED khác với RGB OLED, nhưng vẫn giữ được ưu thế về độ sâu của màu đen - hình ảnh từ LG

Khi xem video demo TV OLED, bạn sẽ thấy các cảnh có độ tương phản rất cao và nhấn mạnh vào khả năng hiển thị màu đen sâu của TV. Trong khi đó, video demo TV LED thường tập trung vào màu sắc rực rỡ và độ sáng cao, nhưng hạn chế trong việc hiển thị các chi tiết màu đen trên màn hình. TV LG G6 Signature, ra mắt tại CES 2016, được công bố với mức độ sáng lên đến 1000 nit, tương đương với các dòng TV LED cao cấp nhất, hứa hẹn sẽ giải quyết được điểm yếu này của OLED. RGB OLED hay WRGB OLED cho chất lượng hình ảnh tốt hơn?

Vào năm 2013, trong cuộc đua phát triển TV OLED sôi động, tranh cãi giữa việc RGB OLED (của Samsung và liên minh Sony-Panasonic) và WRGB (của LG) là công nghệ tốt hơn đã diễn ra quyết liệt. Mỗi bên đều có lý lẽ của riêng mình, nhưng đến thời điểm này, những tranh cãi đó không còn ý nghĩa nào. Lý do là gì?

Mặc dù chưa xét đến công nghệ và chất lượng hình ảnh, LG là hãng duy nhất chiến thắng trong cuộc đua thương mại hóa TV OLED. Không chỉ sản xuất TV OLED phổ thông, LG còn giảm giá TV OLED xuống gần mức của TV LED (ví dụ, TV OLED EG910T có giá 56 triệu đồng, thấp hơn TV LED UF950T có giá 60 triệu đồng). Trong khi đó, Samsung cũng tung ra TV OLED sử dụng công nghệ RGB, nhưng chỉ để thể hiện công nghệ và giá cả cao nên không được bán rộng rãi. Từ năm 2015, Samsung đã chính thức ngừng phát triển TV OLED để tập trung vào TV LCD/LED sử dụng quantum dot. Mặc dù có tin đồn về việc Samsung sẽ trở lại cuộc đua TV OLED vào năm 2017, nhưng hiện tại bạn không có lựa chọn nào khác ngoài TV OLED WRGB.