Khám phá "công tắc tạm ngưng" trong sự phát triển phôi thai người, phục vụ cho thụ tinh ống nghiệm

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 1/5/2026

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một “nút dừng” cho quá trình phát triển phôi thai con người trong những ngày đầu. Trước đó, cơ chế này đã được ghi nhận ở nhiều loài động vật có vú khác. Đối với phôi thai con người, phát hiện này có thể hỗ trợ các cặp vợ chồng hiếm muộn trong quá trình thụ tinh ống nghiệm, giúp họ dễ dàng có con hơn.

Trước đây, các nhà khoa học đã tìm thấy rằng phôi thai của một số loài động vật có vú có cơ chế gọi là “phôi thai ngủ đông” (embryonic diapause). Với cơ chế này, sự phát triển của phôi có thể tạm dừng trong nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng. Nhờ đó, phôi nang có thể trì hoãn quá trình bám vào tử cung. Cơ chế này cho phép nhiều loài động vật có vú chờ đợi qua thời gian thiếu thực phẩm hoặc thời tiết không thuận lợi, sau đó “khởi động lại” quá trình mang thai khi điều kiện trở nên lý tưởng hơn, từ đó bảo đảm sự sống còn cho cả mẹ và con.

Những nghiên cứu trước đây đã chứng minh rằng nhiều loài gặm nhấm, gấu, lửng, kangaroo và nai có khả năng tự kích hoạt quá trình này. Trong một số thí nghiệm, con người cũng đã thành công trong việc kích hoạt công tắc ngủ đông của phôi thai ở một số loài động vật có vú. Tuy nhiên, trước khi công trình nghiên cứu của các nhà khoa học Áo và Đức được công bố, con người vẫn chưa rõ liệu phôi thai người có còn cơ chế này hay đã bị loại bỏ qua quá trình tiến hóa tự nhiên.

Kết quả từ nghiên cứu của các nhà khoa học tại Viện Di truyền học Phân tử Max Planck ở Đức và Học viện Khoa học Áo cho thấy cơ chế phôi thai ngủ đông vẫn tồn tại ở phôi thai người.

Thay vì tiến hành thí nghiệm trên phôi thai người, điều đang gây tranh cãi vì vấn đề đạo đức, các nhà nghiên cứu Áo và Đức đã thực hiện thí nghiệm với tế bào gốc và những mô hình phôi nang gọi là blastoid. Nhờ đó, họ xác nhận một quá trình chuyển đổi phân tử có tên mTOR, mà họ cho rằng chính là cơ chế điều khiển khả năng ngủ đông của phôi thai. Khi chặn mTOR, quá trình phát triển của phôi nang bám vào tử cung dường như dừng lại, khiến phôi rơi vào trạng thái ngủ đông.

Một trong những tác giả của nghiên cứu này, Aydan Bulut-Karslioglu, cho biết: "mTOR pathway là cơ chế điều hòa chủ yếu trong quá trình tăng trưởng và phát triển của phôi thai chuột. Khi chúng tôi xử lý tế bào gốc và mô hình phôi người bằng chất ức chế mTOR, chúng tôi nhận thấy tốc độ phát triển chậm lại, điều này cho thấy tế bào người có khả năng kích hoạt bộ máy phân tử để tạo ra trạng thái tương tự như ngủ đông."

Trong trạng thái ngủ đông, quá trình phân chia và phát triển tế bào diễn ra chậm hơn rất nhiều, khiến phôi không dễ dàng bám vào niêm mạc tử cung. Nhiều bằng chứng cho thấy kết quả thí nghiệm này thực sự phản ánh hiện tượng phôi thai ngủ đông, vì nó cũng diễn ra ở giai đoạn phát triển phôi thai tương tự của nhiều loài động vật có vú khác. Quan trọng nhất là, khi mTOR được kích hoạt lại, phôi thai sẽ phát triển trở lại với tốc độ bình thường.

Những nghiên cứu này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, nhưng chúng có thể mang lại ý nghĩa lớn và quan trọng đối với công nghệ sinh sản.

Đồng tác giả của nghiên cứu, Nicolas Rivron, cho biết: “Một mặt, sự phát triển nhanh chóng của phôi đã được chứng minh là sẽ nâng cao tỷ lệ thành công trong thụ tinh ống nghiệm. Việc tăng cường hoạt động của mTOR sẽ giúp đạt được điều này. Nhưng mặt khác, việc chặn mTOR và kích hoạt trạng thái ngủ đông trong quá trình thực hiện IVF sẽ tạo ra khoảng thời gian dài hơn, cho phép các bác sĩ đánh giá cẩn thận sức khỏe của phôi, đồng bộ hóa sức khỏe của phôi với người mẹ, từ đó cải thiện khả năng cấy ghép phôi vào tử cung.”Theo New Atlas

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]